Ngày soạn: .../ 02/ 2015.
Ngày dạy: 12/ 02/ 2015.
Tiết 95
ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
( Minh Huệ )
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Tiết 1 giúp học sinh nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm, bố cục, thể loại và phân tích đoạn đầu bài thơ: “Tấm lòng của anh đội viên đối với Bác trong lần thức dậy lần nhất”.
- Nắm được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ: có sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật khác được sử dụng trong bài thơ.
2. Kĩ năng
- Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn.
- Luyện đọc diễn cảm bài thơ.
3. Thái độ
- Giáo dục các em lòng kính yêu lãnh tụ Hồ Chí Minh. Từ đó có hành động tốt trong học tập cũng như trong cuộc sống.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
- Đọc văn bản và nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, thiết kế giáo án, bảng phụ.
2. Học sinh
- Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III. Các bước lên lớp
1. Kiểm tra bài cũ
- Cảm nhận của em về nhân vật thầy giáo Ha Men trong buổi học cuối cùng? Nội dung và nghệ thuật đặc sắc của bài “Buổi học cuối cùng” là gì?
2. Giới thiệu bài mới
Ca dao Việt Nam có câu:
Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ
Bác Hồ của chúng ta – người là tình yêu thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhân loại. Suốt cả cuộc đời của mình, Bác luôn dành tất cả tình yêu thương của mình để chăm lo cho hạnh phúc của nhân dân. Bác thương từ các cụ già đến các đàn cháu nhỏ. Nhất là trong những tháng ngày kháng chiến trường kì đầy gian khổ, Bác luôn dành một sự quan tâm chăm sóc đặc biệt đối với các anh em chiến sĩ. Điều đó biểu hiện từ những hành động giản dị nhưng rất đỗi gần gũi, thân thiết. Để hiểu rõ hơn tình cảm đó của Bác, hôm nay thầy trò chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ Minh Huệ.
3. Bài mới

Hoạt động của giáo viên – học sinh
Kiến thức trọng tâm

HĐ1: Đọc và tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
- Gọi học sinh đọc chú thích (*) trong sgk.
? Dựa vào phần chú thích, em hãy trình bày những hiểu biết của mình về tác giả Minh Huệ?
- HS trình bày
- GV nhận xét, bố sung.

? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
- HS: Trả lời.










-GV: Hướng dẫn đọc
+ Đọc với nhịp chậm, giọng thấp ở đoạn đầu và nhịp nhanh hơn, giọng lên cao hơn ở đoạn sau (từ “ lần thứ ba thức dậy.....Anh thức luôn cùng Bác”). Khổ thơ cuối cần đọc chậm và mạnh để khẳng định như một chân lí.
+ Chú ý đọc diễn cảm, giọng tâm tình, thủ thỉ. Phân biệt giữa giọng của anh bộ đội với giọng của Bác. Giọng anh bộ đội đượm vẻ lo lắng, giọng Bác trầm ấm, yêu thương.
-> Đọc mẫu khoảng 1-2 đoạn -> Gọi 1-2 em HS đọc tiếp -> GV nhận xét.
? Bài thơ” Đêm nay Bác không ngủ kể lại câu chuyện gì? Em hãy kể tóm tắt câu chuyện đó?
- GV: Giải thích một số từ khó.
Hoạt động 2. Tìm hiểu kết cấu bài thơ
? Bài thơ được làm theo thể thơ nào?
? Phương thức biểu đạt của tác phẩm này là gì?
- HS: Trả lời:
? Bài thơ được chia làm mấy phần? Nội dung từng phần?
( 2 đoạn: 9 khổ đầu, 7 khổ tiếp. Hoặc 3 đoạn: 9 khổ đầu, khổ 10 -> 15, khổ 16)



HĐ 3: Hướng dẫn phân tích bài thơ
- Gọi HS đọc khổ thơ 1,2.
? Dựa vào khổ thơ 1 – 2, em hãy cho biết hoàn cảnh, thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện?
+ Hoàn cảnh: Trên đường đi chiến dịch, trời mưa lâm thâm và lạnh.
+ Thời gian: một đêm khuya, từ lúc anh đội viên thức dậy đầu cho đến lúc anh thức dậy lần thứ ba.
+Địa điểm: trong một mái lều tranh xơ xác.
- GV: Tâm tư người chiến sĩ được thể hiện trong hai lần anh thức dậy.
? Trong