NGUYEÃN AÙI QUOÁC – HOÀ CHÍ MINH
I. QUAN ÑIEÅM SAÙNG TAÙC CUÛA HOÀ CHÍ MINH:
Hoà Chí Minh xem vaên ngheä laø moät hoaït ñoäng tinh thaàn phong phuù vaø phuïc vuï coù hieäu quaû cho caùch maïng. Nhaø vaên phaûi coù söï gaén boù saâu saéc vôùi ñôøi ñeå töø ñoù khaùm phaù vaø saùng taïo goùp phaàn vaøo nhieäm vuï ñaáu tranh vaø phaùt trieån xaõ hoäi. Ngöôøi khaúng ñònh “vaên hoïc ngheä thuaät cuõng laø moät maët traän, anh chò em laø chieán só treân maët traän aáy”.
Hoà Chí Minh chuù yù ñeán ñoái töôïng thöôûng thöùc. Vaên chöông trong thôøi ñaïi caùch maïng phaûi coi quaûng ñaïi quaàn chuùng laø ñoái töôïng phuïc vuï. Taùc phaåm vaên chöông phaûi theå hieän tinh thaàn daân toäc cuûa nhaân daân vaø ñöôïc nhaân daân yeâu thích. Ngöôøi neâu kinh nghieäm chung cho hoaït ñoäng baùo chí, vaên chöông. Vieát cho ai? Vieát caùi gì? Vieát nhö theá naøo? Beân caïnh ñoù ngöôøi chuù yù ñeán moái quan heä giöõa phoå caäp vaø naâng cao trong vaên ngheä.
Hoà Chí Minh quan nieäm taùc phaåm vaên chöông phaûi coù tính chaân thöïc. Ngöôøi yeâu caàu caùc nhaø vaên phaûi mieâu taû cho hay, cho chaân thaät, cho huøng hoàn söï phong phuù cuûa ñôøi soáng caùch maïng, phaûi ca ngôõi, khaúng ñònh caùi cao ñeïp, pheâ phaùn vaø phuû nhaän caùi xaáu trong cuoäc ñôøi.
Maët khaùc nhaø vaên phaûi chuù yù ñeán hình thöùc bieåu hieän sau cho haáp daãn , traùnh loái vieát caàu kì, xa laï, naüng neà. Taùc phaåm vaên chöông phaûi theå hieän ñöôïc tinh thaàn daân toäc cuûa nhaân daân.
II. NHÖÕNG NEÙT CHÍNH VEÀ SÖÏ NGHIEÄP VAÊN HOÏC :
Hoà Chí Minh laø moät vò laõnh tuï caùch maïng ñoàng thôøi laø moät nhaø vaên, nhaø thô lôùn. Ngöôøi ñaõ ñeå laïi cho nhaân daân ta moät söï nghieäp vaên chöông lôùn lao veà taàm voùc, phong phuù vaø ña daïng veà theå loaïi vaø ñaëc saéc trong phong caùch saùng taïo.
Söï nghieäp vaên hoïc cuûa HCM theå hieän ôû nhöõng lónh vöïc sau:
a. Vaên chính luaän: ñaây laø nhöõng taùc phaåm ñöôïc vieát vôùi muïc ñích ñaáu tranh chính trò nhaèm tieán coâng tröïc dieän keû thuø hoaëc theå hieän nhieäm vuï caùch maïng cuûa daân toäc. Coù nhöõng taùc phaåm cuûa Baùc ñöôïc coi laø aùng vaên chính luaän maãu möïc.
Nhöõng taùc phaåm tieâu bieåu:
+ Baûn aùn cheá ñoä thöïc daân Phaùp (1925) laø baûn
loaïi cuûa vaên hoïc ngöôøi ñeàu coù phong caùch rieâng, ñoäc ñaùo, haáp daãn vaø coù giaù trò beàn vöõng.
Vaên chính luaän cuûa HCM boäc loä tö duy saâu saéc, giaøu tri thöùc vaên hoïc, gaén lí luaän vôùi thöïc tieãn, giaøu tính luaän chieán, vaän duïng coù hieäu quaû nhieàu phöông thöùc bieåu hieän. Vieát thaønh coâng nhöõng maãu chuyeän nhoû laø moät neùt ñoäc ñaùo cuûa taøi naêng taùc giaû trong vaên xuoâi.
Truyeän vaø kí cuûa NAQ laø nhöõng taùc phaåm môû ñaàu vaø goùp phaàn ñaët neàn moùng ñaàu teân cho neàn vaên xuoâi Caùch maïng. Ngoøi buùt cuûa Ngöôøi trong truyeän
aùn toá caùo tröïc dieän cheá ñoä thöïc daân Phaùp, vaø noùi leân noãi khoå ñau cuûa ngöôøi daân xöù thuoäc ñòa.
+ Tuyeân ngoân ñoäc laäp (1945) laø aùng vaên huøng hoàn, laø vaên kieän chính trò coù giaù trò lòch söû lôùn lao tuyeân boá quyeàn ñoäc laäp cuûa daân toäc Vieät Nam.
+ Lôøi keâu goïi toaøn quoác khaùng chieán (1946) laø tieáng goïi non soâng trong giôø phuùt thöû thaùch ñaëc bieät.
+ Di chuùc (1969) laø lôøi caên dnaë thieát tha, chaân tình vôùi ñoàng baøo caû nöôùc.
b. Truyeän vaø kí: coâ ñoïng , saùng taïo giaøu chaát trí tueä vaø tính hieän ñaïi. Caùc truyeän ngaén thöôøng döïa vaøo söï kieän coù thaät, ngöôøi vieát hö caáu ñeå thöïc hieän yù ñoà cuûa mình.
Taùc phaåm tieâu bieåu: Lôøi than vaõn cuûa baø Tröng Traéc(1922), Vi haønh (1923), Nhöõng troø loá hay laø Varen vaø Phan Boäi Chaâu (1925),…
c. Thô tröõ tình:
- Nhaät kí trong tuø: goàm 133 baøi thô chöõ Haùn vieát trong nhaø tuø Töôûng Giôùi Thaïch. Taäp thô phaûn aùnh saâu saéc, sinh ñoäng vaø taøi hoa, taâm hoàn, nhaân caùch cao ñeïp cuûa Hoà Chí Minh.
- Nhöõng baøi thô saùng taùc trong thôøi kì Ngöôøi ôû Vieät Baéc tröôùc naêm 1945 vaø trong chín naêm khaùng chieán choáng thöïc daân Phaùp coù söï keát hôïp chaát tröõ tình ñaèm thaém vôùi caûm höùng anh huøng ca.
Caùc baøi thô tieâu bieåu: Pac Poù huøng vó, Töùc caûnh Paùc Poù, Raèm thaùng gieâng, Tin thaéng traän,…
- Thô chöõ Haùn Hoà Chí Minh (1990) taäp hôïp 36 baøi thô chöõ Haùn vieát ôû nhieàu thôøi ñieåm, theå hieän nhieàu ñeà taøi khaùc nhau.
Hoà Chí Minh ñeå laïi moät di saûn vaên chöông phong phuù , ñoäc ñaùo, coù giaù trò veà nhieàu maët. Vaên htô Hoà Chí Minh theå hieän saâu saéc taâmhoàn vaø khí phaùch cao ñeïp cuûa ngöôøi anh huøng giaûi phoùng daân toäc, danh nhaân vaên hoùa theá giôùi.
Hoà Chí Minh laø ngöôøi ñaët neàn moùng môû ñöôøng cho neàn vaên hoïc caùch maïng Vieät Nam hieän ñaïi.
III. PHONG CAÙCH NGHEÄ THUAÄT:
Hoà Chí Minh laø ngöôøi böôùc ñaàu ñaët neàn moùng vaø môû ñöôøng cho neàn vaên hoïc Caùch maïng. Vaên chöông cuûa Hoà Chí Minh coù phong caùch ña daïng maø thoáng nhaát, ñaõ keát hôïp ñöôïc saâu saéc töï beân trong moái quan heä giöõa chính trò vaø vaên hoïc, giöõa tö töôûng vaø ngheä thuaät, giöõa truyeàn thoáng vaø hieän ñaïi. Ôû moãi theå
ngaén raát chuû ñoäng vaø saùng taïo: coù khi laø gioïng ñieäu saâu saéc, chaâm bieám thaâm thuùy vaø tinh teá. Chaát trí tueä vaø tính hieän ñaïi laø nhöõng neùt ñaëc saéc trong truyeän ngaén cuûa NAQ.
Veà thô ca, phong caùch saùng taïo cuûa Ngöôøi raát ña daïng. Nhieàu baøi vieát theo hình thöùc coå thi haøm suùc, uyeân thaâm, ñaït chuaån möïc cao veà ngheä thuaät. Thô cuûa HCM mang ñaëc ñieåm cuûa thô coå phöông Ñoâng. Nhöõng baøi thô hieän ñaïi ñöôïc ngöôøi vaän duïng qua nhieàu theå loaïi, phuïc vuï coù hieäu quaû cho nhieäm vuï caùch maïng. Thô ca cuûa Ngöôøi gôïi caûm, chöùa chan nhieät tình Caùch maïng.



1. HOAØN CAÛNH RA ÑÔØI:
Naêm 1922, thöïc daân Phaùp ñöa Khaûi Ñònh sang “maãu quoác” nhaân cuoäc “ñaáu xaûo thuoäc ñòa” toå chöùc taïi MacXaây. Muïc ñích cuûa boïn thöïc daân laø vöøa vuoát ve Khaûi Ñònh vaöø löøa gaït daân Phaùp khieán hoï tin raèng söï “baûo hoä” cuûa nöôùc Phaùp ñöôïc daân VN hoan ngheânh. Khi sang Phaùp, Khaûi Ñònh ñaõ phoâ baøy taát caû söï ngu doát, loá laêng cuûa moät teân vua buø nhìn voâ duïng khieán cho nhöõng ngöôøi Vieät Nam yeâu nöôùc heát söùc baát bình.
Thôøi gian naøy, NAQ ñang hoaït ñoäng Caùch maïng ôû Phaùp. Ngöôøi vieát nhieàu taùc phaåm coâng kích chuyeán ñi nhuïc nhaõ cuûa Khaûi Ñònh nhö “Con roàng tre”, “Sôû thích ñaëc bieät”, “Lôøi than vaõn cuûa baø Tröng Traéc”, …Vi haønh laø taùc phaåm cuoái cuøng naèm trong loaït taùc phaåm ñoù, ñöôïc ñaêng treân baùo nhaân ñaïo cuûa Ñaûng coäng saûn VN naêm 1923.
2. MUÏC ÑÍCH SAÙNG TAÙC :
Vi haønh chuû yeáu laø vaïch traàn boä maët xaáu xa cuûa Khaûi Ñònh - moät teân vua buø nhìn voâ duïng
Vi haønh cuõng ñaû kích maïnh meõ boïn thöïc daân Phaùp vôùi caùc chính saùch “khai hoùa” thaâm ñoäc vaø haønh ñoäng vi phaïm nhaân quyeàn traéng trôïn cuûa chuùng .
3. NHAN ÑEÀ:
+ Tieáng Phaùp:Incognito nghóa laø ñoäi moät caùi teân giaû khoâng ñeå ai bieát. Ngöôøi Phaùp duøng töø naøy nguï yù cheâ bai, khinh mieät nhöõng keû coù haønh vi môø aùm,leùn luùt
+Tieáng Haùn: “Vi Haønh”coù nghóa laø cuoäc ñi kín cuûa nhöõng baäc toân quí trong xaõ hoäi xöa vì nhöõng muïc ñích cao thöôïng.

thöïc daân Phaùp ôû caùc phöông dieän:
+ Baét daân thuoäc ñòa uoáng röôïu coàn,huùt thuoác phieän,thi haønh chính saùch ngu daân
+ Boïn maät thaùm buûa vaây,theo doõi,baét bôù nhöõng ngöôøi Vieät Nam yeâu nöôùc ñang hoaït ñoäng taïi Phaùp
-Taùc giaû vaïch ra cho thaáy caùc hoaït ñoäng vaên hoùa xaõ hoäi Phaùp
+Baùo chí Phaùp chæ chaïy theo thò hieáu taàm thöôøng :gieát ngöôøi,cöôùp cuûa…
+Thanh nieân phaùp soáng hôøi hôït ,noâng noåi ,haùo danh .
+Thaùi ñoä kyø thò chuûng toäc :maët buûng nhö voû canh .

Baèng tình tieát khoâi haøi,taùc giaû vach ra nhöõng thuû ñoaïn xaûo traù cuûa chính phuû phaùp cuoäc soáng cuûa thanh nieân phaùp thôøi baáy giôø.
B. Ñaëc saéc ngheä thuaät:
* Taïo tình huoáng nhaàm laãn:
-Ñoâi thanh nieân phaùp töûông nhaàm NAQ laø KÑ (taùi hieän chaân dung kòch côûm loá laêng cuûa KÑ (laø do caùch nhìn ,söï ñaùnh gía cuûa ngöôøi p chöù k phaûi cuûa taùc giaû (taêng söùc thuyeát phuïc c01 tính khaùch quan
-Ngöôøi phaùp nhaàm nhöõng ai coù maøu da vaøng ñeàu laø ñeá An Nam ñoùn tieáp baèng thaùi ñoä kyø thò chuûng toäc (haén ñaáy xem haén kìa)
-Chính phuû Phaùp nhaàm k bieát ai laø KÑ neân phaùi ngöôøi theo hoä giaù “thaàm kín ,ruït reø ,voâ tö vaø heát söùc taän tuî “(cho maät thaùm theo doõi nhöõng ngöôøi VN yeâu nöôùc, moät söï vi phaïm veà nhaân quyeàn ngay treân ñaát nöôùc vaàn coù tieáng laø töï do, toân troïng nhaân quyeàn .
Nhan ñeà coù yù nghóa saâu saéc: Chaâm bieám haønh vi “vi haønh”cuûa Khaûi Ñònh
4. CHUÛ ÑEÀ :
Baèng buùt phaùp traøo phuùng baät thaày vaø hình thöùc vieát thö,taùc giaû ñaõ pheâ phaùn moät caùch ñích ñaùng söï loá laêng keäch coõm cuûa teân vua buø nhìn KÑ ,vaïch traàn baûn chaát xaáu xa cuûa thöïc daân phaùp vaø toäi aùc cuûa chuùng ñoái vôùi daân thuoäc ñòa .
4. NOÄI DUNG TAÙC PHAÅM
A. Noäi dung ñaû kích
* Chaân dung Khaûi Ñònh:
Qua maãu ñoái thoaïi cuûa ñoâi thanh nieân Phaùp,chaân dung Khaûi Ñònh hieän leân sinh ñoäng baèng buùt phaùp chaâm bieám
- Ngoaïi hình:
+ Muõi teït, maét xeách, maët buûng nhö voû chanh
+ Trang phuïc: haén khoaùc leân ngöôøi caû boä luïa laø,boä haït cöôøm,coù caû caùi chuïp ñeøn chuïp leân caùi ñaàu quaán khaên,ngoùn tay ñeo ñaày nhaãn
+ Ñieäu boä: nhuùt nhaùt,luùng ta luùng tuùng
Ngoaïi hình xaáu xí,trang phuïc loá laêng keäch côõm.Ñaây laø böùc chaân dung bieám hoïa gaây cöôøi
-Haønh ñoäng:
+ Leùn luùt vi haønh theo leänh quan thaày Phaùp
+ Vi haønh ñeán tröôøng ñua,tieäm caàm ñoà neám thöû cuoäc ñôøi cuûa caùc caäu coâng töû beù
Döôùi con maét ngöôøi Phaùp, Khaûi Ñònh chæ laø moät thöù ñoà coå, moät con roái, moät troø heà khoâng hôn khoâng keùm.

Khaûi Ñònh laø moät vò vua buø nhìn, baát taøi, voâ duïng, laøm vieäc theo söï giaät daây cuûa thöïc daân Phaùp.
* Thöïc daân Phaùp
-Taùc giaû boùc traàn caùc thuû ñoaïn bòp bôïm xaûo t