Đề cương ôn tập
Bài 7: MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG
I/KEO ĐẤT VÀ KHẢ NĂNG HẤP PHỤ CỦA ĐẤT : (10ph)
1-Keo đất:
a-Khái niệm về keo đất :
Là những phân tử có kích thước <1/1000mm, không hòa tan trong nước mà ở trạng thái huyền phù(trạng thái lơ lửng trong nước).
b-Cấu tạo keo đất : Gồm:
-Nhân keo.
-Lớp ion quyết định điện (Nằm ngoài nhân):
+Mang điện âm: Keo âm.
+Mang điện dương: Keo dương.
-Lớp ion bù (Nằm ngoài lớp ion quyết định điện ) mang điện trái dấu với lớp ion quyết định điện gồm 2 lớp:
+Lớp ion bất động.
+ lớp ion khuyếch tán.
Keo đất có khả năng trao đổi ion của mình ở ion khuyếch tán với các ion của dung dịch đất . Đây chính là cơ sở của sự trao đổi dinh dưỡng giữa đất và cây trồng .
2-Khả năng hấp phụ của đất :
Là khả năng đất giữ lại các chất dinh dưỡng, các phân tử nhỏ như hạt limon, hạt sét...; hạn chế sự rửa trôi chúng dưới tác động của nước mưa, nước tưới.
II/PHẢN ỨNG CỦA DUNG DỊCH ĐẤT : (15ph)
A/Khái niệm:Phản ứng của dung dịch đất là các phản ứng chỉ tính chua,tính kiềm hoặc trung tính của đất . Phản ứng của dung dịch đất do nồng độ [H+]và [OH-] quyết định.
B/Các loại phản ứng của đất :
1-Phản ứng chua của đất :
Căn cứ vào trạng thái của H+ và Al3+ ở trong đất , độ chua của đất được chia làm 2 loại:
a-Độ chua hoạt tính
do nồng độ ion H+ trong dung dịch đất gây nên.
Độ chua hoạt tính được biểu thị bằng pH H2O .
Độ pH thường dao động từ 3-9
b-Độ chua tiềm tàng
Do H+ và Al3+ trên bề mặt keo đất gây nên .
2-Phản ứng kiềm của đất :
Ở một số loại đất có chứa các muối kiềm Na2CO3, CaCO3 ...Khi các muôí này thủy phân tạo thành NAOH và Ca(OH)2 làm cho đất hóa kiềm.
*Ý nghĩa trong sản xuất nông nghiệp :
+Bố trí cây trồng cho phù hợp
+ bón phân, bón vôi để cải tạo độ phì nhiêu của đất .
Bài 9: BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT XÁM BẠC MÀU, ĐẤT XÓI MÒN MẠNH TRƠ SỎI ĐÁ
I/CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT XÁM BẠC MÀU : (17ph)
1- Nguyên nhân hình thành :
+ Đất xám bạc màu hình thành ở vùng giáp ranh giữa đồng bằng và trung du miền núi, có địa hình dốc thoải nên quá trình rửa trôi các hạt sét, keo và chất dinh dưỡng diễn ra mạnh.
+ Đất đã được dùng để trồng lúa lâu đời với tập quán canh tác lạc hậu → đất bị thoái hóa.
2- Tính chất của đất xám bạc màu :
-Tầng đất mặt mỏng. Thành phần cơ giới nhẹ: tỉ lệ cát lớn, lượng sét, keo ít.đất thường bị khô hạn.
-Đất chua hoặc rất chua, nghèo chất dinh dưỡng , nghèo mùn.
-Số lượng vi sinh vật trong đất ít. Hoạt động của vi sinh vật đất yếu.
3-Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng:
a-Biện pháp cải tạo :
-Xây dựng bờ vùng, bờ thửa và hệ thống mương máng, bảo đảm tưới tiêu hợp lí( ngăn chặn rửa trôi, xói mòn .
-Cày sâu dần kết hợp bón tăng phân hữu cơ và bón phân hóa học hợp lí( tăng mùn và tăng kết cấu của đất .
-Bón vôi cải tạo đất ( khử chua.
-Luân canh cây trồng :Cây họ đậu, cây lương thực , cây phân xanh.(cải tạo đất .
II/CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT XÓI MÒN MẠNH TRƠ SỎI ĐÁ: (8ph)
1- Nguyên nhân gây xói mòn đất :
+ Xói mòn đất là quá trình phá hủy lớp đất mặt và tầng đất dưới do tác động của nước mưa, nước tưới, tuyết tan và gió.
+ Nguyên nhân chính: lượng mưa lớn và địa hình dốc thoải → xói mòn, rửa trôi và phá vỡ kết cấu đất.
2-Tính chất của đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá:
-Hình thành phẩu diện đất không hoàn chỉnh, có trường hợp mất hẳn tầng mùn.
-Sét và limon cuốn trôi đi, trong đất cát sỏi chiếm ưu thế.
-Đất chua hoặc rất chua, nghèo mùn và chất dinh dưỡng .
-Số lượng vi sinh vật ít, họat động của vi sinh vật đất yếu