sở GD-ĐT hà nam
trường thpt bắc lý
đáp án chấm kiểm tra chất lượng học kì I
năm học 2007-2008
môn: Ngữ văn 11

A/ Phần chung cho tất cả các thí sinh.
Câu I: ( 5 điểm).
I/ Yêu cầu về kĩ năng.
- Học sinh xác định được yêu cầu về phân tích một đoạn văn trong tác phẩm tự sự.
- Có kĩ năng, kiến thức để phân tích.
II/ Yêu cầu cụ thể.
1. Phân tích đoạn văn trên để thấy được tấm lòng cầu hiền của vua Quang Trung?
( 4 điểm)
- Mở bài, nêu được hoàn cảnh sáng tác tác phẩm, dẫn dắt đến đoạn cần phân tích
( 0,5 điểm)
- Tác giả đưa ra hoàn cảnh trước đây của đất nước và cách hành xử của kẻ hiền tài. + Học sinh phải phân tích được dụng ý của tác giả khi sử dụng những cách nói về cách hành xử của kẻ hiền tài: dùng những hình ảnh ước lệ tượng trưng như gõ mõ canh cửa, ra biển vào sông, chết đuối trên cạn…để vừa không chạm vào lòng tự ái của họ đồng thời cũng chỉ rõ trách nhiệm của họ với đất nước, qua đó cũng thể hiện được trí tuệ uyên thâm của vua Quang Trung. ( đoạn 1) ( 1 điểm)
+ Học sinh thấy được hành động, tấm lòng cầu hiền của vua Quang Trung qua hai câu hỏi ở cuối đoạn. Vừa khiêm tốn vừa khích lệ được kẻ hiền tài, vừa mỉa mai châm biếm nhẹ nhàng về vai trò trách nhiệm của kẻ hiền tài với đất nước. ( đoạn 2) ( 1 điểm)
- Từ đó nhận xét về tấm lòng cầu hiền của vua Quang Trung: Con người tài giỏi, khiêm tốn, có chủ trương đúng đắn,có tầm nhìn xa trông rộng về đất nước, có tấm lòng vì dân, vì nước, có ý thức và khát vọng trong việc xây dựng quốc gia phồn thịnh…( 1 điểm)
- Kết luận ( 0,5 điểm)
2. Nhận xét sự thành công về nghệ thuật của đoạn văn trên? ( 1 điểm) có một số nghệ thuật cơ bản sau: ( mỗi ý cho 0, 25 điểm)
- Lập luận chặt chẽ thuyết phục.
- Ngôn ngữ ngắn gọn, hàm súc.
- Dẫn chứng sát thực, giọng văn khi tha thiết, khi hùng hồn, lúc châm biếm mỉa mai nhẹ nhàng.
- Hình ảnh ước lệ tuợng trưng, câu hỏi tu từ,
- Lưu ý:
+ Giáo viên tuỳ theo mức độ trả lời, cách diễn đạt, chính tả ....trong bài làm của học sinh để cho điểm một cách hợp lí.
+ Học sinh có thể làm chung cả nội dung và nghệ thuật miễn là đủ và hợp lí giáo viên vẫn cho điểm tối đa.



Câu II: ( 2 điểm) Cảm nhận của em về vẻ đẹp của hai câu thơ sau:
“ Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông”
- Yêu cầu học sinh có sự rung động trong cảm nhận để thấy được:
+ Hình ảnh của bà Tú bươn chải, vất vả không quản ngại khó khăn nguy hiểm để nuôi sống gia đình.
+ Thái độ của ông Tú vừa biết ơn vợ đồng thời vừa ăn năn vì không giúp được vợ lại trở thành một kẻ ăn bám vợ.
- Về nghệ thuật:
+ Đảo động từ lên đầu câu để nhấn mạnh ( 2 từ láy).
+ Nghệ thuật đối.
+ Chất liệu ca dao qua hình ảnh thân cò.
- Biểu điểm: 1 điểm/ 1 câu ( Chú ý phải đủ cả nội dung và nghệ thuật mới cho điểm tối đa)
B/ Phần riêng cho từng thí sinh.
I. Ban khoa học tự nhiên và ban cơ bản.
1. Nêu những yêu cầu của một bản tin thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí? ( 1 điểm): Hs cần nêu các yêu cầu sau:
- Yêu cầu về: thời gian, địa điểm, sự kiện chính xác nhằm cung cấp những thông tin mới cho người đọc.
2. Hãy viết một bản tin ( khoảng 10 dòng ) theo nội dung sau.( 2 điểm)
“ Những hoạt động chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam ở trường nơi em học ”
- Học sinh biết tập trung thể hiện chủ đề của đoạn văn, biết viết một đoạn văn hoàn chỉnh, có đủ 3 yêu cầu của một bản tin thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí nêu ở trên. Giáo viên tuỳ vào mức độ làm bài của học sinh cho điểm phù hợp. Chú ý đến tính chỉnh thể của đoạn văn.
II. Ban khoa học xã hội và nhân văn.
1. Thế nào là phong cách ngôn ngữ báo chí? Kể tên những đặc điểm chung của phong cách ngôn ngữ báo chí? ( 1 điểm).
- Khái niệm: Phong cách ngôn ngữ báo chí là kiểu diễn đạt dùng trong các văn bản thuộc lĩnh vực truyền thông đại chúng, như văn bản dùng trong báo in, đài phát thanh, đài truyền hình, báo điện tử… ( 0,5 điểm)
- Phong cách ngôn ngữ báo chí có 3 đặc điểm chung: ( 0,5 điểm)
+ Tính thông tin sự kiện.
+ Tính ngắn gọn.
+ Tính hấp dẫn.
2. Em hãy viết một đoạn văn ngắn ( khoảng 10 dòng) theo nội dung sau ( 2 điểm)?
“ Về việc giữ gìn môi trường xanh, sạch, đẹp ở ngôi trường mà em đang học? ”
- Học sinh biết tập trung thể hiện chủ đề của đoạn văn, biết viết một đoạn văn hoàn chỉnh, có đủ những yêu cầu về đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí nêu ở trên. Giáo viên tuỳ vào mức độ làm bài của học sinh cho điểm phù hợp. Chú ý đến tính chỉnh thể của đoạn văn.
Chú ý: Người chấm cần linh hoạt trong cách cho điểm bài làm của hs. Tránh lối đếm ý cho điểm. Cho điểm một cách chính xác công bằng dựa trên nội dung bài làm của hs. Chú ý đến tính toàn diện của bài làm ở cả hai mặt nội dung và hình thức.Thưởng điểm cho những bài có phát hiện mới mẻ, trình bày mạch lạc rõ ràng, trừ điểm những bài sai chính tả, viết tắt…Mạnh dạn cho điểm cao đối với những bài tốt.