Sở Giáo dục và Đào tạo
Nghệ An

Kì thi tuyển sinh vào lớp 10
trường THPT chuyên phan bội châu



Năm học 2008-2009

hướng dẫn chấm và biểu điểm môn địa lý
Đề chính thức

(Hướng dẫn và biểu điểm chấm này gồm có 03 trang)
Câu
ý
Nội dung
điểm

Câu 1
(2,0 điểm)





1
Tổng lượng mưa trong năm ở Thành phố Hồ Chí Minh là 1930,9mm
0,25


2
Nhận xét và giải thích chế độ mưa ở Thành phố Hồ Chí Minh
0,75



- Lượng mưa phân bố không đều giữa các tháng trong năm và mưa theo mùa.
. Mùa mưa từ tháng 5(10: với tổng lượng mưa là 1687,3mm(chiếm tới 87,4% lượng mưa cả năm).
. Mùa khô từ tháng 11( 4: tổng lượg mưa chỉ có 243,6mm.
0.25



- Tháng mưa nhiều nhất là tháng 9: 327mm; tháng có lượng mưa ít nhất là tháng 2 chỉ có 4,1mm
0.25



- Chế độ mưa ở Thành phố Hồ Chí Minh không đều và mưa theo mùa vì:
. Nước ta năm trong vùng nhiệt đới gió mùa (mùa mưa tháng 5 đến tháng 10), Thành phố Hồ Chí Minh thường chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam từ biển thổi vào mang nhiều hơi nước nên mưa nhiều.
. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 Thành phố Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của gió Đông Bắc(gió tín phong Bắc bán cầu và gió mùa Đông Bắc), khô ít mưa.
0.25


3
Trình bày và giải thích sự phân bố lượng mưa trên thế giới theo vĩ độ
1,0



Lượng mưa trên thế giới phân bố không đều từ xích đạo về hai cực




- Mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo...(dẫn chứng)... nguyên nhân: xích đạo là vùng áp thấp hút gió... nhiệt độ cao, bốc hơi nhiều...
0.25



- Mưa ít ở hai khu vực chí tuyến Băc và Nam bán cầu(dẫn chứng), do đây là khu vực áp cao...
0.25



- Mưa khá nhiều ở vùng ôn đới hai bán cầu (dẫn chứng), do tác động của gió Tây ôn đới...
0.25



- Mưa rất ít ở hai vùng cực (dẫn chứng), do vùng này nhiệt độ thấp, bốc hơi ít và áp cao thống trị quanh năm...
0.25

Câu 2
(2,5 điểm)

Nông nghiệp Việt Nam...



1
Vẽ sơ đồ...











0,5


2

2,0



- Các nhân tố kinh tế –xã hội là những nhân tố quyết định tạo nên những thành tựu to lớn trong nông nghiệp nước ta
0,25



- Dân cư – nguồn lao động: dân số nước ta đông do vậy nhu cầu lương thực - thực phẩm lớn, nguồn lao động dồi dào... người lao động Việt Nam nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp...
0,25



- Cơ sở vật chất kỹ thuật:
. Công nghiệp chế biến nông sản phát triển mạnh và phân bố rộng, góp phần làm tăng giá trị và khả năng cạnh tranh của hàng nông nghiệp...
. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nông nghiệp ngày càng phát triển và hoàn thiện (hệ thống thủy lợi, hệ thống dịch vụ trồng trọt, chăn nuôi...). Đặc biệt là những tiến bộ trong việc nghiên cứu sử dụng giống mới đã đem lại những thành tựu to lớn trong nông nghiệp.
0,5



- Hệ thống chính sách phát triển nông nghiệp đa dạng, phù hợp... đã kích thích việc khai thác, sự dụng tài nguyên vào phát triển nông nghiệp
. Các chính sách về phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại...
. Việc giao khoán ruộng đất, cho nông dân vay vốn, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp...
0,25



- Thị trường tiêu thụ sản phảm nông nghiệp được mở rộng, đã tác động đến hướng chuyên môn hóa trong sản xuất nông nghiệp... từ đó hình thành các vùng chuyên canh lớn trong sản xuất nông nghiệp.
0,25



- Những thành tựu nổi bật của nông nghiệp nước ta trong thời gian qua là: Sản lượng lương thực tăng nhanh, xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, cơ cấu cây trồng đa dạng đặc biệt là các cây công nghiệp có giá trị xuất khẩu cao... ngành chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cũng phát triển mạnh...
0,25



- Tuy nhiên với nguồn lao động lớn nhưng chủ yếu là lao động thủ công trình độ kỹ thuật thấp; cơ sở vật chất kỹ thuật còn yếu và thiếu nhiều... thị trường tiêu thụ không ổn định... đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp nước ta
0,25

Câu 3
(2,0 điểm)

Trung du và miền núi Bắc bộ, Tây nguyên ...



1
Kể tên và so sánh cơ cấu cây công nghiệp hai vùng
1,0



- Kể tên cây công nghiệp hai vùng:
. Trung du và miền núi Bắc bộ: Chè, Sơn, Hồi, Lạc, Đậu tương, Thuốc lá...
. Tây Nguyên: Càfê, Cao su, Chè, Hồ tiêu, Dâu tằm...
0,5



- So sánh cơ cấu cây công nghiệp hai vùng:
. Giống nhau: Cả hai vùng đều là những vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn ở nước ta; trồng nhiều chè và chủ yếu là trông cây công nghiệp lâu năm...
. Khác nhau: Tây Nguyên: chủ yếu là cây công nghiệp nhiệt đới (Càfê, Cao su, Hồ tiêu, Dâu tằm), còn trung du và miền núi Bắc bộ chiếm diện tích lớn là cây chè và một số cây hàng năm.
0,5


2
Giải thích sự khác nhau về cơ cấu cây công nghiệp hai vùng(chủ yếu là do điều kiện sinh thái khác nhau...)
1,0



- Trung du và miền núi Bắc bộ là vùng có nhiều loại dất Feralít(nguồn gốc khác nhau...), có một mùa đông lạnh nhất cả nước... thuận lợi cho việc trông chè và một số cây có nguồn gốc cân nhiệt...
0,5



- Tây Nguyên với ưu thế có diện tích đất đỏ ba zan rộng, tốt... khí hậu nhiệt đới cận xích đạo có sự phân hóa theo độ cao... thích hợp cho việc trồng các loại cây công nghiệp nhiệt đới(CàFê, Cao su, Hồ tiêu...)
0,5

Câu 4
(2,0 điểm)





1
Vẽ biểu đồ: Yêu cầu:
. Vẽ biểu đồ hình tròn(R1989 . Vẽ đúng đẹp có đủ chú thích số liệu tên biểu đồ ...
. Nếu vẽ biểu đồ hình tròn mà bán kính bằng nhau thì cho 1/2 số điểm phần vẽ (vẽ các loại biểu đồ khác không cho điểm), nếu thiếu cac chú thích, số liệu, tên biểu đồ... thì mỗi ý trừ 0,25 điểm
1,0


2
Nhận xét sự thay đổi về quy mô, cơ cấu dân số
0,5



- Về quy mô: dân số Việt Nam tăng nhanh(Từ 1999 đến 2004 tăng 1,28 lần) quy mô dân số phân theo nhóm tuổi cũng tăng dần trong các năm(dẫn chứng)
0,25



- Cơ cấu dân số phân theo nhóm tuổi nước ta không đều và có sự thay đổi giữa các năm.
. Độ tuổi từ 0 đến 14 cao nhất là năm 1989(38,7%) về sau giảm dần...
. Độ tuổi từ 15 đến 59 chiếm tỷ lệ cao nhất và xu hướng tăng dần(dẫn chứng).
. Độ tuổi từ 60 trở lên chiếm tỷ lệ nhỏ và cũng có xu hướng tăng
0,25


3
ảnh hưởng của cơ cấu dân số đến các vấn đề lao động - việc làm...
0,5



-Tích cực: Dân số nước ta đông, tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ do vậy nước ta có nguồn lao động lớn, nguồn lao động bổ sung lớn (mỗi năm tăng 1triệu lao động), lao động trẻ có khả năng tiếp thu về KH-KT...
0.25



- Hạn chê:
. Gây sức ép cho vấn đề việc làm...
. Gây sức ép cho vấn đề gíáo dục, y tế, văn hóa, môi trường...
0.25

Câu 5
(1,5 điểm)





1
Kể tên các trung tâm kinh tế lớn ở đồng bằng sông Hồng: Thành phố Hà Nội, Thành phố Hải Phòng .
0,5


2
Hà Nội trở thành một trong hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước vì:
. Hà Nội là trung tâm kinh tế của đồng bằng sông Hồng và của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có vị trí địa lý thuận lợi... từ đó thu hút tài nguyên thiên nhiên từ các vùng lân cận...
. Hà Nội là thủ đô cả nước, được Đảng, Nhà nước quan tâm chú ý đầu tư phát triển kinh tế... có sẵn về lực lượng lao động đặc biệt là lao động kỹ thuật.
. Hà Nội là đầu mối giao thông quan trọng là nơi thu hút đầu tư nước ngoài lớn, là nơi có cơ sở hạ tầng phát triển....
. Có cơ cấu kinh tế đa dạng(phát triển mạnh cả công nghiệp, dịch vụ...)
1,0