Ngày soạn: 14/12/2024
Ngày dạy: 18, 19, 23, 24/12/2024

BÀI 10: ĐO TỐC ĐỘ
Thời gian thực hiện: tiết 63, 64, 65
I. Mục tiêu
1. Năng lực:
1.1. Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Tích cực tham gia các hoạt động thực hành
trong bài học và thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả theo sự phân công
của giáo viên, đảm bảo mỗi học sinh đều có cơ hội tham gia thực hành và trình bày
báo cáo trước lớp.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách đo tốc độ trong
phòng thực hành, đề xuất được dụng cụ đo và phương án đo cho kết quả chính xác
nhất cho mỗi tình huống được nêu.
1.2. Năng lực đặc thù:
- Năng lực nhận biết KHTN:Hiểu được rằng muốn đo tốc độ chuyển động
của một vật, ta phải đo quãng đường vật đã đi và thời gian vật đi hết quãng đường
đó. Biết sử dụng thước, đồng hồ bấm giây.
- Năng lực tìm hiểu tự nhiên:Tiến hành đo chính xác tốc độ đi đều bước của
một người. Hiểu được cách hoạt động của cổng quang điện.
- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học:Biết sử dụng đồng hồ đo thời gian
hiện số dùng cổng quang điện để đo tốc độ chuyển động. Giải thích được cách
chọn dụng cụ đo. Phương án đo tốc độ trong từng tình huống được nêu.
2. Phẩm chất:
- Say mê, hứng thú với hoạt động thực hành.
- Tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
- Cần cù, cẩn thận trong hoạt động thực hành.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên:
- Hình ảnh về chuyển động của xe đạp trên đường.
- Tấm ván phẳng (dài khoảng 50 cm đến 60 cm).
- Thước.
- Đồng hồ bấm giây.
- Bút đánh dấu.
- Quyển sách mỏng.
- Xe đồ chơi.
- Bảng kết quả 10.1
1

- Hai cổng quang điện.
- Đồng hồ đo thời gian hiện số.
- Các dây dẫn.
- Chiếc xe nhỏ có gắn tấm cản quang.
- Quả nặng.
- Ròng rọc (gắn cố định ở mép bàn).
- Sợi dây chỉ (để nối xe với quả nặng).
2. Học sinh:
- Dụng cụ học tập, học bài cũ, đọc trước bài mới, kẻ sẵn bảng 10.1 vào vở.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Mở đầu(Xác định vấn đề học tập là tính tốc độ của một
hoạt động bằng hai phương pháp) (10 phút)
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là tính tốc độ của một hoạt
động bằng hai phương pháp.
b) Nội dung:
- Giáo viên cho học sinh quan sát chuyển động của xe đạp trên đường đi và
yêu cầu học sinh nêu các phương pháp dùng để tính tốc độ xe đạp.
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân nêu các phương pháp dùng để tính
tốc độ xe đạp.
c)Sản phẩm: Học sinh có thể có các giải pháp sau:
- Đo quãng đường rồi đo thời gian và tính tốc độ.
- Dùng máy móc để đo tốc độ.
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu hình ảnh và yêu cầu học sinh quan
sát thực hiện cá nhân theo yêu cầu.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hoạt động cá nhân theo yêu cầu của GV.
- GV:Theo dõi và bổ sung khi cần.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên học sinh trình bày đáp án, mỗi
HS trình bày 1 nội dung, những HS trình bày sau
không trùng nội dung với HS trình bày trước.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
2

Nội dung
Bài 10: ĐO TỐC ĐỘ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
GV định hướng cho HS lần lượt khảo sát các
phương pháp trên trong bài học này.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây (35 phút)
a) Mục tiêu:
- Hiểu được muốn đo tốc độ chuyển động, ta phải đo quãng đường vật đã đi
và thời gian thực hiện chuyển động đó.
- Biết cách sử dụng đồng hồ bấm giây.
b) Nội dung:
- Thông qua việc thực hiện thí nghiệm Hình 10.1 GV hướng dẫn để HS trả
lời câu hỏi thảo luận 1,2 và luyện tập hoàn thành kết quả theo mẫu Bảng 10.1 trong
SGK
c) Sản phẩm: Đáp án của HS, có thể:
1. Hãy sắp xếp các thao tác theo thứ tự đúng khi sử dụng đồng hồ bấm giây
đo thời gian.
a) Nhấn nút RESET để đưa đồng hồ bấm giây về số 0.
b) Nhấn nút STOP khi kết thúc đo.
c) Nhấn nút START để bắt đầu đo thời gian.
a)  c)  b).
Luyện tập
* Tiến hành đo tốc độ của chiếc xe đồ chơi bằng đồng hồ bấm giây và hoàn
thành bảng kết quả theo mẫu Bảng 10.1.
2. Khi dùng đồng hồ bấm giây để đo tốc độ của xe đồ chơi trong thí nghiệm,
em gặp những khó khăn gì?
- Đồng hồ bấm giây cơ học thông thường có độ chính xác đến 0,1 s, nghĩa là
nó không thể đo những khoảng thời gian dưới 0,1 s.
- Luôn có sự chậm trễ giữa việc mắt quan sát thấy hiện tượng và tay ấn nút
trên đồng hồ bấm giây cơ học, dù là với người sử dụng nhanh nhẹn và thành thạo.
Đối với những khoảng thời gian phải đo rất nhỏ, độ trễ này là sự sai lệch rất lớn.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
1. ĐO TỐC ĐỘ BẰNG ĐỒNG
- GV tổ chức hoạt động theo nhóm.
HỒ BẤM GIÂY
- GV hướng dẫn.
Để đo tốc độ người ta cần đo
- Các nhóm bố trí thí nghiệm như SGK.
quãng đường s vật đi được (bằng
3

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi thảo luận 1,2 và thước) và thời gian chuyển động
luyện tập hoàn thành kết quả theo mẫu Bảng 10.1 t của vật (bằng đồng hồ bấm
trong SGK.
giây).
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nêu yêu cầu về dụng cụ cần đo quãng đường
vật đã đi và thời gian vật thực hiện chuyển động
đó: quãng đường vật đã đi có thể đo bằng thước,
thời gian có thể đo bằng đồng hồ.
- Tiến hành trả lời câu hỏi thảo luận 1,2 và luyện
tập.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- Các nhóm tiến hành dùng đồng hồ bấm giây để
xác định tốc độ của vật và ghi kết quả theo mẫu
Bảng 10.1 trong SGK.
- Các nhóm so sánh kết quả, trao đổi, nêu những
khó khăn phát sinh khi dùng đồng hồ bấm giây
để chuẩn bị cho nội dung tiếp theo.
- GV gọi ngẫu nhiên nhóm học sinh trình bày đáp
án, mỗi nhóm HS trình bày 1 nội dung, những
nhóm HS trình bày sau không trùng nội dung với
nhóm HS trình bày trước.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
Từ các phát biểu của HS, GV dẫn dắt để đi đến
kết luận: cần một đồng hồ loại khác để đo thời
gian chính xác hơn.
Hoạt động 2.2: Đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng
quang điện (30 phút)
a) Mục tiêu:
- Mô tả được sơ lược cách đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng
cổng quang điện.
b) Nội dung:
- Thông qua quan sát tranh ảnh hoặc dụng cụ thực tế, GV hướng dẫn HS đọc
nội dung mô tả trong SGK (hoặc tư liệu trình chiếu của GV) từ đó mô tả được sơ
lược cách đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện.
c)Sản phẩm: Đáp án của HS, có thể:
3. Theo em, cách đo tốc độ của vật chuyển động bằng cổng quang điện có ưu
điểm gì so với cách đo bằng đồng hồ bấm giây?
4

- Đồng hồ đo thời gian hiện số có thể đo thời gian chính xác đến 1 ms (0,001
s).
- Các kết quả đo bằng cổng quang điện luôn gần bằng nhau trong khi đo
bằng đồng hồ bấm giây thường có sai lệch trong những lần đo khác nhau.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
2. ĐO TỐC ĐỘ BẰNG ĐỒNG HỒ
Nếu có đủ điều kiện thì sẽ tổ chức hoạt động ĐO THỜI GIAN HIỆN SỐ DÙNG
theo nhóm.
CỔNG QUANG ĐIỆN
Trong trường hợp chỉ có một bộ thiết bị, GV Để đo tốc độ của một vật diễn ra
sẽ làm thí nghiệm, cả lớp quan sát:
trong một khoảng thời gian ngắn,
- Trước tiên, từ kết quả dùng đồng hồ bấm người ta thường dùng cổng quang
giây, GV đặt vấn đề phải đo tốc độ trong điện kết nối với đồng hồ đo thời gian
trường hợp vật chuyển động rất nhanh, hoặc hiện số thay cho đồng hồ bấm giây.
phép đo đòi hỏi độ chính xác rất cao mà đồng Kết luận: Để đo thời gian, nhằm
hồ bấm giây và thời gian phản ứng của con xác định tốc độ của một vật chuyển
người khi sử dụng đồng hồ không đáp ứng động ta sử dụng đồng hồ bấm giây
được, từ đó hướng tới giải pháp sử dụng cổng hoặc đồng hồ đo thời gian hiện số
quang điện kết nối với đồng hồ điện tử đo dùng cổng quang điện.
thời gian hiện số.
- GV tiến hành bố trí thiết bị như hình vẽ.
- Tiến hành đo và đọc kết quả.
- Tiến hành tổ chức cho HS thảo luận câu hỏi
3
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát thao tác của GV, ghi chép kết
quả, thảo luận câu hỏi 3.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 1 HS trình bày đáp án,
các HS còn lại theo dõi và nhận xét bổ sung
(nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
Sau khi HS trả lời câu hỏi này, GV dẫn dắt
HS đi tới kết luận như nội dung ghi nhớ
SGK.
3. Hoạt động 3: Luyện tập (15 phút)
a) Mụctiêu:
5

- Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- HS thực hiện cá nhân phần“Em đã học được trong giờ học”trên phiếu học
tập
- HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
c) Sảnphẩm:
- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Em đã
học được trong giờ học” trên phiếu học tập KWL
và tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư
duy vào vở ghi.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý
kiến cá nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư
duy trên bảng.
4. Hoạt động 4: Vận dụng (45 phút)
a) Mục tiêu:
- Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
b) Nội dung:
- Nêu một số ví dụ để minh hoạ sự cần thiết của việc đo tốc độ trong cuộc
sống.
- Có thể sử dụng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện để:
+ Đo thời gian rơi của một vật.
+ Đo chuyển động qua lại (dao động).
c)Sản phẩm:
- Ví dụ để minh hoạ sự cần thiết của việc đo tốc độ trong cuộc sống.
- Sử dụng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện để:
+ Đo được thời gian rơi của một vật.
+ Đo được chuyển động qua lại (dao động).
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
6

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu mỗi nhóm HS:
+ Nêu một số ví dụ để minh hoạ sự cần thiết của
việc đo tốc độ trong cuộc sống.
+ Sử dụng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng
cổng quang điện để:
. Đo thời gian rơi của một vật.
. Đo chuyển động qua lại (dao động).
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản
phẩm.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Đại diện mỗi nhóm trình bày kết quả thực hiện
của nhóm.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:

7

PHỤ LỤC
HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP
1. -Để đo tốc độ bơi của một người, ta có thể sử dụng đồng hồ bấm giây với độ
chính xác đến 0,1 s.
- Để đo tốc độ chuyển động của viên bi trên mặt bàn, ta sử dụng đồng hồ đo thời
gian hiện số dùng cổng quang điện với độ chính xác đến 0,001 s.
2. GV hướng dẫn HS tự thực hiện thí nghiệm và đưa ra nhận xét.
Bảng 10. 1. Kết quả đo
Lần đo
Quãng đường (m)
Thời gian (s)
1
2
3
Giá trị trung bình

PHIẾU HỌC TẬP KWL: EM HỌC ĐƯỢC TRONG GIỜ HỌC
Họ và tên:………………………………………….
Em hãy viết ít nhất 2 điều em đã biết, 2 điều em chưa biết (muốn được học) và 2
điều em học được từ Bài 10. Đo tốc độ.
Điều em đã biết (K)
Điều em chưa biết (W)
Điều em học được (L)

8