Tiết: 24 Ngày Soạn: 25 / 2 / 2010
Tuần: 25 Ngày dạy: / / 2010

Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA
I/ MỤC TIÊU:
1/ Về kiến thức: sau bài học HS cần nắm đựơc:
- Khái niệm: độ ẩm không khí, độ bão hòa hơi nước trong không khí và hiện tượng ngưng tụ của hơi nước.
- biết cách tính lượng mưa trong ngày, tháng, năm và lượng mưa trung bình năm.
2/ Về kĩ năng:
- Đọc được bản đồ phân bố lượng mưa, phân tích biểu đồ lượng mưa.
II/ CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Bản đồ phân bố lượng mưa TG
- Hình vẽ biểu đồ lượng mưa (phóng to)
III/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định lớp: 30’’
2/ Kiểm tra bài cũ: 5’
? Quan sát bản đồ: xác định các đai khí áp cao, khí áp thấp, các loại gió tín phong, tây ôn đới? thế nào là gió tín phong?
3/ Dạy bài mới: 35’
Vào bài: theo phần mở bài sgk
HĐ của GV
HĐ của HS
Nội Dung Bài



1) hơi nước và độ ẩm của không khí:

Gọi HS nhắc lại: trong thành phần không khí lượng hơi nước chiếm khoảng bao nhiêu%?
Nhắc lại


? Nguồn cung cấp chính hơi nước trong không khí?
HĐ cá nhân



? Ngoài ra còn nguồn cung cấp hơi nước nào khác?
(Hồ, ao, sông ngòi, động thực vật, con người)


? Tại sao không khí lại có độ ẩm?
Do có chứa lượng hơi nước
a) Độ ẩm không khí:

Kl:

- Hơi nước tạo ra độ ẩm không khí

? dụng cụ đo đọ ẩm?
ẩm kế
- dụng cụ đo độ ẩm là ẩm kế.

? Quan sát bảng lượng hơi nước tối đa trong không khí: Có nhận xét gì về mối quan hệ giữa nhiệt độ và lượng hơi nước trong không khí?
? Hãy cho biết luợng hơi nước tối đa mà không khí chứa được khi có nhiệt độ 100C, 200C, 300C?
Tỉ lệ thuận
b) Độ bão hòa của hơi nước:

- Không khí bão hòa khi đã chứa lượng hơi nước tối đa.

? Vậy yếu tố nào quyết định khả năng chứa hơi nước của không khí?



Kl: Nhiệt độ không khí quyết định khả năng chứa hơi nước của không khí.



=> Không khí bão hòa hơi nước khi đã chứa lượng hơi nước tối đa. Nếu tiếp tục cung cấp xảy ra hiện tượng gì?

c) Sự ngưng tụ:

? Điều kiện nào dẫn đến sự ngưng tụ?

- Khi không khí đã bão hòa mà vẫn tiếp tực được cung cấp hơi nước ( ngưng tụ.
- Khi không khí tiếp xúc với một khối khí lạnh hoặc bị lạnh đi do bốc lên cao.

? Những hiện tượng ngưng tụ?
Sương, mây, mưa
* Hình thức ngưng tụ: sương, mây, mưa

=> Quá trình tạo mưa như thế nào?

2) Mưa và sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất:
a) Khái niệm mưa:

? Mô tả quá trình tạo mưa? Ngoài thực tế có mấy loại mưa?
Mô tả mưa
- Có 3 loại mưa: mưa dầm, mưa rào, mưa phùn.


? dụng cụ đo mưa?

- Dụng cụ đo mưa là vũ kế.



b) Tính lượng mưa TB ở một địa phương:

Cho HS thảo luận cặp/ 2’
HĐ cặp


? Muốn tính lượng mưa TB ở một địa phương ta làm thế nào?
- Tính lượng mưa TB ngày? TB tháng? TB năm?
=>
- Tính lượng mưa trong ngày: bằng cộng lượng mưa của một ngày.
- Lấy lượng mưa nhiều năm cộng lại rồi chia cho số năm.

Gv giới thiệu cách vẽ biểu đồ lượng mưa.

c) Sự phân bố lượng mưa trên TG:

? Dựa vào bảng 53 sgk- biểu đồ mưa TP HCM.
- Tháng có mưa nhiều nhất? lượng mưa bao nhiêu?
- Tháng có mưa ít nhất? lượng mưa bao nhiêu?



Cho HS đọc bản đồ phân bố mưa, hướng dẫn HS cách đọc



? Chỉ ra các khu vực có lượng mưa trên 2000mm? Các khu vực này tập trung ở khu vực nào trên Trái Đất?
? các khu vực có lượng mưa dưới 200mm? phân bố?



=> KL:

- Lượng mưa phân bố không đều từ xích đạo về 2 cực