Sở GD & ĐT Thanh hoá đề thi thử đh, năm học 2007- 2008
Trường THPT cẩm thuỷ 3 Môn Văn
Thời gian làm bài: 180 phút
(Không kể thời gian giao đề)
------------------------------------------------------------------------------------

Câu 1. Anh (chị) hãy bình giảng đoạn thơ sau trong bài thơ Đất nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa Điềm :
Khi ta lớn lên Đất nước đã có rồi
Đất nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...”
mẹ thường hay kể
Đất nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất nước có từ ngày đó....
(Văn học 12, tập một
NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000, trang 248)

Câu 2. Truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừng là một thành công xuất sắc của Nguyễn Minh Châu trên con đường “đi tìm cái hạt ngọc” ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người Việt Nam thời chống Mỹ.
Anh (chị) hãy:
Đi tìm cái “hạt ngọc” ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn nhân vật Nguyệt trong truyện.


--------------- Hết -------------



















Sở GD & ĐT Thanh hoá đáp án đề thi thử đh, năm học 2007- 2008
Trường THPT cẩm thuỷ 3 Môn Văn
Thời gian làm bài: 180 phút
(Không kể thời gian giao đề)
------------------------------------------------------------------------------------

Câu 1. Các ý chính:
a. Đất nước có tự “ngày xưa”, lịch sử đất nước gắn liền với một nền văn hoá lâu đời của dân tộc.
- Hình ảnh “ngày xửa ngày xưa” mẹ kể gợi về đất nước một thời thanh bình xa xăm trong ca dao, cổ tích...
- Hình ảnh “miếng trầu bà ăn” là truyền thống, phong tục của người Việt, làm người đọc có thể liên tưởng đến linh hồn của một quốc gia.
b. Đất nước lớn lên từ trong vất vả đau thương cùng với những cuộc trường chinh không nghỉ.
- Phân tích hình ảnh “cây tre”- biểu tượng cho sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt: “Biết trồng tre đợi ngày thành gậy” gợi liên tưởng đến đoạn đường trường bốn ngàn năm của một dân tộc bất khuất luôn phải đương đầu với những kẻ thù tàn bạo nhất, quyết bảo vệ đến cùng nòi giống và xứ sở của mình.
- Hình ảnh “tóc mẹ thì bới sau đầu”, “hạt gạo phải một nắng hai sương...” gợi sự tần tảo, vất vả, lam lũ của đất nước và của những con người làm ra đất nước này.
c. Đất nước của những con người sống nghĩa tình, thuỷ chung son sắt.
Phân tích câu thơ “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” với thành ngữ “gừng cay muối mặn” quen thuộc, với những câu ca dao đằm thắm nghĩa tình “Tay bưng chén muối đĩa gừng...”
d. Phân tích, khái quát chung về giá trị nghệ thuật của đoạn thơ:
Khi làm có thể kết hợp phân tích nội dung với nghệ thuật, nhưng cần làm nổi bật những ý khái quát là:
- Sử dụng sáng tạo các yếu tố của ca dao, truyền thuyết, cổ tích tạo nên những hình tượng, những ý thơ, tứ thơ mới mẻ, độc đáo: “gừng cay muối mặn”, “ngày xửa ngày xưa”.
- Hình tượng thơ có sức mạnh gợi cảm. Mỗi câu chữ đều gợi liên tưởng đến những chiều sâu của không gian và thời gian, của lịch sử và văn hoá với biết bao thăng trầm, đổi thay của đất nước, của chính những con người đã làm nên đất nước này.
- Lặp từ “Đất nước” (năm lần): Sự hiện diện gần gũi trong muôn mặt đời thường của đất nước, đất nước của nhân dân.
- Giọng thơ tâm tình, tha thiết, trầm lắng trang nghiêm mà linh hoạt về nhịp điệu góp phần thể hiện chủ đề đất nước trong bút pháp chính luận- trữ tình.
Câu 2. Các ý chính:
1. Giới thiệu khái quát về tác giả tác phẩm:
- Nguyễn Minh Châu là nhà văn tiêu biểu thời chống Mỹ, là một trong những người “mở đường tinh anh và tài năng nhất” trong công cuộc đổi mới văn học VN hai thập niên gần đây.
- Con đường nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu như ông nói là “cố gắng đi tìm hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người”.
- Truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừng (1970) thể hiện khát khao tìm hiểu và thể hiện cái đẹp tiềm ẩn trong trẻo và rạng rỡ như những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người VN thời chống Mỹ cứu nước.
2. Những “hạt ngọc” hay là vẻ đẹp tiềm ẩn không dễ nhận ra trong bề sâu tâm hồn nhân vật Nguyệt.
a. Vẻ đẹp của những con người sống có lý tưởng, vì lý tưởng:
Khi chiến tranh xảy ra, Nguyệt và Lãm đều có mặt trên trận tuyến khốc liệt phía trước. Chỉ một chi tiết nhỏ: Lãm trốn nhà đi tuyển bộ đội, Nguyệt nghe chị Tính kể lại câu chuyện ấy một cách rất chăm chú cũng đủ để người đọc nhận ra tình yêu Tổ quốc, lí tưởng luôn thấm sâu trong tâm hồn con người Việt Nam, tuổi trẻ Việt Nam, đặc biệt vào những lúc Tổ quốc lâm nguy.
Chính Nguyệt cũng vậy: học xong phổ thông, xinh đẹp, cô xung đi làm công nhân giao thông...Vì vậy, ở Nguyệt có sự đồng cảm sâu sắc với người con trai tên Lãm ấy.
b. Vẻ đẹp của những con người gan dạ, dũng cảm và giàu lòng vị tha:
- Ai ngờ cô gái mảnh dẻ, dịu dàng với mái tóc dày kết thành hai dải cũng là người nở nụ cười ngạo nghễ trước vết thương của mình, “vết máu chảy xuống đỏ cả cánh tay áo”. Bên cạnh đó là anh chiến sĩ Trường Sơn gan góc lái xe trong không gian dày đặc lửa đạn, mặt đất rùng rùng chuyễn động, máy bay địch “quây tròn trên đầu như xay lúa”...Nhưng “mặc tôi cứ chạy, và Nguyệt cứ nói rành rọt như người đếm bên cạnh”.
- Họ lo xe cháy, lo mất hàng hơn sự sống còn của bản thân mình, luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên, đặt vận mệnh Tổ quốc lên trên tất cả, đó cũng là nết nổi bật trong phẩm giá, cốt cách, tinh thần con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam – một dân tộc luôn phải tôi luyện trong máu lửa chiến tranh.
c. Vẻ đẹp của một tình yêu, niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống:
- Nguyệt tự nguyện đính ước với một người lính lái xe anh dũng mà cô chưa hề biết mặt, và giữ trọn tình yêu ấy qua bao năm tháng tàn khốc và huỷ diệt của chiến tranh. Trong gian nguy thử thách, tình yêu ấy càng “ngời lên đẹp lạ thường”.
- Có thể nói, đó là một trong những mối tình trong sáng, lãng mạn và đẹp đẽ nhất trong văn học Việt Nam hiện đại.
- Cội nguồn của tình yêu thuỷ chung ấy chính là tình yêu, niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống, vào lí tưởng, vào những gì tốt đẹp nhất trên đời.
Hình ảnh “sợi chỉ xanh óng ánh bao nhiêu bom đạn giội xuống cũng không hề đứt, không thể nào tàn phá nổi” vừa là biểu tượng của vẻ đẹp tâm hồn Nguyệt vừa là lời ca về sự bất diệt của tâm hồn Việt Nam, sức sống Việt Nam.

























Chữ người tử tù
Nguyễn Tuân
Câu 1. Truyện ngắn Chữ người tử tù được trích từ?
a. Thiếu quê hương (1) b. Vang bóng một thời (2) c. Chiếc lư đồng mắt cua (3) d. Một chuyến đi (4)
Câu 2. Sắp xếp bốn tác phẩm sau theo trình tự thời gian ra đời?
a. 1, 2, 3, 4 b. 4, 2, 1, 3 c. 2, 3, 1, 4
Câu 3. Nguyễn Tuân đi tìm vẻ đẹp của quá khứ, những phong tục đẹp, những thú tiêu dao hưởng lạc lành mạnh và tao nhã, những cách ứng xử giữa người với người đầy nghi lễ nhịp nhàng…Nhân vật chính là những nhà nho tài hoa bất đắc chí, tuy đã thua cuộc nhưng không chịu làm lành với xã hội thực dân, cố giữ “thiên lương” lành vững…
a. Là nội dung của Chữ người tử tù b. Là nội dung của Vang bóng một thời
c. Là nội dung của Người lái đò sông Đà
Câu 4. Tình huống truyện của Chữ người tử tù là gì?
a. Quản ngục tiếp đón Huấn Cao b. Sự gặp gỡ kì lạ giữa quản ngục với Huấn Cao
c. Cảnh cho chữ diễn ra trong tù d. Sự nhầm lẫn của Huấn Cao về quản ngục
Câu 5. Vì sao mọi người cho rằng đây là tình huống gặp gỡ kì lạ giữa quản ngục với Huấn Cao?
a. Vì hai nhân vật vừa đối nghịch nhau vừa tâm đầu ý hợp
b. Vì hai người mong được gặp nhau mãi mà bây giờ mới thấy
c. Vì giữa họ sẽ nảy sinh chuỵện kì lạ: chơi chữ trong tù
d. Vì đây là chuy