PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐẠI LỘC
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ QUÝ ĐÔN
((((((((((((((


























Tổ: Hóa – Sinh – TD - MT




Tháng 2 năm 2012


CHUYÊN ĐỀ

DẠY TIẾT THỰC HÀNH MỔ CÁ - SINH HỌC 7 ĐẠT HIỆU QUẢ

Phần I: Đặt vấn đề.
Dạy học là một hoạt động nghề nghiệp mang sắc thái riêng biệt, một nghề đòi hỏi người thầy giáo không chỉ có đủ tài mà tâm phải lớn. Dạy học môn sinh học, yêu cầu người thầy càng nhiệt tâm hơn. Bởi dạy học môn thực nghiệm người thầy giáo không chỉ là nhà khoa học mà còn hướng dẫn các em trở thành nhà khoa học.
Trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo chuẩn Kiến thức – Kĩ năng, để giúp học sinh độc lập suy nghĩ trong học tập thì người giáo viên cần vận dụng nhiều phương pháp dạy học theo hướng tích cực. Đối với môn sinh học mang tính thực hành thực nghiệm cao để học sinh nắm được những kiến thức về giải phẫu, sinh lý, sinh thái của sinh vật giáo viên cần rèn cho các em kĩ năng thực hành, quan sát, giải phẫu trên mẫu vật. Từ vật mẫu, qua thực nghiệm dưới sự hướng dẫn của giáo viên các em tự tìm đến kiến thức, khắc sâu kiến thức và phát triển kĩ năng thực hành, quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp,...Vậy làm thế nào để tiết thực hành thực sự có hiệu quả, đem lại lòng say mê học tập cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy. Xuất phát từ suy nghĩ, trăn trở trên tổ Hóa – Sinh - TD trường THCS Lê Quý Đôn chọn chuyên đề: “ Dạy tiết thực hành mổ cá - Sinh học 7 đạt hiệu quả”.
Phần II: Giải quyết vấn đề
I/ Những khó khăn khi thực hiện một tiết thực hành:
- Nhiều trường phòng bộ môn còn thiếu hoặc không đảm bảo, tiết thực hành phải thực hiện tại lớp học nên tốn nhiều thời gian cho khâu chuẩn bị.
- Đồ dùng để dạy tiết thực hành còn thiếu như: kính lúp, kính hiển vi, bộ đồ mổ,…nên không thể phân nhóm thực hành 4 em vì thiếu đồ dùng, từ đó việc huy động toàn bộ học sinh tham gia học tập rất khó.
- Kinh phí mua mẫu vật dạy các tiết thực hành của nhà trường không có. Mẫu vật chủ yếu là tự tìm. Do vậy trong các tiết thực hành mẫu vật thường thiếu hoặc không đảm bảo gây khó khăn cho quá trình tổ chức các hoạt động.
- Một số giáo viên còn ngại khó, ngại trực tiếp mổ xẻ nên tính thuyết phục trong hướng dẫn học sinh thực hành chưa cao.
- Học sinh chưa có kĩ năng thực hành mổ trên mẫu vật.
Những khó khăn trên đã ảnh hưởng đến chất lượng, làm hạn chế khả năng tiếp thu tri thức của học sinh do đó muốn nâng cao chất lượng bộ môn giáo viên cần phải tìm giải pháp mới để đưa chất lượng lên cao hơn, tạo được sự hứng thú ở học sinh.
II/ Những điều cần lưu ý khi tổ chức thực hành:
- Cần chú ý đặc điểm hoạt động theo mùa và thời tiết của động vật để có kế hoạch chuẩn bị chủ động các mẫu vật cho tiết thực hành.
- Tổ chức thực hành theo nhóm nhỏ, phân chia nhóm nhỏ hợp lý, không quá nhiều để mọi học sinh đều được tự tay làm các bước thực hành.
- Giáo viên có kế hoạch theo dõi, kiểm tra, đánh giá chính xác kịp thời công việc của học sinh, sự quan tâm giúp đỡ của giáo viên không có nghĩa là làm mất đi tính tự lực, sáng tạo của học sinh
- Dự tính thời gian từng phần của buổi thực hành một cách hợp lý. Đây là khâu quan trọng để đảm bảo thành công của bài thực hành.
- Vẽ hình: là yêu cầu phổ biến đối với hầu hết bài thực hành động vật, song đa số học sinh chưa biết cách vẽ theo tiêu chuẩn của bản vẽ khoa học. Vì vậy giáo viên cần lưu ý:
+ Vẽ hình phải trung thực: chỉ vẽ những gì các em thấy khi quan sát trên vật thật.
+ Hình vẽ phải đúng tỉ lệ tương đối giữa các phần của con vật hoặc bộ phận của một hệ cơ quan.
+ Nên vẽ bằng bút chì đen.
+ Hình vẽ không quá bé, các đường chú thích phải song song nhau và mũi tên đánh dấu quay vào các cơ quan để đảm bảo tính chính xác, nếu hình vẽ có nhiều chú thích có thể dùng kí hiệu 1, 2, 3,…và ghi chú thích theo các số đó dưới hình vẽ thẳng hàng để hình vẽ sáng và đẹp