Ngày soạn: 28/12/2020
Ngày giảng: 31/12/2020 Bài 14 - Tiết 67
DẤU NGOẶC KÉP
I. Mục tiêu
* Yêu cầu chuẩn kiến thức kĩ năng
- Biết công dụng dấu ngoặc kép trong khi viết.
- Sử dụng dấu ngoặc kép trong khi viết.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi
- Hiểu và phân tích công dụng dấu ngoặc kép. Biết sửa lỗi về dấu ngoặc kép.
II. Chuẩn bị
-GV: Máy chiếu
-HS: bảng phụ hoạt động nhóm.
III. Tổ chức giờ học
1. Ổn định lớp: 1p
2. Kiểm tra : 3p
H. Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm? Cho ví dụ?
* Gợi ý:
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích: giải thích, thuyết minh, bổ sung.
Dấu hai chấm dùng để đánh dấu (báo trước): báo trước lời đối thoại; báo trước lời dẫn trực tiếp; giải thích.
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động Khởi động (3p)
GV trình chiếu ví dụ:
“ Lão Hạc" là câu chuyện cảm động về người nông dân tuy nghèo khổ, cùng cực nhưng vẫn giữ được những phẩm chất cao đẹp.
“Nhật kí trong tù" là tập thơ kết hợp hài hòa giữa màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại".
Hỏi: Dấu ngoặc kép trong ví dụ trên có tác dụng gì?
( Đánh dấu tên truyện ngắn nổi tiếng của nhà văn Nam Cao; đánh dấu tên tập thơ "Nhật kí trong tù" - một tập thơ nổi tiếng của Bác).
GV giới thiệu: Trong khi tạo lập văn bản viết, ngoài các dấu câu và dấu ngoặc đơn đã học thì dấu ngoặc kép cũng thường được sử dụng. Vậy ngoài công dụng trên, dấu ngoặc kép có công dụng gì khác?
* Hình thành kiến thức :
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung

HĐ 1: TH về công dụng của dấu ngoặc kép(20’)
- GV trình chiếu ngữ liệu các đoạn trích a, b, c SGK tr.100, HS đọc ví dụ.
- HĐ câ nhân. Chía sẻ,

c. Tác giả mỉa mai bằng việc dùng lại chính những từ ngữ mà TDP thường dùng.
- GV liên môn với kiến thức lịch sử:
Khi sang khai thác thuộc địa ở Việt Nam, Pháp luôn đưa ra luận điệu rằng chúng sang nước ta để khai hóa văn minh cho chúng ta. Dấu ngoặc kép này đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp. Đồng thời nó có hàm ý mỉa mai, Pháp luôn cho rằng chúng khai sáng văn minh cho nước ta nhưng trên thực tế cả một thế kỉ văn minh của chúng cũng không làm ra được tấc sắt nghĩa là chúng ta vẫn sống trong thời kì lạc hậu, nghèo nàn và càng lạc hậu hơn khi bị chúng bóc lột, vơ vét của cải, tài nguyên thiên nhiên.
d. - "Dế mèn phiêu lưu kí" là tác phẩm xuất sắc của Tô Hoài viết cho thiếu nhi.
- Tập san "Phụ nữ" số mới nhất ra đời tháng 10 năm 2012.
- Tờ báo "Người cùng khổ" đã đăng nhiều bài viết của Nguyễn Ái Quốc.
H. Vậy dấu ngoặc kép có những công dụng gì?
- HS trình bày, chia sẻ. GV chốt kiến thức.

VD: + Các tác phầm như “Lão Hạc”, “Tắt Đèn”, “Chí Phèo” đã phản ánh chân thực cuộc sống của người nông dân VN trước CMT8.
H. Đặt câu có sử dụng dấu ngoặc kép và cho biết tác dụng của nó?
HS đặt câu.
VD1: Cô Quý (hiệu trưởng trường tôi) vẫn nói với chúng tôi: "Các em phải luôn cố gắng học tập và rèn luyện đạo đức cho thật tốt để thầy cô và cha mẹ vui lòng".
* Giáo viên trình chiếu bài tập nhanh:
Bài 1: Cho biết cách dùng dấu ngoặc kép ở các câu sau dùng đúng hay sai? Vì sao?
HS hoạt động cá nhân – chia sẻ
GV kết luận.
a. Các cụ xưa nói: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” quả là đúng.
-> đúng - vì dẫn lời dẫn trực tiếp.
b. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “ Người chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.
-> Sai vì dẫn lời dẫn gián tiếp, nếu dùng dấu " " phải sửa lại một số từ ngữ cho chính xác.
Bài 2: Giả sử đây là văn bản đánh máy ,thì cách đánh dấu tên tác phẩm sau có đúng không?
- Qua đoạn trích Trong lòng mẹ