BÀI 16:
CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI

TI?T 1:

CƠNG NGH? CH? T?O PHƠI B?NG PHUONG PH�P D�C

TI?T 2:

CƠNG NGH? CH? T?O PHƠI B?NG PHUONG
PH�P GIA CƠNG �P L?C, CƠNG NGH? CH? T?O
PHƠI B?NG PHUONG PH�P H�N

Em hãy quan sát hình kể một số sản phẩm đúc mà em biết?

1. Bản chất



Theo các em nghĩ như thế nào gọi là đúc?

1.Bản chất:
Kim loại lỏng rót vào khuôn, kết tinh và nguội … tạo ra sản phẩm có hình dạng, kích thước bằng lòng khuôn đúc.
I. CÔNG NGHỆ TẠO PHÔI BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐÚC


 Dựa vào khuôn đúc, có các phương pháp khác nhau :
- Đúc trong khuôn cát
- Đúc trong khuôn kim loại
 Trong thực tế có những
phương pháp đúc nào?
? 2.Uu nhu?c di?m
a.Uu di?m:
Trong thực tế vật liệu nào có thể đúc được?
Nhôm
Đồng
Thép inox
Thép (hợp kim Fe và C)
? 2.Uu nhu?c di?m
a. Uu di?m:
- Đúc được tất cả các kim loại và hợp kim khác nhau
Em hãy quan sát các sản phẩm đúc sau cho biết đúc còn có ưu điểm gi?
Trống đồng Đông Sơn
Chuông gõ bằng đồng
- Đúc được các vật có kích thước lớn nhỏ khác nhau
- Tạo ra được những hình dạng mà các phương pháp khác không tạo ra được (lỗ, hốc rỗng…)
? 2.Uu nhu?c di?m
a. Uu di?m:
b. Nhu?c di?m :


- Tạo ra khuyết tật như rỗ khí, rỗ xỉ, không điền đầy lòng khuôn,bị nứt…

Em hãy cho biết nhược điểm của phuong pháp đúc là gì?
3. Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát
Hình 16.1. Sơ đồ quá trình đúc trong khuôn cát
Chuẩn bị mẫu
và vật liệu
Tiến hành làm
khuôn
Chuẩn bị vật
liệu nấu
Sản phẩm
đúc
Khuôn
đúc
Nấu chảy
kim loại
Rót kim loại lỏng
Vào khuôn
Em hãy cho biết qui trình chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát có mấy bước?
B2
B3
B4
B1

3. Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát
Vật liệu làm khuôn:
Cát( thành phần chủ yếu là thạch anh SiO2) chiếm 70- 80%.
Chất kết dính( VD: Dầu thực vật, bột hồ, nhựa thông, xi măng
Chất phụ: Chất sơn khuôn, mùn cưa, bột than.
Đất sét( thành phần chủ yếu là cao lanh mAL2O3.nSiO2.qH2O) chiếm 10-20%
Nước
1.Quan sát hình mẫu và khuôn, các em cho biết mẫu làm bằng vật liệu gì, hình dạng và kích thươc như thế nào so với khuôn ?
Mẫu:
Vật liệu: Nhôm, gỗ, xi măng.vv..
Hình dạng: Giống như chi tiết cần đúc

 Bước 1: Chuẩn bị mẫu và vật liệu làm khuôn
Thành phần làm khuôn gồm những chất liệu gì?
?
Bu?c 2: Ti?n h�nh l�m khuơn
V?t li?u l�m khuơn
C�t, ch?t k?t dính, nu?c, ch?t ph?
Khuơn
M?u
C�t �o
C�t d?m
Ch�y d?m
G?t
Dĩng n?p
Khuơn �p
L?t khuơn
Khuơn tr�n
Khuơn du?i
Ch?t hai
n?a khuơn
D?t m?u d?u ngĩt v� d?u rĩt v�o
D?u ngĩt
D?u rĩt
R�t m?u d?u ngĩt
v� d?u rĩt ra
D? v?t li?u
v� d?m ch?t
T?o du?ng d?n cho
dịng ch?y kim lo?i
B? hịm khuơn tr�n ra
cịn khuơn du?i
B? m?u ra kh?i khuơn
D?t hịm khuơn tr�n v� ch?t l?i
Vật liệu: Mẫu và cát + đất sét
- Quy trình: Đặt mẫu vào trong và chèn cát để khô, tháo khuôn, lấy vật mẫu ra được khuôn giống như mẫu.
Qui trình làm khuôn, tiến hành như thế nào ?
?
Bu?c 2: Ti?n h�nh l�m khuơn
- Kim loại, nhiên liệu, chất trợ dung
?
Bu?c 3: Chu?n b? v?t li?u n?u
+ Kim loại( Gang, đồng, nhôm, hợp kim.vv..)
+ Nhiên liệu( Than đá, than cốc, than gầy..vv)
+ Chất trợ dung (đá vôiCaCO3, huỳnh thạch.vv..)
Vật liệu nấu gồm những gì?
-Kim loại nấu chảy, được rót vào khuôn
-Khi kim loại kết tinh, nguội,phá khuôn thu được vật đúc .

Bước 4: Nấu chảy kim loại và rót kim loại lỏng vào khuôn
Chú ý: Rót kim loại từ từ để tránh hỏng khuôn, rỗ khí
1. Vật đúc có thể sử dụng được ngay không ?

- Sử dụng được ngay với những chi tiết không cần độ chính xác cao (gọi là chi tiết đúc).Ví dụ: Quả tạ 5 kg

-Vật đúc phải tiếp tục gia công gọi là phôi đúc (phôi bánh răng,trục xe….)
V?t d�c ph?i ti?p t?c gia cơng g?i l� gì?
3. Cho biết chế tạo phôi bằng phương pháp đúc có mấy bước?
1. Bản chất của công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc ?
2. Nêu ưu điểm và nhược điểm của phương
pháp đúc
CỦNG CỐ: