ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC 8 – GIỮA HỌC KỲ I
Chương I: Khái quát về cơ thể người
1. a) Phản xạ là gì? b) Cho 1 ví dụ về phản xạ của cơ thể.
a) Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh.
b) Tay chạm vào vật nóng rụt tay lại, đi nắng mặt đỏ gay (hoặc ví dụ khác)
2. Thế nào là cung phản xạ? Kể tên các thành phần của 1 cung phản xạ?
- Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm (da…) qua trung ương thần kinh đến cơ quan phản ứng (cơ, tuyến…)
- 1 cung phản xạ có 5 thành phần: Cơ quan thụ cảm, nơron hướng tâm, nơron ly tâm, nơron trung gian, cơ quan phản ứng.
3. - Thế nào là vòng phản xạ?
- Vòng phản xạ là luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường phản hồi. Đường phản hồi thông tin ngược về trung ương thần kinh để điều chỉnh phản ứng.
4. Chứng minh tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?
Chức năng của tế bào là thực hiện sự trao đổi chất và năng lượng, cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của cơ thể. Ngoài ra, sự phân chia của tế bào giúp cơ thể lớn lên tới giai đoạn trưởng thành có thể tham gia vào quá trình sinh sản. Như vậy, mọi hoạt động sống của cơ thể liên quan đến hoạt động sống của tế bào nên tế bào còn là đơn vị chức năng của cơ thể.
5. Giữa tế bào và cơ thể có mối quan hệ với nhau như thế nào? lấy ví dụ minh họa?
- Giữa cơ thể và tế bào có mối quan hệ mật thiết với nhau. Ví dụ: tế bào là đơn vị cấu trúc nên cơ thể và cơ thể là môi trường sống của tế bào, tế bào là nơi diễn ra các hoạt động sống của cơ thể.
Chương II: Vận động
1. Trình bày cấu tạo của bộ xương thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động. Để có xương chắc khỏe và hệ cơ phát triển cân đối cần ta cần phải làm gì?
* Trình bày cấu tạo bộ xương thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động.
- Cột sống đứng: có dạng cong hình 2 chữ s liền nhau, và cong ở 4 chỗ vừa làm tăng chiều cao của cơ thể, giúp quan sát, định hướng tốt hơn trong lao động, di chuyển vừa chuyển toàn bộ trọng lượng toàn bộ các nội quan sang phần xương chậu giúp cơ thể di chuyển thuận lợi.
- Cột sống có những đoạn hơi cong: 2 đoạn cong trước (cổ và lưng), 2 đoạn cong sau (ngực và cùng). Các đoạn này giúp phân tán lực tác dụng từ đầu xuống và lực tác dụng từ chân lên lúc di chuyển: tránh làm tổn thương cột sống và cơ thể.
- Các đốt sống cổ, ngực và lưng: Các đốt này khớp với nhau theo kiểu bán động vừa tạo tính ổn định để bảo vệ nội quan, vừa giúp phần thân của cơ thể xoay trở trong vận chuyển, lao động. Giữa các đốt sống trên còn có đệm sụn tránh cho chúng bị tổn thương khi cơ thể di chuyển.
- Xương gót phát triển và lồi ra phía sau, các xương bàn chân khớp với nhau thành hình vòm. Có tác dụng dễ di chuyển và giảm bớt chấn động có thể gây tổn thương chân và cơ thể khi vận động.
- các xương vận động của chi trên khớp động linh hoạt, đặc biệt là các xương ngón tay. Để chi trên chử động được theo nhiều hướng, bàn tay có thểm cầm nắm, chế tạo công cụ lao động.
+ Để có xương chắc khỏe và hệ cơ phát triển cân đối cần: Chế độ dinh dưỡng hợp lí, thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng, rèn luyện thân thể lao động vừa sức.
+ Để chống cong vẹo cột sống cần chú ý: Mang vác đều ở hai vai. Tư thế làm việc ngồi học ngay ngắn.
2. Xương dài có cấu tạo gồm những bộ phận nào? Nêu chức năng của từng bộ phận. Tại sao xương người già khi ngã dễ bị gãy hơn xương trẻ em?
- Cấu tạo xương dài:
CÁC PHẦN
CẤU TẠO
CHỨC NĂNG

Đầu xương
- Sụn bọc đầu xương
Làm giảm ma sát trong khớp


- Mô xương xốp gồm các nang xương
Phân tán lực và tạo ô chứa tủy

Thân xương
Màng xương
Giúp xương lớn lên về bề ngang


Mô xương cứng
Chịu lực


Khoang xương
Chứa tủy đỏ ở trẻ em, tủy vàng ở người lớn

- Giải thích xương người già dễ gãy: ở người già xương bị phân hủy nhanh hơn sự tạo thành, nên khoang