ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP LỊCH SỬ
A. HỘI NGHỊ IANTA (2 – 1945) VÀ NHỮNG THỎA THUẬN CỦA BA CƯỜNG QUỐC:
1. Hoàn cảnh:
- Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách được đặt ra. Đó là nhanh chóng đáng bại các nước phát xít, tổ chức lại thế giới sau chiến tranh, phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận.
- Từ ngày 4 đến ngày 11 – 12 – 1945, hội nghị quốc tế được triệu tập tại Ianta (Liên Xô) với sự tham gia của Anh, Mĩ và Liên Xô.
2. Nội dung:
- Tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và quân phiệt Nhật.
- Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc để duy trì hòa bình, an ninh thế giới.
- Thỏa thuận về việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít, phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc thắng trận ở châu Âu và châu Á.
3. Ý nghĩa:
- Những quyết định của hội nghị Ianta và những thỏa thuận sau đó của ba cường quốc đã trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới gọi là “trật tự hai cực Ianta”.
B. SỰ THÀNH LẬP LIÊN HỢP QUỐC:
1. Mục đích hoạt động:
- Nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới, phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.
2. Nguyên tắc hoạt động:
- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc.
- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước.
- Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kì nước nào.
- Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.
- Chung sống hoà bình và sự nhất trí giữa năm nước lớn: Liên Xô (Nga), Mĩ, Anh, Pháp và Trung Quốc.
5. Vai trò:
- Là diễn đàn quốc tế vừa hợp tác, vừa đấu tranh nhằm giữ gìn hoà bình, an ninh thế giới.
- Giải quyết tranh chấp và xung đột quốc tế.
- Thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị và hợp tác quốc tế, giúp đỡ các dân tộc về kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế, nhân đạo v.v..
C. CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC – CỘNG NGHỆ:
1. Đặc điểm:
- Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, mọi phát minh kỹ thuật đều bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học. Khoa học đi trước mở đường cho kỹ thuật và kỹ thuật lại mở đường cho sản xuất, trở thành nguồn gốc của mọi tiến bộ kỹ thuật và công nghệ.
2. Tác động:
a. Tích cực:
- Tăng năng suất lao động, không ngừng nâng cao mức sống và chất lượng cuộc sống của con người.
- Dẫn đến nhiều thay đổi trong cơ cấu dân cư, chất lượng nguồn nhân lực, những đòi hỏi mới về giáo dục và đào tạo nghề nghiệp, sự hình thành một thị trường thế giới với xu thế toàn cầu hóa.
b. Tiêu cực:
- Tình trạng ô nhiễm môi trường trên hành tinh cũng như trong vũ trụ, hiện tượng Trái Đất nóng lên, những tai nạn lao động và giao thông, các loại dịch bệnh mới v.v..
- Những loại vũ khí hiện đại có sức công phá và hủy diệt khủng khiếp được chế tạo, có thể tiêu diệt nhiều lần sự sống trên hành tinh.
D. XU THẾ TOÀN CẦU HÓA:
1. Khái niệm:
- Là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, những ảnh hưởng tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các dân tộc trên thế giới.
2. Biểu hiện:
- Sự phát triển nhanh chóng của quan hệ thương mại quốc tế.
- Sự phát triển và tác động to lớn của các công ty xuyên quốc gia.
- Sự sáp nhập và hợp nhất các công ty thành những tập đoàn lớn.
- Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài chính quốc tế và khu vực (EU,ASEAN, IMF, WTO, APEC, ASEM…).
3. Tác động:
a. Tích cực:
- Thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển và xã hội hóa của lực lượng sản xuất, đưa lại sự tăng trưởng cao.
- Góp phần chuyển biến cơ cấu kinh tế, đòi hỏi cải cách sâu rộng để nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả của nền kinh tế.
b. Hạn chế:
- Làm trầm trọng thêm bất công xã hội và phân hóa giàu nghèo.
- Làm