Đây thôn Vĩ Dạ

Gốc > THPT (Chương trình cũ) > Ngữ văn > Ngữ văn 11 >

0 / 0

Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Thị Thái Dung
Ngày gửi: 22h:14' 04-07-2008
Dung lượng: 50.5 KB
Số lượt tải: 252

Số lượt thích: 0 người

Đây thôn Vĩ Dạ
Hàn Mạc Tử
@/ kết quả cần đạt
*/ Cảm nhận được bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của Hàn Mặc Tử trong một mối tình xa xăm, vô vọng. Đó còn là tấm lòng thiết tha của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con người.
*/ Nhận biết sự vận động của tứ thơ, tâm trạng của chủ thể trữ tình và bút pháp độc đáo, tài hoa của một nhà thơ mới
@/ Phương pháp và tiến trình tổ chức giảng dạy
*/ Phương pháp dạy học
*/ Tiến trình tổ chức dạy học
A/ Tiểu dẫn
Phần tiểu dẫn, sách giáo khoa trình bày những vấn đề gì ?
1/ Tác giả
2/ Sự nghiệp thơ ca
3/ Hoàn cảnh ra đời bài thơ
Giáo viên nhấn mạnh thêm :
Ông có một cuộc đời đầy đau thương ( bệnh phong )
Nên hồn thơ của ông mãnh liệt nhưng quằn quại và đau đớn giữa linh hồn và thể xác
Mặc dù vậy, ông vẫn luôn gắn bó với cuộc đời
Ông tạo cho mình một thế giới nghệ thuật điên loạn ma quái nhưng cũng tạo nên những hình ảnh nghệ thuật tuyệt mĩ.
B/ Văn bản :
I/ Đọc - hiểu :
1/ Khổ 1 - Đọc
ở khổ 1, tác giả nêu nên nét đẹp đặc trưng gì của Huế ?
Vĩ dạ hừng đông
Em có nhận xét gì về giọng điệu của câu thơ đầu ?
_ Sao anh không về chơi thôn Vĩ
Mở đầu là một ( Câu hỏi tu từ vừa dịu ngọt như lời mời chào vừa thân mật như một lời trách cứ đáng yêu : Rằng đã lâu sao anh không về chơi thôn Vĩ và ...thăm em ?
Nhưng đâu chỉ là sự mời chào, sự nhẹ nhàng trách cứ mà ẩn sau bên trong là cả một ( nỗi niềm nuối tiếc.
Nuối tiếc vì cảnh đẹp thế, người đáng yêu thế mà sao đã lâu anh không về chơi ? Tất nhiên, đây là lời mời chào của cô gái nhưng nó được sống dậy trong hoài niệm của chàng trai. Và những hoài niệm đó gắn với cảnh sắc vườn tược và con người xứ Huế.
Vậy cảnh sắc vườn tược Vĩ Dạ đã được tác giả miêu tả như thế nào ?
_ Nắng – nắng mới lên
Vườn ai – mướt quá - xanh như ngọc
Em hiểu thế nào là nắng mới lên ? Và em có nhận xét gì khi trong một câu thơ đặt hai từ nắng cách nhau ?
Cảnh được nói đến là một buổi bình minh. Nên :
+ Nắng mới lên là nắng buổi sáng sớm nhẹ nhàng tươi sáng, chiếu lấp lánh xuống những hàng cau, tàu cau còn ướt đẫm sương đêm.
+ Hai từ nắng trong một câu thơ đặt cách nhau gợi cho người đọc một cảm giác ( Sự chuyển động nhè nhẹ chầm chậm của ánh nắng ban mai.
Nắng lên, cỏ cây vườn tược như bừng sáng :
_ Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Em có nhận xét gì về giọng điệu của câu thơ ?
Mở đầu câu thơ Hàn Mạc Tử dùng :
+ Vườn ai ( Từ phiếm chỉ không xác định dùng để hỏi nhưng
(vừa hàm ý bình phẩm xuýt xoa
trước vẻ mướt quá, đẹp quá của vườn cây.Nhưng cũng
(vừa hàm chút ngỡ ngàng bâng khuâng trong lòng tác giả :
Vườn của nhà em đây hay vườn của nhà ai mà xanh thế, đẹp thế. Thực ra vẫn là vườn nhà em đấy thôi, vẫn là cảnh cũ người xưa đó thôi nhưng đã lâu chưa về chơi nên anh mới ngỡ ngàng trước sự mướt mát của cây cối mà thốt ra như vậy.
Từ mướt quá gợi cho em cảm giác gì ?
Mướt là sự êm mát mịn màng được cảm nhận bằng tay. Nhưng
+ Mướt quá của vườn cây lại được cảm nhận bằng mắt ( có sự chuyển đổi cảm giác, vừa gợi sự dịu dàng êm mát mơn mởn của cây lá trong vườn, vừa như nhìn thấy (sự xôn xao chuyển động của nhựa cây trong cây lá.
Vườn tược Vĩ Dạ xanh tươi bốn mùa và màu xanh đó được Hàn Mạc Tử ví :
+ Xanh như ngọc
Em hiểu hình ảnh thơ này như thế nào ?
Trong Thơ duyên, Xuân Diệu cũng đã từng viết : “ Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá. Xanh như ngọc của Hàn Mạc Tử (là thứ xanh non của lá câu còn đẫm sương được khuyếch tán bởi những tia nắng mặt trời còn trinh bách nguyên sơ chưa hề nhuốm bụi.
Cho nên hai tiếng mướt quá và hình ảnh so sánh “xanh như ngọc” là những nét vẽ thần tình tô đậm cái hồn của cây lá trong vườn ai.
Và cảnh vật dường như sinh động hẳn lên khi thấp thoáng xuất hiện bóng người :
_ Lá trúc che ngang mặt chữ điền
Em có cảm nhận gì qua câu thơ trên ?
Thấp thoáng sau những lá trúc mảnh mai thanh tú là khuôn mặt đầy đặn ẩn chứa bên trong bản chất hiền lành trung thực. Phải chăng chính sự thanh mảnh xanh biếc của lá trúc càng tôn thêm vẻ đẹp phúc hậu của gương mặt chữ điền. Và như thế, ở đây, nhà thơ đã
( Lấy cái thanh mảnh để gợi cái mộc mạc.
Câu thơ như một bức hoạ thần tình
( Khắc hoạ vẻ đẹp kín đáo đáng yêu của con người xứ Huế
Vĩ Dạ được miêu tả trong một buổi hừng đông có màu phơn phớt của bình minh, có màu xanh mướt của cây lá, có đường nét thanh mảnh xinh xắn của lá trúc và còn có cả gương mặt phúc hậu của con người. Người đẹp, cảnh đẹp đó chính là cái hồn của Vĩ Dạ thơ và mộng. Trên cái nền phong cảnh đầy hương sắc ấy vấn vương một hoài niệm, một tiếng nói thì thầm của tình yêu.
2/ Khổ 2 - Đọc
Huế tiếp tục hiện lên với nét đẹp đặc trưng gì ? So sánh tâm trạng của nhà thơ ?
Như ta đã biết, bức bưu ảnh và lời thăm hỏi của Hoàng Cúc là khởi hứng của bài thơ, làm nhà thơ sống dậy một kí ức đẹp về Huế với cảnh vật tươi sáng trong trẻo lạ thường. Thì ở khổ hai, Huế lại hiện lên trong tâm trạng của nhà thơ khi trở về thực tại. Huế vẫn thơ mộng với gió trăng sông nước nhưng tất cả đều nhuốm một nỗi buồn. Sự chuyển biến đột ngột từ vui sang buồn như thế khá phổ biến trong thơ mới và văn chương lãng mạn. Trước mắt nhà thơ, “Nắng mới” Vĩ Dạ phút chốc lụi tắt. Mà thay vào đó là một không gian nghệ thuật thoáng đãng mơ hồ xa xăm :
_ Gió - mây
Em có nhận xét gì về hình ảnh gió mây được miêu tả trong câu thơ trên ?
Từ nghìn đời nay, gió mây vốn gắn bó với nhau. Gió thổi mây bay, mây vần vũ cùng gió. Thế mà giờ đây, gió đi đằng gió, mây về đằng mây. Mây ở tầng cao, gió ở tầng thấp, không gắn bó, không quấn quít.
( Gió mây chia lìa đôi ngả
Sông Hương lững lờ chẳng biết buồn vui, vậy mà qua lăng kính tâm trạng của nhà thơ bỗng trở thành
_ Dòng nước buồn thiu
Hình ảnh thơ trên gợi cho em cảm giác gì ? Nhận xét nghệ thuật của câu thơ 5 và 6 ?
Buồn thiu gợi nỗi buồn cô đơn lặng lẽ. Dòng nước buồn thiu, dòng nước dường như cũng ( Cô đơn lặng lẽ chẳng buồn trôi
Gió thổi nhè nhẹ
_ Hoa bắp lay nghĩa là hoa bắp cũng chỉ khẽ lay lay đung đưa ( Gợi nỗi buồn hiu hắt
Hai câu 5-6 giọng thơ nhẹ thoáng buồn ( Nghệ thuật đối tạo nên bốn phiên cảnh hài hoà cân xứng sống động : gió mây sông hoa. Đặc biệt, các điệp ngữ luyến láy gợi những vấn vương mơ mộng. Đằng sau cảnh vật ấy là tâm trạng của con người mang nỗi buồn xa cách vô vọng.
Và giờ đây, tất cả chỉ còn trong cõi mộng cả cảnh vật cũng như tình :
_ Thuyền ai - sông trăng
Kịp tối nay
Em cảm nhận được gì qua hai câu thơ trên ?
Thơ Hàn Mạc Tử rợn ngợp ánh trăng, thể hiện một tâm hồn say trăng. Trong hai câu thơ trên, ông đã tạo ra một thế giới tràn ngập ánh trăng : Một dòng sông trăng, một bến đò trăng, một con thuyền chở đầy trăng.Nhà thơ hỏi ai hay cũng chính là hỏi mình khi nhìn thấy hoặc nhớ tới hình ảnh con đò nằm mộng bến sông trăng.
+ Thuyền ai, thuyền của em đây hay thuyền của ai đó.
( Câu hỏi vừa thân thiết vừa xa lạ .
Nếu ở hai câu thơ trên, gió mây chia lìa đôi ngả, buồn đến cả dòng sông ngọn bắp. Thì hai câu sau lại là :
+ Kịp tối nay * ( Có chút hi vọng của sự gặp gỡ hoà hợp nhưng cũng thật mong manh như tờ giấy bởi nó được đặt thành câu nghi vấn “Có chở trăng về kịp tối nay”. Nhà thơ băn khoăn không biết có kịp không.Và câu trả lời không chỉ gợi ra một tâm trạng mà còn gợi tả một tâm hồn rung động trước vẻ đẹp thơ mộng của xứ Huế.
+ Sông trăng, Phải yêu Huế biết chừng nào tác giả mới có thể
(sáng tạo nên những vần thơ đẹp đến thế.
Thuyền đậu bến đêm trăng, thuyền chở đầy trăng là hình ảnh thường thấy trong văn chương cổ ( Gió trăng chở một thuyền đầy - Nguyễn Công Trứ ). Nhưng sông trăng, bến sông trăng có lẽ là của riêng Hàn Mạc Tử và cái mênh mang hư ảo của sông nước được tác giả diễn tả thật đẹp, thật trong sáng. Con người như bước vào thế giới thần tiên. Đằng sau lời hỏi là một
( Tấm lòng khát khao hướng tới điều tốt lành, hướng tới điều tốt đẹp.
3/ Khổ 3 - Đọc :
Tác giả nêu nên nét đẹp đặc trưng gì của Huế ?
ở khổ thơ cuối tác giả tiếp tục tô đậm một nét đẹp đặc trưng nữa đó là :
Vẻ đẹp trong trắng kín đáo duyên dáng của con người xứ Huế.
Khổ thơ dường như mở đầu bằng một lời thốt ra trước hình ảnh ai đó tuy mờ ảo xa xôi nhưng có thực : Mơ khách đường xa khách đường xa
áo em trắng quá nhìn không ra
Hãy phân tích yếu tố ảo và yếu tố thực trong hai câu thơ trên ?
_ Khách đường xa - Nhìn không ra ( Yếu tố ảo
_ áo em trắng quá ( Yếu tố thực
( Người xưa thôn Vĩ hiện ra trong trắng kín đáo duyên dáng thực mà mờ ảo, thân thiết mà cũng rất đỗi xa vời.
Xa vời vì không chỉ khoảng cách của không gian ( Qui Nhơn – Huế ) mà còn là khoảng cách của thời gian. Xưa anh và em đã gắn bó hứa hẹn gì đâu mà nay anh lại mắc bệnh hiểm nghèo. Nên mố

Thư mục

Các ý kiến mới nhất

Thành viên trực tuyến

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Xác thực Thông tin thành viên trên violet.vn

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo