GIÁO ÁN THAO GIẢNG
GV : Hà thị Vân Ngày : 30/3/09 ( tiết 3 : 8h45’ )
Lớp : KTNN- SINH 12 HP : GPSLN
CHƯƠNG XI : CÁC CƠ QUAN PHÂN TÍCH
( CƠ QUAN PHÂN TÍCH THÍNH GIÁC)
1- Mục tiêu :
* Kiến thức : sinh viên cần
- Mô tả được cấu tạo của cơ quan phân tích âm thanh ở người
- Chức năng của cơ quan phân tích âm thanh
- Hiểu được mối liên quan giữa cơ quan tiền đình với việc điều chỉnh tư thế và chuyển động của đầu
* Kỹ năng : sinh viên tự nghiên cứu và vận dụng các kiến thức của bài học vào việc giảng dạy bài 51 : Cơ quan phân tích ( Sinh học 8 )
2- Chuẩn bị :
- Sinh viên : nghiên cứu giáo trình
- GV : chuẩn bị nội dung bài giảng, computer, projector.
3- Hoạt động dạy – học :
Phương pháp
Nội dung


Sinh viên tự nghiên cứu giáo trình về tính chất chung của âm thanh, quá trình tiến hóa của cơ quan thụ cảm âm thanh. GV chỉ trình chiếu tóm tắt.






Cơ quan phân tích của người gồm những bộ phận nào ?









Nhóm 1, 2 nghiên cứu cấu tạo tai ngoài, tai giũa
















Nhóm 3, 4 nghiên cứu cấu tạo tai trong















Nhóm 5, 6 nghiên cứu : Chức năng của cơ quan phân tích âm thanh










Nhóm 7 và 8 nghiên cứu mối quan hệ giữa cơ quan tiền đình và điều chỉnh tư thế

Liên hệ khi tiền đình bị phá hủy hay tổn thương
Nếu phá hủy cơ quan tiền đình ở cả hai tai , người sẽ cảm thấy chóng mặt, buồn nôn, đi đứng không vững . Nếu phá hủy một bên thì người sẽ nghiêng đầu về phía bị phá, làm cơ thể mất thăng bằng và bị ngã nghiêng về phía bị phá hủy. Sau vài tháng , cơ thể sẽ có phản xạ điều chỉnh tư thế , sau đó trạng thái cân bằng dần được phục hồi
* SV tự nghiên cứu có thể vận dụng các kiến thức vào bài 51 : Cơ quan phân tích ( Sinh học 8 )
2.2. Cơ quan phân tích thính giác :
2.2.1.Tính chất chung của âm thanh :
- Làm nhiệm vụ biến các sóng âm thanh thành hưng phấn thần kinh.
- Kích thích âm thanh có 3 đặc điểm cơ bản : tần số, cường độ và phổ tần số.
2.2.2. Quá trình tiến hóa của cơ quan thụ cảm âm thanh :
- Ở ĐVCXS, chỉ có côn trùng có cơ quan thính giác (cơ quan màng nhĩ)
- Ở ĐVCXS, cơ quan thính giác vừa là cơ quan thăng bằng nằm trong mê lộ màng.
2.2.3. Cấu tạo của cơ quan phân tích âm thanh ở người :
Cơ quan phân tích thính giác của người gồm 3 phần:
Phần ngoại biên,
Phần dẫn truyền dây thần kinh thính giác số VIII.
Phần trung ương (não bộ)
- .Phần ngoại biên : bộ phận định hướng và thu nhận âm thanh ( tai ngoài) , cơ quan truyền âm (tai giữa), cơ quan tiếp nhận và bước đầu phân tích âm thanh (tai trong- ốc tai và cơ quan corti)
+ Tai ngoài : gồm vành tai, ống dẫn tai ngoài và màng nhĩ. Vành tai làm nhiệm vụ định hướng âm thanh. Ống tai ngoài dài khoảng 2cm, cấu tạo bằng sụn, có nhiều lông và tuyến nhờn. Phía trong ống tai cấu tạo bằng xương, màng nhĩ căng ở đầu trong ống tai. Tai ngoài làm nhiệm vụ hứng sóng âm, đón sóng âm vào màng nhĩ.
+Tai giữa :gồm xoang nhĩ , chuỗi xương tai và ống nhĩ hầu eustache. Xoang nhĩ có lỗ thông với ống nhĩ hầu Ơstat (eustache). Trong xoang nhĩ có 3 xương nhỏ : xương búa, xương đe, xương bàn đạp. Các xương này làm nhiệm vụ khuếch đại và truyền sóng âm từ màng nhĩ vào tai trong tại cửa sổ bầu dục. Ống nhĩ hầu Ơstat có chức năng đảm bảo sự cân bằng áp lực giữa khoang nhĩ và không khí bên ngoài nhằm bảo vệ màng nhĩ khi có tiếng động mạnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền sóng âm từ tai ngoài vào tai trong.
+Tai trong ( mê lộ trong ) : gồm hai phần là mê lộ xương và mê lộ màng.
♦ Mê lộ xương gồm có tiền đình, 3 ống bán khuyên và ốc tai bằng xương.
♦ Mê lộ màng là một hệ thống phức tạp cấu tạo bằng màng mỏng lồng vào trong mê lộ xương.
♦ Phía trong mê lộ màng chứa đầy