Ngày soạn: Ngày giảng:
Tiết 39:
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CÁC ĐẶC ĐIỂM THÍCH NGHI

I/Mục tiêu:
1.Kiến thức:
-Nêu được khái niệm thích nghi
-Phân biệt được thích nghi kiểu hình với thích nghi kiểu gen
-Trình bày được các sự hình thành các đặc điểm thích nghi của SV qua các VD điển hình
-Phát biểu được qui luật về sự hợp lí tương đối của các đặc điểm thích nghi
2.Kĩ năng:
-Tư duy,phân tích,tổng hợp
3.Giáo dục:
-Tính yêu thích bộ môn và yêu thiên nhiên
4.Phương pháp:
-Vấn đáp+thuyết trình
5.Tài liệu:
-SGK +SBT Sinh 12
II/Chuẩn bị:
-HS:soạn bài trước
-GV:Tranh ảnh liên quan đến bài học +Phiếu học tập
III/Lên lớp:
A.Ổn định tổ chức:
B.Kiểm tra bài cũ:
?Quá trình đột biến là gì?
?Quá trình CLTN là gì?
C.Bài mới:
Nội dung
Phương pháp


1.Thích nghi kiểu hình và thích nghi kiểu gen:
*KN:
-Thích nghi là khả năng của SV có thể biến đổi hình thái,giải phẫu,sinh lí phản ứng phù hợp với điều kiện sống,giúp chúng tồn tại và phát triển.

Phiếu học tập:










Dạng thích nghi



Điểm phân biệt

Kiểu hình

Kiểu gen



Khái niệm





-Là phản ứng của cùng 1 KG thành những KH khác nhau,trong những ĐK môi trường khác nhau
Là sự hình thành những kiểu gen qui định tính trạng ,tính chất đặc trưng của loài,từng nòi trong loài.

Quá trình hình thành
Trong đời cá thể
Hình thành qua quá trình lịch sử của loài,dưới tác dụng của CLTN

Vai trò của
ĐK sống
Trực tiếp
Gián tiếp


Ý nghĩa tiến hoá


Ít có ý nghĩa

Ý nghĩa to lớn


-Thích nghi kiểu hình (thường biến) là thích nghi sinh thái,vì nó chịu tác động của các nhân tố sinh thái(nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm...),thích nghi kiểu gen là thích nghi lịch sử vì nó phải trải qua quá trình sinh sản ,quá trình lịch sử dưới tác dụng của CLTN.
-Kiểu gen qui định khả năng phản ứng thành kiểu hình thích hợp trước môi trường ,thích nghi kiểu gen qui định thích nghi kiểu hình.

2.Quá trình hình thành đặc điểm thích nghi kiểu gen:

-Theo La Mác:SV thích nghi trực tiếp với ngoại cảnh ,SV biến đổi từ từ thích nghi dần với biến đổi của điều kiện sống.
-Theo Đác uyn , đó là sự tích luỹ những biến dị ngẫu nhiên ,nhỏ nhặt của CLTN trong điều kiện sống không ngừng thay đổi thành những biến đổi lớn sâu sắc phổ biến trong loài.




-Quần thể giao phối là đa hình về kiểu gen và kiểu hình.Quá trình ĐB và giao phối làm cho các cá thể trong quần thể ngày càng đa dạng ,không đồng nhất về màu sắc







*Vận dụng :
-Trong trồng trọt vì sao người ta phải thay đổi thuốc trừ sâu theo một chu kì nhất địng mà không dùng lâu một thứ thuốc?
-Đó là hiện tượng nhờn thuốc


3.Sự hợp lí tương đối của các đặc điểm thích nghi.
-Mỗi đặc điểm thích nghi là sản phẩm của CLTN trong hoàn cảnh sống nhất định,khi điều kiện sống thay đổi hướng chọn lọc sẽ thay đổi
-Ngay trong điều kiện ổn định thì các ĐB và BDTH không ngừng phát sinh ,CLTN không ngừng tác động và sinh vật xuất hiện sau càng thích nghi hợp lí hơn SV trước nó.
-Mặt khác đặc điểm thích nghi của loài này bị loài khác hạn chế.
-Dưới CLTN trong điều kiện sống không ngừng thay đổi mọi đặc điểm thích nghi chỉ là tương đối và không ngừng hoàn thiện.



GV:Cho HS nghiên cứu SGK.

?Thích nghi là gì?



?Người ta chia thích nghi ra làm mấy loại?

GV:phát phiếu học tập cho HS thảo luận


?Dạng thích nghi kiểu hình như thế nào?
Cho Ví dụ?




?Dạng thích nghi kiểu gen như thế nào?
?Cho VD?

?Nó có vai trò gì trong đời sống?


? Ý nghĩa của nó trong tiến hoá ra sao?


?Vì sao thích nghi kiểu hình còn gọi là thích nghi sinh thái?Thích nghi kiểu gen là thích nghi lịch