Sở GD-ĐT Thanh Hoá
Trường THPT Quảng Xương 3

ĐỀ THI HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 10
NĂM HỌC 2013- 2014
Đề chẵn:
Câu 1: (2 điểm)
Tìm và phân tích phép tu từ ẩn dụ trong bài ca dao sau:
“ Trăm năm đành lỗi hẹn hò,
Cây đa bến cũ, con đò khác đưa.”

Câu 2: (8 điểm)
Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài thơ “ Cảnh ngày hè”( Bảo kính cảnh giới – bài 43).








Sở GD-ĐT Thanh Hoá
Trường THPT Quảng Xương 3

ĐỀ THI HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 10
NĂM HỌC 2013- 2014

Đề lẻ:
Câu 1: (2 điểm)
Tìm và phân tích phép tu từ ẩn dụ trong bài ca dao sau:
“ Thuyền ơi có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.”

Câu 2: (8 điểm)
Cảm nhận của anh (chị) về cuộc sống, nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ “ Nhàn”.
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC KÌ I- LỚP 10
NĂM HỌC 2013- 2014

Đề chẵn:

Câu 1: (2 điểm)
Học sinh cần đảm bảo các ý sau:
- Hình ảnh ẩn dụ: cây đa bến cũ, con đò 0.5đ
- Ý nghĩa: 1.5đ
+ Cây đa bến cũ:-> gợi liên tưởng đến kỉ niệm đẹp trong quá khứ của tình yêu đôi lứa.
+ Con đò khác -> sự thay đổi (có thể là người con gái lấy người khác làm chồng)
Sự buồn bã, tiếc nuối, có một chút trách móc khi tình duyên dang dở.

Câu 2: (8 điểm)
Yêu cầu:
Về hình thức:(1đ)
Bài viết hoàn chỉnh.
Chữ viết rõ ràng.
Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc.
lỗi về dùng từ, diễn đạt.
Về nội dung: (7đ)
Cần đảm bảo các nội dung sau:
A. Mở bài: 1.0đ
Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi và tác phẩm Cảnh ngày hè
Bài thơ khắc họa được vẻ đẹp của thiên nhiên và từ đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi.
Thân bài:
Vẻ đẹp của thiên nhiên: Bức tranh thiên nhiên mùa hè đầy màu sắc với sức sống mãnh liệt 2.5đ
Hình ảnh : hòe lục, thạch lựu, hồng liên trì
Sử dụng từ ngữ:
+ Đùn đùn
+ Rợp giương
+ Phun
+ Tiễn mùi hương
-> Cảnh vật hiện ra lung linh sắc màu, không tĩnh lặng mà đang trong độ chuyển động đầy sức sống.
=> Sự tinh tế, nhạy cảm của một tâm hồn yêu thiên nhiên đến tha thiết.
Âm thanh: dắng dỏi cầm ve -> rộn ràng, ngân nga trong ánh nắng chiều tà
-> Nhà thơ đã đón nhận cảnh vật bằng tất cả các giác quan, bằng cả tâm hồn mình.
=>Nguyễn Trãi là người có tâm hồn nghệ sĩ sâu lắng, dễ rung cảm trước tạo vật bình thường, chan chứa tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.
Cảnh hoạt động của con người: 2.5đ
- Khung cảnh sinh hoạt gần gũi, quen thuộc:
+ Biện pháp đảo ngữ
+ Hình ảnh chợ cá với âm thanh lao xao
-> Cảnh chợ cá nhộn nhịp
-> Niềm vui của nhà thơ trước cuộc sống ấm no, thanh bình của nhân dân.
-> Nguyễn Trãi đã phá vỡ tính quy phạm, đưa chất liệu của cuộc sống thực vào thơ.
=> Là người gắn bó với cuộc sống đời thường, cuộc sống bình dị của người dân lao động.
- Mong ước có đàn của vua Nghiêu, Thuấn để gảy khúc Nam phong -> Muốn góp sức mình giúp dân có được cuộc sống no ấm.
-> Đây là hoài bão, là khát vọng suốt đời của Nguyễn Trãi.
=> Tâm hồn cao đẹp của một người suốt đời vì nước, vì dân.
C. Kết bài: 1.0đ
Khái quát
- Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên
- Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi













ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC KÌ I- LỚP 10
NĂM HỌC 2013- 2014

Đề lẻ:
Câu 1: (2 điểm)
Học sinh cần đảm bảo các ý sau:
Hình ảnh ẩn dụ: Thuyền, bến 0.5 đ
Ý nghĩa ( giá trị biểu đạt): 1.5 đ
+ Thuyền