UBND HUYỆN TRẢNG BOM
Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt
KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHUYÊN ĐỀ
Chủ đề STEM: Mưa sắc màu - Môn học: Khoa học 5
Hình thức: Dạy lồng ghép vào nội dung Hỗn hợp và dung dịch.
Bài 3: HỖN HỢP VÀ DUNG DỊCH- Tiết 1
A. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực khoa học tự nhiên:
− HS nhận biết và phân biệt được hỗn hợp và dung dịch qua các thí
nghiệm và ví dụ đã cho.
−Trong bài học STEM, chủ đề Mưa sắc màu, HS sẽ thực hành sử dụng
dầu ăn, nước và màu thực phẩm để tạo được một mô hình mưa sắc màu
làm món đồ trang trí.
2. Năng lực chung
− Năng lực tự chủ và tự học: Biết chuẩn bị dụng cụ thực hành, quan sát
và phân tích hình ảnh, nội dung để nhận biết và phân biệt được hỗn hợp
và dung dịch.
− Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tích cực, chủ động nêu ý kiến cá nhân,
lắng nghe, góp ý và đưa ra các kết luận hay điều chỉnh trong quá trình
làm việc nhóm.
− Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Làm được đồ chơi phù hợp với
lứa tuổi theo hướng dẫn.
3. Phẩm chất chủ yếu:
− Chăm chỉ thực hiện các nhiệm vụ học tập, quan sát, ghi chép đầy đủ
kết quả quan sát được.
− Trách nhiệm và trung thực trong báo cáo kết quả thảo luận qua thí
nghiệm.
B. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- Giáo viên: Máy tính, ti vi, bài giảng Powerpoint.
- Học sinh: Sách giáo khoa, bảng con, thẻ đánh giá, dụng cụ/vật liệu
thực hành của các nhóm: Muỗng, chén, ly nhựa, muối, tiêu, bột ngọt,
đường, nước, dầu ăn, màu thực phẩm,..
C. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động GV

Hoạt động HS
1

Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG (5 phút)
* Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi
về hỗn hợp và dung dịch.
* Phương pháp: Trò chơi
* Cách tiến hành:
- GV tổ chức HS vận động theo video
nhạc.
1. Kiểm tra bài cũ: Trò chơi Chọn ô
số
Câu 1: Việc làm góp phần bảo vệ
môi trường đất là:
A. Phân loại và xử lí rác thải
đúng quy định
B. Khai thác khoáng sản và cây rừng
C. Phát triển các khu công nghiệp lớn
D. Sử dụng nhiều phân bón hóa học
Câu 2: Việc làm gây ô nhiễm đất là:
A. Khai thác rừng bừa bãi
B. Phân loại và xử lí rác thải đúng
quy định
C. Sử dụng phân bón hóa học và
thuốc trừ sâu
D. Phủ xanh đất trống, đồi trọc
Câu 3: Trồng rừng, phủ xanh đồi
trọc giúp giảm điều gì?
A. Nước thải 
B. Rác thải
C. Xói mòn đất
D. Các bệnh về
tiêu hóa
 Tổng kết: Trong đời sống hàng
ngày, em đã làm gì để góp phần bảo
vệ môi trường đất? - GV cho HS đọc
lại bài học tiết trước.
2. Dẫn dắt vào bài mới:
- GV tổ chức hỏi-đáp trước lớp:
+Em đã bao giờ pha nước muối để
súc miệng chưa?
+Em pha nước muối như thế nào?
+ Súc miệng bằng nước muối có ích
lợi gì?
‒ GV yêu cầu HS trả lời, HS khác
nhận xét câu trả lời của bạn.
– GV nhận xét chung và mở rộng
thêm:
2

những hiểu biết đã có của HS

- Cả lớp vận động theo
video nhạc.
– HS chọn câu trả lời vào
bảng con. HS khác nhận xét
và bổ sung:

Tổng kết:
- Nhiếu HS trả lời: Em thu
gom, dọn dẹp nơi ở, trường
lớp, không xả rác bừa bãi,
kêu mọi người xung quanh
không xả rác,...
- HS đọc: Để bảo vệ môi
trường đất cần sử dụng hợp
lí phân bón hóa học; tăng
cường sử dụng phân bón
hữu cơ, trồng rừng và khai
thác rừng hợp lí, làm ruộng
bậc thang, xử lí rác thải
theo đúng quy định,…
2. Em thường xuyên pha
nước muối để súc miệng.
Em lấy cốc nước, cho một
thìa nhỏ muối vào và khuấy
đều,....

 Cách pha nước muối: Ta lấy 9 gam - HS trả lời theo hiểu biết.
muối cho vào bình chứa 1 lít nước và
khuấy đều cho muối tan hết. Sau
mỗi lần đánh răng, ta ngậm nước
muối trong khoảng 30 giây, sau đó
nhổ ra.
Súc miệng bằng nước muối là
- HS nêu lại tên bài:
phương pháp hiệu quả để chăm sóc
Bài 3: Tiết 1: Hỗn hợp và
sức khỏe răng miệng giúp ngăn chặn dung dịch- Trang 16
sự phát triển của vi khuẩn, giảm đau
họng.
− GV giới thiệu tên bài- ghi bảngnêu yêu cầu tiết học.
Hoạt động 2: Khám phá (10 phút)
* Mục tiêu: Hình thành kiến thức mới: HS nhận biết hỗn hợp qua
thí nghiệm 1a, 1b và dung dịch qua thí nghiệm 2.
* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Dạy học hợp tác, trực quan,
thực hành, hỏi đáp nhanh.
Khám phá: Hỗn hợp và dung dịch:
“Thử thách cô Tấm”
- Giáo viên đặt vấn đề: Trong câu
chuyện Tấm Cám, giả sử ngày xưa dì
ghẻ và Cám không trộn gạo và thóc
để cho Tấm lựa. Theo em sự kết hợp
nào sau đây sẽ gây khó khăn cho
Tấm nhiều hơn? Vì sao?
1. Hỗn hợp muối, tiêu và đường
2. Hỗn hợp nước-cát
3. Dung dịch nước và đường
 Ta cùng thực hiện thí nghiệm để
tìm hiểu nhé!
– GV chia lớp thành các nhóm 4 HS.
– GV yêu cầu 1 HS đọc thông tin thực
hiện thí nghiệm. (SGK trang 16)
– GV tổ chức cho các nhóm tiến
hành thí nghiệm như hướng dẫn, và
thảo luận trả lời các câu hỏi rồi báo
cáo trước lớp. Các nhóm khác nhận
xét, bổ sung.
Thí nghiệm 1a:
Hỗn hợp gia vị trên có những
chất nào và có vị gì?
3

- HS thử đoán KQ.
– 1 HS đọc đọc thông tin
thực hiện thí nghiệm. (SGK
trang 16)
– Các nhóm tiến hành thí
nghiệm và thực hiện nhiệm
vụ.
– Đại diện hai nhóm trả lời
các câu hỏi.
– Các nhóm khác nhận xét
và bổ sung .
Thí nghiệm 1a:
Hỗn hợp gia vị có những
chất: muối, đường và tiêu
bột. Hỗn hợp có cả vị mặn

So sánh vị của hỗn hợp đó với vị của
từng chất ban đầu.

Thí nghiệm 1b: Tiến hành tương tự
thí nghiệm 1a.
Em có nhìn thấy từng chất trong
hỗn hợp vừa tạo thành không?
So sánh màu sắc của các chất trong
hỗn hợp tạo thành với màu sắc của
các chất ban đầu.
- GV nhận xét chung và hướng dẫn
HS rút ra kết luận:
Em làm gì để tạo được hỗn hợp
gia vị, cát và nước? Hỗn hợp được
tạo thành khi nào?
Tổng kết thí nghiệm 1:
- GV chiếu và giải thích thêm Kết
luận 1:
Hỗn hợp được tạo thành khi hai hay
nhiều chất trộn lẫn vào nhau. Trong
hỗn hợp, mỗi chất giữ nguyên tính
chất của nó.
- Câu hỏi luyện tập: GV hỏi:
1. Đất có phải là hỗn hợp không? Vì
sao?
2. Máu có phải là hỗn hợp không? Vì
sao?
3. Không khí có phải là hỗn hợp
không? Vì sao?
4. Hỗn hợp có thể do các chất ở
những trạng thái nào tạo thành?
Thí nghiệm 2: Em có nhìn thấy
từng chất trong hỗn hợp nước đường
không? Vì sao?
– GV mời hai nhóm trình bày kết quả
thảo luận trước lớp, các nhóm nhận
xét.
− GV nhận xét chung và hướng dẫn
HS rút ra kết luận qua câu hỏi:
1. Hỗn hợp nước đường gọi là dung
4

của muối, ngọt của đường
và cay của tiêu bột.
Vị của hỗn hợp không
thay đổi với vị của từng
chất ban đầu.
Thí nghiệm 1b:
+ Em có nhìn thấy từng
chất trong hỗn hợp vừa tạo
thành.
+ Các chất trong hỗn hợp
có màu sắc giống với màu
sắc của chất ban đầu.
- HS trả lời: Em trộn đều
muối, tiêu, đường; khuấy
cát vào nước
Hỗn hợp được tạo thành
khi hai hay nhiều chất trộn
lẫn vào nhau.

- HS lặp lại KL1.
- HS trả lời:
1. Đất là một hỗn hợp vì
trong đất có chất khoáng,
mùn, không khí, nước,...
2. Máu là một hỗn hợp gồm
nhiều thành phần như huyết
tương, hồng cầu,...
3. Không khí mà chúng ta
thở là hỗn hợp của các khí
ô–xi, ni–tơ,...
4. Hỗn hợp có thể do chất
rắn, chất lỏng, chất khí tạo
thành.
Thí nghiệm 2: Em không
thấy từng chất trong hỗn
hợp. Vì đường đã tan trong
nước.
- HS trả lời:
1. Đường đã hòa tan với
nước
2. Dung dịch được tạo thành
khi có nhiều chất hoà tan

dịch.
Dung dịch nước đường khác gì so
với hai hỗn hợp ở thí nghiệm 1a, 1b?
2. Dung dịch được tạo thành khi
nào?
- GV chiếu và giải thích thêm Kết
luận 2:
Dung dịch được tạo thành khi có hai
chất lỏng ( hoặc chất lỏng và chất
rắn) hoà tan hoàn toàn vào nhau
thành một hỗn hợp đồng nhất.
- Câu hỏi luyện tập: GV hỏi:
1. Như vậy sự kết hợp nào sẽ gây
khó khăn cho Tấm nhiều hơn? Vì
sao?
2. Hỗn hợp nước muối ta pha để xúc
miệng có phải là dung dịch không?
Vì sao?

vào nhau.

- HS lặp lại KL2.

- HS trả lời:
1. Sự kết hợp đường với
nước sẽ gây khó khăn cho
Tấm nhiều hơn. Vì đường đã
hòa tan với nước.
2. Nước muối ta pha để xúc
miệng là dung dịch. Vì
muối đã hòa tan với nước.

Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút)
* Mục tiêu: HS phân biệt được hỗn hợp và dung dịch qua các ví dụ
đã cho.
* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Trò chơi
Trò chơi “Tập làm cô Tấm”
- Học sinh tham gia trò chơi
“Tập làm cô Tấm” : thảo
–GV tổ chức cho HS thảo luận theo
nhóm đôi: Em hãy đóng vai cô Tấm, luận và ghi tên những hình
là dung dịch vào bảng con.
ghi tên những hình là dung dịch vào
VD: Hình 1,3,4,…
bảng con nhé.
‒ GV cho HS giơ bảng và yêu cầu các – Các nhóm giơ bảng và
giải thích vì sao chọn lựa
nhóm giải thích vì sao?
như vậy.
- GV nhận xét chung, tuyên dương
các nhóm làm bài đúng.
- GV chiếu đáp án và giải thích thêm
vì sao:

- HS vỗ tay khen các nhóm.
- HS lặp lại KL sách trang
 Tổng kết hoạt động: GV chiếu
bài học trong sách trang 17

5

17.

Hoạt động 4: Vận dụng (15 phút)
* Mục tiêu: Trong bài học STEM Mưa sắc màu, học sinh sẽ thực
hành sử dụng dầu ăn, nước và màu thực phẩm để tạo mô hình mưa
sắc màu làm món đồ trang trí.
* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Nêu và giải quyết vấn đề, trực
quan, thí nghiệm, dạy học hợp tác.
1. Giao nhiệm vụ- Quan sát mẫu 1. HS xem hình ly mưa sắc
- GV cho các nhóm 4 quan sát hình
màu nêu nhận biết về sản
ly mưa sắc màu và hỏi:
phẩm mẫu quan sát được
+ Ly mưa sắc màu gồm những
+ Ly mưa sắc màu gồm
thành phần nào?
nước, màu thực phẩm và
+ Em nhìn thấy vị trí hỗn hợp ở đâu
dầu ăn.
trong ly ?
+ Trong ly, hỗn hợp ở mặt
- GV nêu nhiệm vụ cho các nhóm 4.
nước.
2. Đề xuất và lựa chọn giải pháp
- GV tổ chức HS xem video hướng
dẫn và yêu cầu HS nêu cách thực
- HS xem video và trả lời:
hiện.
Các bước thực hiện làm
- GV tổng kết và nhấn mạnh các
mưa sắc màu là :
bước thực hiện quan trọng
Bước 1: Cho dầu ăn vào ly,
cho màu vào ly , khuấy đều
hỗn hợp dầu ăn và màu với
nhau.
Bước 2: lấy một ly nhựa
khác, cho nước vào ly, đổ
hỗn dầu ăn và màu đã
khuấy vào ly nước.
Bước 3: Một lúc sau, em
3. Chế tạo mẫu
quan sát thấy cơn mưa màu
- GV tổ chức cho các nhóm để thực
hành và quan sát, giúp đỡ các nhóm sắc xuất hiện . Tự đánh giá
kịp thời.
sản phẩm.
- GV yêu cầu các nhóm làm xong
3. Các nhóm làm mưa sắc
chuẩn bị bài báo cáo.
màu theo quy trình.
4. Trưng bày, đánh giá và thảo
luận
4. Các nhóm trưng bày và 3
- Các nhóm trưng bày và trình bày
nhóm báo cáo kết quả mưa
sản phẩm mưa sắc màu của nhóm
mình trước lớp về: Cách làm và màu, sắc màu của nhóm mình
…
trước lớp.
VD: Các vật liệu nhóm đã
dùng để làm mưa sắc màu
là gì?
Nhóm em chọn những màu
- Cả lớp đánh giá sản phẩm mưa sắc sắc nào?
màu của các nhóm theo bảng kiểm.
Các bước thực hiện làm
6

mưa sắc màu là gì?
Kết quả có giống mẫu
không?
- HS ( giơ tay) tham gia
đánh giá sản phẩm cho các
nhóm qua bảng kiểm.

Nội dung
Có Không
1. Có thực hiện đúng
cách và sử dụng đúng
lượng thể tích để làm
mưa sắc màu
2. Hiện tượng mưa
giống như sản phẩm
mẫu không?
3. Màu sắc cơn mưa
có kết hợp hài hoà,
đẹp, sáng tạo không?
4. Thuyết trình rõ
ràng, dễ hiểu không?
- Tổng kết: Giáo viên nhận xét,
tuyên dương các nhóm và đặt một số
câu hỏi để thảo luận chung:
1. Ly mưa sắc màu có hỗn hợp nào ?
Vì sao em biết?
2. Ly mưa sắc màu có dung dịch
nào?
Vì sao em biết?
3. Em hãy giải thích hiện tượng?

Hoạt động tiếp nối sau bài học:
- GV yêu cầu HS nêu lại bài học.
- GV nhận xét tiết học, khen ngợi HS,
nhóm học tập tích cực.
- GV dặn HS chuẩn bị bài trước ở nhà
:
Bài 3: Tiết 2: Hỗn hợp và dung
dịch- Trang 18
Điều chỉnh sau tiết dạy:
7

– HS trả lời, HS nhận xét, bổ
sung:
1. Ly mưa sắc màu có hỗn
hợp dầu ăn, màu và nước.
Vì dầu ăn không hòa tan
với nước.
2. Ly mưa sắc màu có dung
dịch là màu và nước. Vì khi
màu rớt xuống đã hòa
tan vào nước, tạo thành
cơn mưa sắc màu.
3. Sau khi trộn màu vào dầu
ăn, bỏ vào nước, do dầu ăn
không tan trong nước nên
giữ lại màu trên mặt nước.
Một lúc sau, màu sẽ rớt
xuống và hòa tan vào nước
tạo thành cơn mưa sắc màu
(mưa cầu vồng)
- HS nêu lại bài học.
- HS lắng nghe, vỗ tay.

8