. PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I/TÊN ĐỀ TÀI:
Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng thực hành sử dụng bản đồ, lựoc đồ, biểu đồ lát cắt...Cho học sinh trong quá trình giảng dạy bộ môm địa lý lớp 7 ở trường trung học co sở .
II/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Chúng ta đã biết đặc trưng của bộ môn địa lý ở trường THCS là một bộ môn khoa học mang tính trừu tượng cao đặc biệt là môm địa lý lớp 6,7. Bởi các kiến thức được đề cập đến trong trương trình dạy học và phần lớn là những kiến thức mà giáo viên và học sinh không được trực tiếp quan sát vượt quá tầm nhìn của học sinh dẫn đến học sinh khó hiểu bài, chán học, không yêu thích bộ môn...Do đó ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học của thầy, trò.
Trong các phương tiện dùng để giảng dạy bộ môn địa lý như bản đồ lược đồ...có vai trò quyết định chất lượng của giờ dạy .
Việc rèn luyện kỹ năng sử dụnh các phương tiệnnói trên giúp học sinh có được một công cụ đắc lực để các emlĩnh hội các kiến thức địa lý của các châu lục trên thế giới một cách chủ động, đẽ dàng, vững vàng nhanh chóng, hiểu và nhớ lâu kiến thức. Chẳng hạn như học về địa lý tự nhiên của một châu lục nếu không có bản đồ tự nhiên của một châu lục đó để nghiên cứ tìm tòi kiến thức mà chỉ nghe cô giáo mô tả bằng lời thì sẽ gây cho các em sự nhàm chán, khó lĩnh hội kiến thức, nếu chỉ có lĩnh hội kiến thức một cách mơ hồ, khó ghi nhớ bài học. Nếu giao viên giảm lời giảng, giảm kênh chữ tăng kênh hình bằng hệ thống câu hỏi phát vấn khoa học, học sinh tự xác định vị trí địa ly, tìm hiểu các đặc điểm thự nhiên của châu lục giựa vào ký hiệu trên bản đồ, lược đồ dưới sự chỉ đạo hướng dẫn của giáo viên thì kết quả của giờ dạy sẽ cao hơn học sinh sẽ hiểu bài nhớ lâu kiến thức, đồng thời qua đó rèn luyện kỹ năng bản đồ, lược đồ...sẽ phát triển năng lực tư duy nói chung và tư duy địa lý nói riêng. Trong khi sử dụng bản đồ, lược đồ...học sinh phải luôn quan sát phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa, xác lập mối quan hệ tư duy địa lý .Từ bản đồ, lược đồ, biểu đồ học sinh rút ra được kiến thứ của bài học: Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội, dân cư...của các châu hay của từng khu vực, quốc gia.
Ở lớp 6các em đã được rèn luyện kỹ năng đọc, làm quen đối tượng địa lý trên bản đồ nhưng mới chỉ là kỹ năng, thao tác đơn giản, các em chưa thực hiện được bao nhiêu. Khi lên lớp7 trong quá trình học thì bản đồ, biểu đồ, lược đồ là phương tiện học tập không thể thiếu được, phải được sử dụng thường xuyên với kỹ năng ở mức độ cao hơn, triệt để ở hầu hết các tiết học.
Nhưng trong thực tế giảng dạy bộ môn địa lý các châu ở lớp 7 với nhiều nguyên nhân việc sử dụng các phương tiện dạy học còn nhiều hạn chế thậm chí bị xem nhẹ hoặc hầu như giáo viên dùng thao tác sử dụng bản đồ là chính, làm hết phần việc của học sinh không chú trọng việc rèn luyện sử dụng bản đồ, lược đồ, biểu đồ cho học sinh, học sinh chỉ theo giõi bài giảng một cách thụ động và ghi bài như một cái máy. Nhiều bài, nhiều tiết không sử dụng được bản đồ, lược đồ, sau mỗi bài học học sinh không được tự rèn luyện kỹ năng nói trên từ đó không xác lập được mối quan hệ địa lý từ bản đồ, lược đồ, biểu đồ dẫn đến học sinh nhận biểt kiến thức một cách thụ động không hiểu sâu rộng về kiến thức đã được học và đây cũng chính là yếu tố dẫn đến nhiều học sinh không thích học bộ môn có thái độ coi thưòng, kết quả học tập thâpsoos học sinh kha giỏi bộ môn quá ít.
Xuất phát từ tình hình giảng dạy bộ môm địa lý lớp 7 ở trường THCS nói chung, qua nhièu năm giảng dạy của mình tôi nhận thấy việc rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ, lược đồ, biểu đồ cho học sinh trong quá trình học bộ môn là rất quan trọng, bài dạy có thành công hay không, học sinh có hiểu bài hay không là do người thày giáo biết cách tổ chức, hưống dãn học sinh biết cách khai thác tìm ra kiến thức mới từ bản đồ, lược đồ, biểu đồ.
Trong quá trình giảng dạy bộ môn địa lý ở trường THCS TÔ HIỆU với những ưu, nhược, hạn chế mà mình đã gặp bản thân tôi đã suy nghĩ trăn trở rát nhiều làm thế nào để học sinh học tót môn địa lý với lòng say mê, yêu thích.