ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC
Câu 1: Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước và ở cạn.
Ở cạn: - Da trần, phủ chất nhày và ẩm, dễ thấm khí (còn thích nghi ở nước).
-         Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ, mũi thông khoang miệng.
-         Chi năm phần có ngón chia đốt, linh hoạt.
Ở nước: - Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành 1 khối thuôn nhọn về phía trước.
-         Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu.
-         Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt).
Câu 2: Trình bày vai trò, đặc điểm chung của lưỡng cư.
-         Vai trò:
+ có ích cho nông nghiệp (tiêu điệt sâu bọ phá hoại mùa màng về ban đêm, bổ sung hoạt động này của chim về ban ngày, tiêu diệt sinh vật trung gian gây bệnh như ruồi, muỗi …)
+ có giá trị thực phẩm: ếch đồng, bột cóc, nhựa cóc…
+ là vật thí nghiệm trong sinh lý học.
-         Đặc điểm chung:
+ là động vật biến nhiệt, có xương sống thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn.
+ da trần, ẩm ướt và di chuyển bằng 4 chi.
+ hô hấp qua da và phổi.
+ tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, máu pha đi nuôi cơ thể.
+ thụ tinh ngoài, nòng nọc phát triển qua biến thái.
Câu 3: Trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài, trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn.
Đặc điểm cấu tạo ngoài
Ý nghĩa thích nghi

Da khô, có vảy sừng bao bọc
Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể

Có cổ dài
Phát huy vai trò các giác quan nằm trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng

Mắt có mi cử động, có nước mắt, có mi thứ 3 trong suốt
Bảo vệ mắt, có nước mắt để màng mắt không bị khô

Màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu
Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào màng nhĩ

Thân dài, đuôi rất dài
Động lực chính của sự di chuyển

Bàn chân có 5 ngón có vuốt
Tham gia di chuyển trên cạn

Ống tiêu hóa đã phân hóa rõ, ruột già chứa phân đặc, thận sau (hậu thận) tiến bộ hơn lưỡng cư
Có khả năng hấp thụ lại nước

2 vòng tuần hoàn, tâm thất có 1 vách hụt ngăn tạm thời tâm thất thành 2 nữa
Máu ít vị pha hơn

Phổi là cơ quan hô hấp duy nhất, các cơ liền sườn co đã làm thay đổi thể tích lòng ngực
Giúp cho sự trao đổi khí ở trên cạn có thể dễ dàng hơn, cung cấp nhiều năng lượng khi di chuyển trên cạn

Câu 4: So sánh bộ xương thằn lằn và ếch.
-         Giống: chia làm 3 phần: xương đầu, thân, chi
-         Khác:
                        Loài
Xương                   
Thằn lằn
Ếch

Cổ
Dài, có 8 đốt sống cổ
Ngắn, có 1 đốt sống cổ

Cột sống
Dài
Ngắn

Đuôi
Dài
Tiêu giảm (đốt sống cùng, trầm đuôi)

Chi
Chi trước và chi sau bằng nhau
Chi trước ngắn, chi sau dài

Chi trước
Có 5 ngón
Có 4 ngón

Câu 5: So sánh cấu tạo cơ quan hô hấp, tuần hoàn, bài tiết của thăn lằn và ếch
                   loài                   i   
Cơ quan
Ếch
Thằn lằn

Hệ hô hấp
Bằng phổi nhờ sự nâng hạ của thềm miệng, da ẩm có hệ mao mạch dày đặc dưới da làm nhiệm vụ hô hấp
Bằng phổi, sự TĐK thực hiện nhờ sự co dãn của các cơ liên sườn

Hệ tuần hoàn
Có 2 vòng tuần hoàn với tim 3 ngăn (2 tâm nhĩ và 1 tâm thất), máu đi nuôi cơ thể là máu pha
2 vòng tuần hoàn, tim có vách hụt ngăn tạm thời tâm thất thành 2 nửa, máu đi nuôi cơ thể là máu pha

Hệ bài tiết
Có ống dẫn nước tiểu xuống bóng đái lớn trước khi thải ra ngoài qua lỗ huyệt
Thận sau (hậu thận) có khả năng hấp thụ lại nước, nước tiểu đặc

Câu 6: nêu vai trò, đặc điểm chung của bò sát, chim, thú
* lớp chim:
-  đặc điểm chung:  +/ Mình có lông vũ bao phủ
 +/ Chi trước biến ñổi thành cánh
 +/ Có mỏ sừng
 +/ Phổi có mạng ống khí, có túi khí tham gia vào hô hấp
 +/ Tim có 4 ngăn, máu ñỏ tươi nuôi cơ thể
 +/ Là động vật hằng nhiệt
 +/ Trứng lớn có vỏ