SỞ GD& ĐT NGHỆ AN

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2011 - 2012



HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn thi: HOÁ HỌC – THPT – BẢNG B
(Hướng dẫn và biểu điểm gồm 05 trang)
Câu
Nội dung
Điểm

Câu 1

6,0

1

1,5


S = 32 => phần còn lại bằng 51 – 32 = 19 (NH5) => A1 là NH4HS
A2: Na2S; A3: H2S; A4: SO2: A5: (NH4)2SO3; A6: (NH4)2SO4; A7: NH4Cl; A8: AgCl

NH4HS + 2NaOH
Na2S + 2NH3 + 2H2O
Na2S + 2HCl
2NaCl + H2S
3H2S + 2O2
3SO2 + 3H2O
SO2 + 2NH3 + H2O
(NH4)2SO3
(NH4)2SO3 + Br2 + H2O
(NH4)2SO4 + 2HBr
(NH4)2SO4 + BaCl2
2NH4Cl + BaSO4
NH4Cl + AgNO3
NH4NO3 + AgCl


0,5




0,5



0,5

2

1,5


Phản ứng: PCl3 + 3H2O
H3PO3 + 3HCl
0,01 0,01 0,03 (mol)
Dung dịch X gồm H3PO3 0,01M và HCl 0,03M.
Sự điện li: HCl
H+ + Cl-
0,03 0,03 (M)


K1 = 1,6.10-2

K2 = 7.10-7
Vì K1 >> K2 nên bỏ qua sự phân li ở nấc thứ 2 của H3PO3. Khi đó ta có:

K1 = 1,6.10-2
Ban đầu: 0,01 0,03 mol/lit
Phân li: x x x mol/lit
Cân bằng: 0,01-x 0,03+x x mol/lit

x = 3,2.10-3 → pH = -log(3,2.10-3) = 2,5
0.25


0,25




0,25




0,5

0,25

3

1,0


S2- + Cu2+
CuS
2Fe3+ + 3S2-
2FeS + S
2Al3+ + 3S2- +6 H2O
2Al(OH)3 + 3H2S
Fe2+ + S2-
FeS
0,25đ/1pư


4

2,0


Các phản ứng có thể xảy ra:
4Ca + 10HNO3
4Ca(NO3)2 + N2O + 5H2O
5Ca + 12HNO3
5Ca(NO3)2 + N2 + 6H2O
4Ca + 10HNO3
4Ca(NO3)2 + NH4NO3 + 3H2O
Ca + 2H2O
Ca(OH)2 + H2

TH1: dung dịch X gồm Ca(NO3)2 và HNO3
8Al + 30HNO3
8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O
10Al + 36HNO3
10Al(NO3)3 + 3N2 + 18H2O
8Al+ 30HNO3
8Al(NO3)3 + 3NH4NO3 + 9H2O
Dung dịch Z gồm Al(NO3)3 , Ca(NO3)2 có thể có NH4NO3
2Al(NO3)3 + 3Na2CO3 + 3H2O
2Al(OH)3 + 3CO2 + 6NaNO3
Ca(NO3)2 + Na2CO3
CaCO3 + 2NaNO3

TH 2: Dung dịch X gồm Ca(NO3)2 và Ca(OH)2
2Al + Ca(OH)2 + 2H2O
Ca(AlO2)2 + 3H2
16Al + 5Ca(OH)2 + 4H2O + 3Ca(NO3)2
8Ca(AlO2)2 + 6NH3
Dung dịch Z tác dụng với Na2CO3:
Ca2+ + CO32-
CaCO3

TH3: Dung dịch X chứa Ca(NO3)2 và NH4NO3 : Khi cho Al vào X thì không xảy ra phản ứng. Vậy trường hợp này loại




0,5







0,75





0,5



025





Câu 2

4,0

1

2,5


2Na + 2H2O
2NaOH + H2 (1)
x x x/2 mol
Ba + 2H2O
Ba(OH)2 + H2 (2)
y y y mol
=> x/2 + y = 0,2 ; 23x + 137y = 18,3 => x = 0,2 ; y = 0,1
=> dd Y có Na+, Ba2+ (0,1 mol) và OH- (0,4 mol)

CO2 tác dụng với Y tạo kết tủa lớn nhất khi Ba2+ hết.
Khi đó ta có:

Các PƯ: CO2 + 2OH-
CO32- + H2O (3)

CO32- + Ba2+
BaCO3 (4)
0,1 ( 0,1 mol
Có thế có: CO32- + CO2 + H2O
2HCO3- (5)
TH1: Không xảy ra PƯ (5) =>
=> Vmin = 2,24 lít (*)
TH2: Có xảy ra cả PƯ (5) => OH- đã PƯ hết ở (3)

=>

=>
=> Vmax = 6,72 lít (**)
Từ (*) và (**) → Để tạo kết tủa tối đa thì





0,5







0,75




0,25







0,5

0,5

2

1,5


Giả sử dd X chứa x mol FeCl2 và y mol FeCl3 (x
0; y
0; x + y >0)
Fe2+ + Ag+
Fe3+ + Ag

x x mol
Cl- + Ag+
AgCl
(2x+3y) (2x+3y) mol


=> Oxit là FeO; mFeO = 0,25.72 = 18 gam

0,25



0,5



0,5

0,25

Câu 3

5,0

1

1,5


Các phản ứng:

+ Br2
Br- CH2 – CH2 – CH2 – Br

BrCH2 – CH2- CH2-CH2Br + 2NaOH
HOCH2CH2CH2OH + 2NaBr
HOCH2CH2CH2OH + O2
OHC-CH2 – CHO + 2H2O
OHC-CH2 – CHO + 4AgNO3 + 6NH3 + 2H2O
NH4OOC-CH2 – COONH4 + 4Ag + 4NH4NO3
NH4OOC-CH2 – COONH4 + 2HCl
HOOC-CH2 – COOH + 2NH4Cl
HOOC-CH2 – COOH + 2CH3OH
CH3OOC-CH2-COOCH3 + 2H2O
0,25 *6

2

1,0


CH3COOH + C2H5OH
CH3COOC2H5 + H2O
CH3COOH + C6H5ONa
CH3COONa + C6H5OH
CH3COOH + C2H5ONa
CH3COONa + C2H5OH
C6H5OH + C2H5ONa
C6H5ONa + C2H5OH
0,25/1 pư

3

2,5


A, B, C, D làm mất màu nhanh dung dịch Br2 nên chúng là anken
E làm mất màu chậm dung dịch Br2 nên E là monoxicloankan vòng 3 cạnh.
F không làm mất màu dung dịch Br2 nên F là xiclobutan.
B, C là đồng phân hình học của nhau mà B có nhiệt độ sôi cao hơn C nên B là đồng phân cis, C là đồng phân trans.
Hiđro hóa A, B, C đều cho cùng một sản phẩm nên A, B, C có cùng mạch cacbon.
CTCT của các chất là:
A: CH2 = CH – CH2 – CH3 (but-1-en) ;
B: C:




(cis-but-2-en) (trans-but – 2-en)

D: E: F:
(metylpropen) (metylxiclopropen)

( xiclobutan)




















Biểu điểm: Viết CTCT, gọi tên 6 chất : 0,25*6 =1,5 điểm
Viết 4 phản ứng: 0,25*4 = 1,0 điểm


Câu 4

2,5

1.






2.



NC/nA = 3; nH/nA = 7; nN/nA = 1 => A là C3H7OzN

C3H7OzN + (9,5-z)/2 O2
3CO2 + 3,5H2O + 1/2N2
=> (9,5 – z)2 = 3,75 => z = 2 => A là C3H7O2N

Từ các tính chất của A suy ra A có công thức cấu tạo:





















0,5


0,5

Lập luận xác định CTCT của A cho 0,5đ



Mỗi ptpư cho 0,25đ


Câu 5

2,5


 HCOOH + C2H5OH
HCOOC2H5 + H2O;

Cb: 0,4 1 0,6 1 (mol)
CH3COOH + C2H5OH
CH3COOC2H5 + H2O;

CB: 0,6 1 0,4 1 mol

Từ các giá trị trên ta tính k1 = 1,5 ; k2 = 2/3

Gọi số mol của CH3COOC2H5 bằng b mol. Ta có:
HCOOH + C2H5OH
HCOOC2H5 + H2O
Cb: 0,2 a-08-b 0,8 0,8+b (mol)

CH3COOH + C2H5OH
CH3COOC2H5 + H2O
CB: 3-b a-0,8-b b 0,8+b (mol)

Thay các giá trị cân bằng thu được ở trên vào các biểu thức k1 và k2 ở trên ta có:





→ b = 1,92 → a = 9,97



0,5




0,5


0,5







0,5







0,5

Chú ý: Học sinh làm cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa của câu đó.