Tiết 73 Ngày soạn: 10/01/2016

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Khái niệm tục ngữ.
- Nội dung tư tưởng, ý nghĩa triết lí và hình thức nghệ thuật của những câu tục ngữ trong bài học.
2. Kĩ năng
- Đọc – hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất.
- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiien nhiên và lao động sản xuất vào đời sống.
3. Thái độ
- HS học tập nghiêm túc, yêu văn học, kính trọng vốn kinh nghiệm dân gian.
II. PHƯƠNG PHÁP VÀ KTDH
- Nêu và giải quyết vấn đề, phân tích, thuyết giảng, vấn đáp.
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên: Giáo án, tham khỏa tài liệu, các hình ảnh.
2. Học sinh: Soạn bài theo sự hướng dẫn của giáo viên và hệ thống câu hỏi ở sgk.
IV. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
2. Bài mới
Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, tục ngữ chiếm một vị trí quan trọng và có số lượng khá lớn. Nó được ví là kho báu kinh nghiệm và trí tuệ dân gian. Tục ngữ Việt Nam có rất nhiều chủ đề. Trong đó nổi bật là những câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất. Bài hôm nay chúng ta sẽ học về chủ đề này.
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

- Tục ngữ là gì?


- GV: Hướng dẫn đọc
- Có thể chia 8 câu tục ngữ trong bài thành mấy nhóm? Mỗi nhóm gồm những câu nào? Gọi tên từng nhóm đó?
- HS: Phân chia và trả lời.
I. Tìm hiểu chung
1. Tục ngữ là gì?
- (Sgk/trang 3)
2. Đọc, chú thích
3. Bố cục: 2 nhóm.
- Tục ngữ về thiên nhiên.
- Tục ngữ về sản xuất.


Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

- GV: Yêu cầu HS đọc câu 1.
- Câu tục ngữ có mấy vế câu, mỗi vế nói gì và cả câu nói gì?
HS: Đọc và trả lời
- Câu tục ngữ có sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào, tác dụng của nó?




- Bài học được rút ra từ ý nghĩa câu tục ngữ này là gì?
- Em có nhận xét gì về cấu tạo của 2 vế câu? Tác dụng của cách cấu tạo đó là gì?
- Kinh nghiệm được đúc kết từ hiện tượng này là gì?
- Trong thực tế đời sống kinh nghiệm này được áp dụng như thế nào?

- Câu 3 có mấy vế, em hãy giải nghĩa từng vế và nghĩa cả câu?
- Kinh nghiệm được đúc kết từ hiện tượng này là gì?


- Cho HS đọc câu 4.
- Câu tục ngữ có ý nghĩa gì?
- Bài học thực tiễn từ kinh nghiệm dân gian này là gì?


- GV: Gọi HS đọc câu 5 -> câu 8.
- Bốn câu tục ngữ này có điểm chung là gì?
- Nghĩa của câu tục ngữ này là gì?
- Kinh nghiệm nào được đúc kết từ câu tục ngữ này?




- Yêu cầu HS đọc câu 6.
- Ý nghĩa của câu tục ngữ này?
- Trong thực tế, bài học này được áp dụng như thế nào?


- Cho HS đọc câu 7.
- Nghĩa của câu tục ngữ là gì?
- Câu tục ngữ có sử dụng biện pháp nghệ thuật gì, tác dụng của biện pháp đó?
- Bài học từ kinh nghiệm này là gì?


- Cho HS đọc câu 8.
- Nghĩa của câu tục ngữ này là gì?

II. Đọc, hiểu văn bản
1. Tục ngữ về thiên nhiên
Câu 1
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
-> Cách nói thậm xưng, sử dụng phép đối
=> Tháng 5 (âm lịch) đêm ngắn ngày dài. Tháng 10 (âm lịch) ngày dài đêm ngắn.
- Ý nghĩa thực tiễn: Sử dụng thời gian trong cuộc sống sao cho hợp lí.
Câu 2
- Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.
-> Hai vế đối xứng – Làm cho câu tục ngữ cân đối nhịp nhàng, dễ thuộc, dễ nhớ.
=> Trông sao đoán thời tiết mưa, nắng.
=> Biết thời tiết