Trường THCS Lạc Tánh

Tuần 1

Page 1

Năm học 2024-2025

Ngày soạn: 3/ 09/ 2024

Phân môn Lịch sử
CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ ?
Tiết 1 + 2- BÀI 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
Thời gian thực hiện : 2 tiết

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
* Năng lực đặc thù:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: + Nêu được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử.
+ Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử liệu (tư liệu
gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết…).
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Giải thích được vì sao cần thiết phải học
môn Lịch sử.
* Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực
tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống.
2. Phẩm chất
- Khơi dậy sự tò mò, hứng thú cho HS đối với môn Lịch sử.
- Tôn trọng quá khứ. Có ý thức bảo vệ các di sản của thế hệ đi trước để lại.
- Tôn trọng kỉ vật của gia đình.
- Có thái độ đúng đắn khi tham quan di tích lịch sử, bảo tàng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Sách Lịch sử và Địa lí 6.
- Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung
bài học.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Chuẩn bị của học sinh
- Sách Lịch sử và Địa lí 6.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu
cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Mở đầu
a.Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến thức, kĩ
năng trong bài học mới.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV Chiếu hình ảnh về sự thay đổi của CNTT máy tính, của đồng tiền VN và đặt câu hỏi:

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

VN.

Page 2

Năm học 2024-2025

CH : Em hãy chỉ ra sự thay đổi theo thời gian của máy tính điện tử, của đồng tiền

- Theo em sự thay đổi theo thời gian như vậy được hiểu là gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
HS: Quan sát, phân tích hình ảnh và ghi kết quả thảo luận ra phiếu học tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
GV:- Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày sản phẩm.
- Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
HS:
- Đại diện báo cáo sản phẩm nhóm
- HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét (hoạt động nhóm của HS và sản phẩm), chốt kiến thức, chuyển dẫn vào hoạt
động hình thành kiến thức mới.
- Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
HS lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 2. Giải quyết vấn đề
Hoạt động 2. 1. Lịch sử và môn Lịch sử
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chiếu hình 1.1 trong SGK và đặt câu hỏi:
CH : Em hãy quan sát và cho biết nội dung bức hình 1.1?
- Em sẽ đặt những câu hỏi nào để tìm hiểu về hình 1.1?

- Những câu hỏi đó hỏi về thời điểm nào của bức hình?
- Tìm hiểu về quá khứ chính là tìm hiểu về lịch sử, vậy em hiểu thế nào là lịch sử?
Nêu một vài ví dụ cụ thể?
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 3

Năm học 2024-2025

B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS: Khi đặt câu hỏi về bức hình 1.1 trong SGK, em nên hỏi về quá khứ
hay hiện tại của bức hình?
HS:- Quan sát hình 1.1 và trả lời câu hỏi.
- Suy nghĩ cá nhân để lấy ví dụ minh hoạ.
B3: Báo cáo kết quả thảo luận
GV yêu cầu HS trả lời
HS trả lời câu hỏi của GV, nhận xét, bổ sung cho nhau
B4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức lên màn hình.
- Mọi sự vật xung quanh chúng ta đều phát sinh, tồn tại và biến đổi theo thời gian.
Xã hội loài người cũng vậy. Quá trình đó là lịch sử.
- Môn lịch sử là môn khoa học tìm hiểu về lịch sử loài người, bao gồm toàn bộ hoạt
động của con người và xã hội loài người trong quá khứ.
HS ghi bài
Hoạt động 2.2. Vì sao phải học Lịch sử?
a. Mục tiêu: Giải thích được vì sao cần thiết phải học môn Lịch sử
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia nhóm và giao nhiệm vụ:
CH : Có ý kiến cho rằng “Lịch sử là những cái đã qua, không thể thay đổi được nên
không cần thiết phải học môn lịch sử”, em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
- Trình chiếu câu nói của bác Hồ và hỏi:
CH : Em hiểu thế nào về 2 từ “gốc tích” trong câu nói của Hồ Chủ Tịch? Nêu ý
nghĩa câu thơ đó?
- Tại sao ngày giỗ tổ Hùng Vương (10/3) là ngày lễ lớn của dân tộc Việt Nam?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận nhóm.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
GV: - Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét
HS: - Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần).
Dự kiến sản phẩm :
Lý do phải học lịch sử: + Học lịch sử đề biết được cội nguồn của tổ tiên, quê hương,
đất nước, hiểu được ông cha ta đã phải lao động, sáng tạo, đầu tranh như thế nào để có
được đất nước ngày nay. + Học lịch sử để đúc kết những bài học kinh nghiệm của quá khứ
nhằm phục vụ cho hiện tại và tương lai.
- Em không đồng ý với ý kiến Lịch sử là những gì đã qua, không thể thay đổi được
nên không cần thiết phải học môn Lịch sử vì: học môn Lịch sử giúp đúc kết những bài học
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 4

Năm học 2024-2025

kinh nghiệm về sự thành công và thất bại của quá khứ để phục vụ hiện tại và xây dựng
cuộc sống trong tương lai.
- Từ “gốc tích” trong câu thơ nghĩa là lịch sử hình thành buổi đầu của đất nước Việt
Nam, là một phần của lịch sử đất nước ta -“sử ta”.
+ Ý nghĩa của câu thơ: người Việt Nam phải biết lịch sử của đất nước Việt Nam như
vậy mới biết được nguồn gốc, cội nguồn của dân tộc.
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV chốt kiến thức và ghi bảng:
- Học lịch để biết được cội nguồn của tổ tiên, quê hương, đất nước, hiểu được ông
cha ta đã phải lao động, sáng tạo, đấu tranh như thế nào để có được đất nước như ngày
nay.
- Học lịch sử để đúc kết những bài học kinh nghiêm của quá khứ nhằm phục vụ cho
hiện tại và tương lai.
HS lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 2.3. Khám phá quá khứ từ các nguồn sở liệu
a. Mục tiêu: Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử
liệu (tư liệu gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết…).
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục III SHS trang 12 và trả lời câu hỏi:
CH : + Nguồn sử liệu là gì?
+ Có những nguồn sử liệu nào?
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, đọc thông tin về các nguồn sử liệu và quan sát Hình
1.3 đến Hình 1.6 và trả lời câu hỏi:
CH : + Trình bày đặc điểm của các nguồn sử liệu? Nguồn sử liệu nào có giá trị lịch
sử xác thực nhất, tại sao?
+ Hãy cho biết các hình từ Hình 1.3 đến Hình 1.6 hình nào là tư liệu gốc?

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 5

Năm học 2024-2025

- GV mở rộng kiến thức, cho HS quan sát sơ đồ tư duy nguồn sử liệu:

HS lắng nghe, tiếp cận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận nhóm.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV gọi HS trả lời câu hỏi.
HS khác nhận xét, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm :
- Các hình là tư liệu gốc: Hình 1.4, 1,5, 1.6.
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV chốt kiến thức và ghi bảng:
- Nguồn sử liệu (tư liệu lịch sử) là dấu tích của người xưa là ở lại với chúng ta và
được lưu giữ dưới nhiều dạng khác nhau.
- Có nhiều nguồn tư liệu khác nhau như tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư
liệu chữ viết,... Trong các nguồn tư liệu đó, có những tư liệu được gọi là tư liệu gốc.
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu :
+ Tư liệu gốc: Đây là nguồn sử liệu có giá trị lịch sử xác thực nhất vì nó là nguồn
tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản
ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng: gồm nhiều thể loại như truyền thuyết, thần thoại, ca dao,
dân ca„. được truyền từ đời này qua đời khác.
+ Tư liệu chữ viết bao gồm các bản chữ khắc trên xương, mại rùa, vỏ cây, đá, các
bản chép tay hay in trên giấy,...ghi chép tương đối đầy đủ mọi mặt đời sống con người và
các sự kiện lịch sử đã xảy ra.
+ Tư liệu hiện vật là những dấu tích vật chất của người xưa còn giữ được trong
lòng đất hay trên mặt đất như các công trình kiến trúc, các tác phẩm nghệ thuật, đồ
gốm,...
Hoạt động 3: Luyện tập.
a. Mục tiêu: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học
b. Tổ chức thực hiện.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2 phần Luyện tập trang 14:
CH : Căn cứ vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?
HS lắng nghe, tiếp cận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận nhóm.
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 6

Năm học 2024-2025

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV gọi HS trả lời câu hỏi.
HS khác nhận xét, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm :
Căn cứ vào những chứng cứ lịch sử hay tư liệu lịch sử, nguồn sử liệu để biết và
dựng lại lịch sử. 
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV chốt kiến thức
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi thực hành. 
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi 3 và câu hỏi 5 phần Vận dụng SHS trang 14: 
Câu 3: Em biết những di tích lịch sử nào ở địa phương em đang sống? Hãy kể cho
cả lớp nghe về sự kiện lịch sử liên quan đến một trong những di tích đó.
Câu 5: Cửa Bắc, một công trình kiến trúc cổ, nằm trên phố Phan Đình Phùng, Hà
Nội. Trên tường vẫn còn nguyên dấu vết đạn pháo của thực dân Pháp khu đánh chiếm
thành Hà Nội năm 1832. Có ý kiến cho rằng nên trùng tu lại mặt thành, xoá đi những vết
đạn pháo đó. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận nhóm.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV gọi HS trả lời câu hỏi.
HS khác nhận xét, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm :
Câu 3: 
- Những di tích lịch sử nào ở địa phương em đang sống (Hà Nội): Văn Miếu - Quốc Tử
Giám, Cột cờ Hà Nội, Đền Cổ Loa, Gò Đống Đa, Điện Kính Thiên, Nhà Hát lớn,...
- Sự kiện lịch sử liên quan đến Nhà Hát lớn: Tại Quảng trường trước Nhà hát lớn, ngày
19/8/1945, 20 vạn đồng bào Thủ đô đã mít tinh hưởng ứng lời kêu gọi Tổng khởi nghĩa
của Việt Minh, sau biến thành cuộc biểu tình vũ trang cướp chính quyền ở Hà Nội.
Câu 5:  Em không đồng ý với ý kiến nên trùng tu lại mặt thành, xoá đi những vất đạn pháo
đó vì những vết đạn đó là một phần của lịch sử, là nguồn sử liệu nên phải được giữ gìn và
tôn trọng. 
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV chốt kiến thức
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6

Trường THCS Lạc Tánh

Duyệt của tổ trưởng

Cao Thị Lan Hương

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

Page 7

Năm học 2024-2025

Giáo viên soạn

Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Lịch sử 6