Ngày soạn: 10/3/2024
Tiết 34,35

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

BÀI 10. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải:
1. Kiến thức
- Vẽ và mô tả được sơ đồ khối của mạch điện điều khiển đơn giản.
- Phân loại và nêu được vai trò của một số modul cảm biến trong mạch điện điều khiển
đơn giản.
2. Năng lực
2.1. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: vai trò của một số modul cảm biến trong mạch điện điều khiển
đơn giản.
- Sử dụng công nghệ: Phân loại được một số modul cảm biến trong mạch điện điều
khiển đơn giản.
- Giao tiếp công nghệ: Sử dụng được một số thuật ngữ về mạch điện điều khiển.
- Đánh giá công nghệ: Đưa ra đánh giá, nhận xét tính hợp lý của mạch điện điều khiển
đơn giản.
- Thiết kế kỹ thuật: Vẽ và mô tả được sơ đồ khối của mạch điện điều khiển đơn giản.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn
đề liên quan đến mạch điện điều khiển, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình hoạt
động nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra liên quan đến mạch
điện điều khiển.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về mạch điện điều khiển đã học vào thực tiễn
cuộc sống.
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point.
2. Chuẩn bị của HS
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về mạch điện điều khiển
b. Nội dung: HS trả lời được câu hỏi
Em hãy xác định mô đun cảm biến và mạch điện điều khiển có trong Hình 10.1.

Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Năm học: 2023-2024

Trường THCS Nguyễn Thế Bảo1

Ngày soạn: 10/3/2024

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm.
- Mô đun cảm biến khí metal
- Mạch điện điều khiển cảm biến khí metal kết hợp đèn báo động
d. Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 1 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS.
GV chốt lại kiến thức.
GV vào bài mới: Thế nào là mạch điện điều khiển? Sơ đồ mạch điện điều khiển có dạng như
thế nào? Mạch điện điều khiển có mấy modul? Vai trò của mỗi modul đó là gì? Để tìm hiểu
nội dung trên thì chúng ta vào bài hôm nay.
HS định hình nhiệm vụ học tập.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu sơ đồ khối mạch điện điều khiển
a.Mục tiêu: Vẽ và mô tả được sơ đồ khối của mạch điện điều khiển đơn giản.
b. Nội dung: Mạch điện điều khiển
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Quan sát Hình 10.2 và kể tên một số phụ tải trong
thực tế. 
Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Nội dung cần đạt
1.Sơ đồ khối mạch điện điều khiển
- Mạch điện điều khiển có vai trò mang
tín hiệu điện chỉ dẫn hoạt động của phụ
tải điện.
- Mạch điện gồm

Năm học: 2023-2024

Trường THCS Nguyễn Thế Bảo2

Ngày soạn: 10/3/2024

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

+ Nguồn điện
+ Khối điều khiển: Điều khiển hoạt động
của phụ tải theo nhu cầu sử dụng
+ Phụ tải điện: hoạt động theo tín hiệu
chỉ dẫn của khối điều khiển.

GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm
cặp bàn, trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Phụ tải trong thực tế:
- Phụ tải điện trở có thể được tìm thấy trong các thiết
bị như: Đèn sợi đốt; Lò nướng bánh mì; Lò nướng; Lò
sưởi điện...
- Tải trọng cảm ứng có thể được tìm thấy trong các
thiết bị như: Máy rửa bát; Máy giặt; Tủ lạnh; Máy
điều hoà; Xe máy điện...
GV: Mạch điện điều khiển có vai trò như thế nào?
Được cấu tạo bởi mấy bộ phận? Vai trò của từng bộ
phận?
1-2HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung.
Cấu tạo bởi Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
1-2HS đọc phần thông tin bổ sung. HS khác nghe và
ghi nhớ.
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về motdul cảm ứng
a.Mục tiêu: Phân loại và nêu được vai trò của một số modul cảm biến trong mạch điện điều
khiển đơn giản.
b. Nội dung: Modul cảm ứng
c. Sản phẩm: Báo cáo nhóm và hoàn thành trả lời câu hỏi
d. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra phiếu học tập
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1.Thế nào là modul cảm ứng?
Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Năm học: 2023-2024

Nội dung cần đạt
2. Modul cám biến
- Modul cảm biến là thiết bị
điện tử bao gồm mạch điện từ
cùng với cảm biến có chức
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo3

Ngày soạn: 10/3/2024

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

2. Hãy kể tên một số loại cảm biến thông dụng mà em biết.
3. Trình bày vai trò của một số loại cảm biến thông dụng mà em
biết.
4. Em hãy chỉ ra vị trí của cảm biến trên các mô đun trong Hình
10.5.

GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm và hoàn
thành câu hỏi của phiếu học tập trên.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo
luận nhóm và trả lời được câu hỏi của phiếu học tập trên.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1.Modul cảm biến là thiết bị điện tử bao gồm mạch điện từ cùng
với cảm biến có chức năng phát hiện và phản hồi một số loại tín
hiệu đầu vào từ môi trường.
2. Một số modul cám ứng thông dụng
- Mô đun cảm biến ánh sáng
- Mô đun cảm biến nhiệt độ
- Mô đun cảm biến độ ẩm
- Mô đun cảm biến có tín hiệu phản hồi dạng tín hiệu tương tự
và tín hiệu số
- Công tắc tự động dùng cảm biến hồng ngoại
3. Chức năng của một số modul cám ứng thông dụng
- Modul cảm biến độ ẩm: có vai trò phát hiện và phản hồi về giá
trị độ ẩm hoặc mức nước cho mạch điện điều khiển
- Mudul cảm biến nhiệt độ: có vai trò phát hiện và phản hồi giá
trị về nhiệt độ cho mạch điện điều khiển.
- Modul cảm biến ánh sáng: có vai trò phát hiện và phản hồi
cường độ ánh sáng cho mạch điện điều khiển
Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Năm học: 2023-2024

năng phát hiện và phản hồi
một số loại tín hiệu đầu vào từ
môi trường.
- Phân loại modul cảm biến
+ Phân loại modul cảm biến
dựa theo tên gọi và chức năng
của cảm biến nối vào mạch
điện tử. VD: modul cám biến
ánh sáng
+ Phân loại dựa theo dạng tín
hiệu phản hồi cho mạch điện
điều khiển: VD: modul cảm
biến có tín hiệu phản hồi dạng
tín hiệu tương tự và tín hiệu số
2.1. Modul cảm biến độ ẩm
- Modul cảm biến độ ẩm: có
vai trò phát hiện và phản hồi
về giá trị độ ẩm hoặc mức
nước cho mạch điện điều
khiển.
2.2. Mudul cảm biến nhiệt độ
- Mudul cảm biến nhiệt độ: có
vai trò phát hiện và phản hồi
giá trị về nhiệt độ cho mạch
điện điều khiển.
2.3. Modul cảm biến ánh sáng
- Modul cảm biến ánh sáng: có
vai trò phát hiện và phản hồi
cường độ ánh sáng cho mạch
điện điều khiển

Trường THCS Nguyễn Thế Bảo4

Ngày soạn: 10/3/2024

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

4.

Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 3: Luyện tập
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về mạch điện điều khiển
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập
d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra bài tập
Bài 1. Em hãy cho biết vai trò của các mô đun cảm biến có
ở Hình 10.7.

Nội dung cần đạt

Bài 1.
a) Cảm biến khí Gas sử dụng để
cảm biến khí gas trong môi trường
(VD: máy phát hiện rò rỉ khí Gas,
cảnh báo cháy nổ do khí Gas).
b) Cảm biến âm thanh phát hiện
(Cảm biến) âm thanh, tiếng động
xung quanh.
c) Cảm biến hồng ngoại dùng để
đo và phát hiện bức xạ hồng ngoại
có trong môi trường xung quanh.
d) Cảm biến siêu âm sử dụng để đo
khoảng cách, chuẩn đoán hình ảnh,
đo mức nước,... 

GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, hoàn
thành bài tập trong thời gian 3 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu hỏi.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét
và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Năm học: 2023-2024

Trường THCS Nguyễn Thế Bảo5

Ngày soạn: 10/3/2024

Ngày d ạy: 12, 18/ 3/2024

Tu ần: 26,27

GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 4: Vận dụng
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về mạch điện cảm ứng vào thực tiễn
b. Nội dung: Mạch điện cảm ứng
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4.
d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành nhiệm
vụ: Em hãy tìm hiểu về vai trò của mô đun
cảm biến chuyển động và nêu ứng dụng
của nó trong thực tế.
Ghi trên giấy A4. Giờ sau nộp GV
Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại nhà
Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả của mình, HS khác
nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét, đánh giá trình bày của HS.
GV khen bạn có kết quả tốt nhất. HS nghe
và ghi nhớ.

Giáo viên: Võ Lê Nguyên

Nội dung cần đạt
Cảm biến chuyển động là cảm biến có khả năng
nhận biết được một vật di chuyển vào vùng mà cảm
biến hoạt động. 
Ứng dụng:
- Giúp phát hiện được sự xuất hiện của các đối
tượng khác trong ngôi nhà của mình.
- Lắp đặt cảm biến chuyển động kết hợp với hệ
thống ánh sáng sẽ giúp đèn tự động được bật lên. 

Năm học: 2023-2024

Trường THCS Nguyễn Thế Bảo6