Tuần 25 : Thứ 2 ngày 14 tháng 2 năm 2011
Tiết 24:

Bài 20
HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ - MƯA

I. Mục tiêu bài học:
Sau bài học, HS cần:
1.Kiến thức:
- Biết không khí có độ ẩm, nhiệt độ càng cao khả năng chứa hơi nước càng nhiều.
- Nêu được khái niệm độ bão hòa, nắm được điều kiện để hơi nước ngưng tụ, gây mưa.
- Biết được lượng mưa phân bố không đều từ xích đạo → 2 cực.
2.Kĩ năng:
- Biết cách tính lượng mưa trong ngày, trong tháng, trong năm, mưa trung bình năm.
II. Phương tiện dạy học:
- Thùng đo mưa, một số biểu đồ mưa,
- Bản đồ phân bố mưa trên Thế giới.
III. Hoạt động dạy và học
1. Kiểm tra bài cũ.
+ Gió là gì ? Tên các loại gió thổi thường xuyên trên Trái đất?
2. Bài mới

Hoạt động của GV và HS
Nội dung chính

Hoạt động 1: cá nhân
-Trong không khí, lượng hơi nước chiếm bao nhiêu %?
-Hơi nước trong không khí do đâu mà có?
-Độ ẩm của không khí là gì?
-Muốn biết không khí có độ ẩm cao hay thấp, chúng ta làm như thế nào?
MR:
+Độ ẩm tuyệt đối: trọng lượng hơi nứơc tính bằng g/m3 không khí. Độ ẩm này tăng theo nhiệt độ (quan sát bảng số liệu.)
+Độ ẩm tương đối: cho biết không khí khô hay ẩm, còn có thể chứa được nhiều hay ít hơi nước. độ ẩm tương đối dưới 50%: không khí khô, 50%-70%: trung bình, >80%: ẩm.
Quan sát bảng Lượng hơi nứơc tối đa trong không khí.
-Nhận xét về khả năng chứa hơi nước của không khí theo nhiệt độ.
-Dựa vào bảng số liệu, cho biết lượng hơi nước tối đa khi nhiệt độ là: 100C, 200C, 300C?
-Lượng hơi nước tối đa trong không khí gọi là gì?
-Khi nào thì hơi nước ngưng tụ? Sinh ra hiện tượng gì?
GV cùng HS hình thành sơ đồ vòng quay của nước.






Hoạt động 2:

-Mưa là gì? Có mấy dạng mưa? (mưa nước và mưa tuyết)
-Có mấy loại mưa? (mưa rào, phùn, dầm, dông...)
-Dụng cụ đo mưa?
GV cho HS quan sát thùng đo mưa, nêu cấu tạo.
Giáo viên:Vận tốc mưa có sự khác nhau: mưa phùn: <3-4km/h, mưa rào, dông: 30-45 km/h.
-Làm thế nào để tính lượng mưa trong ngày, trong tháng, trong năm.
+ Tb ngày = Tổng chiều cao của cột nước ở thùng đo mưa.
+ Tb tháng = Tổng mưa 30 ngày.
+ Tb năm = Tổng mưa 12 tháng.
Quan sát H53
GV hướng dẫn HS cách xác định lượng mưa cao nhất, lượng mưa thấp nhất trên biểu đồ.
-Tháng nào mưa nhiều nhất? Lượng mưa?
-Tháng nào mưa ít nhất? Lượng mưa?
Quan sát H54 và bản đồ phân bố lượng mưa trên Thế giới.
-Nhận xét sự phân bố lượng mưa trên thế giới.

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
a. Hơi nước và độ ẩm của không khí:
-Hơi nước tạo nên độ ẩm không khí.
-Đo độ ẩm bằng ẩm kế.
-Nhiệt độ càng cao, lượng hơi nước chứa trong không khí càng nhiều.


















b. Sự ngưng tụ:
-Không khí bão hòa hơi nước khi nó chứa 1 lượng hơi nước tối đa.
-Khi không khí đã bão hoà, nếu vẫn được cung cấp thêm hơi nước hoặc bị hoá lạnh, thì lượng hơi nước thừa trong không khí sẽ đọng lại thành hạt nước, đó là sự ngưng tụ.
-Hơi nước ngưng tụ → sương, mây, mưa.
2. Mưa và sự phân bố mưa trên Trái đất
-Khi hơi nước trong không khí ngưng tụ tạo thành mây, gặp điều kiện thuận lợi, hạt nước to dần rồi rơi xuống thành mưa.
-Dụng cụ đo mưa: vũ kế (thùng đo mưa)


















-Lượng mưa trên thế giới phân bố không đều từ xích đạo về 2 cực.

IV. Củng cố
- Khi nào thì không khí được gọi là bão hòa hơi nước?
- Lượng mưa phân bố như thế nào?
- GV hướng dẫn HS làm bài tập 1/ SGK