CHUYÊN ĐỀ
GIÁO DỤC HỌC SINH PHÒNG CHỐNG Ô NHIỄM VÀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG TRONG GIẢNG DẠY MÔN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 7”

A. MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ
Hiện nay, ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề nóng đang được xã hội
quan tâm. Trong đó, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam đã và đang ngày
càng trở nên nghiêm trọng hơn. Thông qua các phương tiện truyền thông, chúng ta có thể
thấy được các hình ảnh phản ánh về thực trạng ô nhiễm môi trường. Hay sự biến đổi khí
hậu trong những năm gần đây ở địa phương… Chính là vấn đề tiêu cực đang diễn ra từng
ngày, từng giờ, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và đe dọa sự sinh tồn của vạn vật.
Phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường đang là vấn đề chung của nhân loại, cần phải
có sự nổ lực, hợp tác trong việc giải quyết vấn nạn này.
II.MỤC ĐÍCH:
Vệ sinh môi trường học đường là một trong những vấn đề cần được đưa ra để hành
động. Vì vậy, cần giáo dục các em hãy có ý thức hơn trong việc giữ gìn, bảo vệ cảnh quan
trường học. Mỗi bạn hãy tự giác trong việc thực hiện dọn dẹp, thu gom rác và vệ sinh lớp
học, trường học. Hãy có ý thức chấp hành tốt, không xả rác bừa bãi, không vẽ bẩn lên
tường,… Nhiều học sinh có ý thức đẹp sẽ tạo thành một nét văn hóa đẹp. Lan tỏa thông
điệp chung tay cùng nhau, chúng ta tạo nên một môi trường học tập luôn xanh – sạch –
đẹp.
Giáo dục cho học sinh các hành vi, việc làm, thể hiện sự hiểu biết, bày tỏ những
cảm xúc đẹp của bản thân với thiên nhiên, có ý thức phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi
trường là một giải pháp thiết yếu nhằm bảo vệ môi trường sống của bản thân và cộng đồng.
III. NHIỆM VỤ:
Thực hiện kế hoạch giáo dục năm học 2024 – 2025 của trường THCS Tân Hội; tổ
HĐTN nhằm giáo dục học sinh hiểu về thực trạng môi trường hiện nay ở địa phương, giáo
dục học sinh ý thức phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

Vậy cần phải làm gì, làm như thế nào, bằng những việc làm, hành động, giải pháp
cụ thể ra sao,là một giáo viên, bản thân là một giáo viên tôi luôn băn khoăn, trăn trở, nghiên
cứu, tìm tòi, vận dụng những giải pháp tích cực, hiệu quả nhằm giải quyết những khó khăn
trong quá trình giảng dạy, hướng dẫn học sinh trong chủ đề 7 môn HĐTN nhằm “Giáo
dục học sinh phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường”. Cùng với mục tiêu trên, bản
thân là một giáo viên, nghiên cứu chuyên đề nhằm cung cấp một số thông tin, kiến thức cơ
bản về vấn nạn phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường. Nhấn mạnh được tầm quan
trọng, tính cấp thiết của của nó. Từ đó giúp các em có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi
trường, điều chỉnh các hành vi sống đã gây ô nhiễm môi trường.
B. NỘI DUNG
I. Khái niệm: Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị bẩn đồng
thời các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi, ảnh hưởng đến sức
khỏe con người và các sinh vật khác.
Tác hại của sự ô nhiễm: là khi không khí có chứa các chất độc, bụi bẩn hoặc diễn
ra những biến đổi quan trọng làm thay đổi thành phần không khí, tạo ra những chất có thể
gây hại cho con người và môi trường.
Để khắc phục những hậu quả do ô nhiễm môi trường cần phải có một thời gian dài,
liên tục, ngay từ bây giờ. Do đó, bảo vệ môi trường nên bắt đầu bằng việc giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường, nhất là cho học sinh trong trường học. Thông qua giảng dạy bộ HĐTN
7 để giáo dục cho học sinh ý thức phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường, nhất là bảo
vệ môi trường không khí, giảm thiểu hiệu ứng nhà kính, bảo vệ sức khỏe của của bản thân.
Trong thực tế cho thấy đa số các em có ý thức tốt , nhưng bên cạnh đó vẫn có những
em nhận thức chưa cao về việc phòng chống ô nhiễm, bảo vệ môi trường. Từ thực tế này,
giáo viên và phụ huynh cần có biện pháp giúp đỡ, giáo dục cho các em để các em nhận
thức, chủ động, tự giác được việc giữ gìn vệ sinh chung, hiểu được tác hại của sự ô nhiễm
dến sức khỏe và sự sống, từ đó các em có ý thức cao hơn trong mọi hành vi, việc làm của
mình đối với thiên nhiên và môi trường.
II.Thực trạng:
1. Thực trạng ô nhiêm môi trường ở địa phương: Tân Hội, một xã thuộc khu vực
nông thôn, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông, và chăn nuôi, vì thế xuất hiện những
khu trang trại chăn nuôi có quy mô lớn của một số hộ dân nằm ngay trong khu vực dân cư.
Với thế mạnh này, một mặt góp phần cung cấp những nhu cầu thiết yếu về lương thực,
thực phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân địa phương, mặt khác chăn nuôi đã
gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường do chưa xử lí tốt về khâu vệ sinh chuồng trại gây bốc

mùi, ô nhiễm không khí, nguồn nước sinh hoạt. Trong sản xuất nông nghiệp, người dân
thường xuyên phun thuốc trừ sâu, thuốc cỏ gây ô nhiễm môi trường đất, nước trực tiếp ảnh
hưởng đến sức khỏe con người.
- Ô nhiễm bụi trong khu vực dân cư do máy xay cà phê, lượng xe cộ lưu thông trên
đường lớn vượt tiêu chuẩn cho phép. Mỗi năm ước tính có một lượng lớn bụi và các chất
độc hại khác được thải vào không khí.
- Ô nhiễm mùi thường xảy ra các khu vực trang trại chăn nuôi, giết mổ… Rác thải
ven sông suối, ao, hồ, ô nhiễm do bốc mùi của rác thải hữu cơ, xác động vật.
2. Thực trạng môi trường ở trường THCS Tân Hội: Trong thời gian qua, mặc
dù có sự quan tâm, đầu tư, tôn tạo cảnh quan sư phạm xanh, sạch, đẹp của Ban giám hiệu,
các khối đoàn thể, đội ngũ thầy cô giáo và các bạn học sinh nhưng nhìn chung vẫn còn
tình trạng nhiều học sinh chưa ý thức tốt trong việc giữ gìn vệ sinh chung.
-

Việc vệ sinh cá nhân chưa tốt ( trang phục, giày dép bẩn, bốc mùi hôi)
Sử dụng nguồn nước uống ( bình nước), nước sinh hoạt không tiết kiệm.
Chưa tự giác trong việc làm vệ sinh lớp học, phòng bộ môn.
Thường xuyên xả rác bừa bãi trong phòng học, quanh gốc cây, ghế đá, hành
lang, sân trường…
Thiếu thức giữ gìn nhà vệ sinh chung, mang giày dép bẩn vào khu vực nhà vệ
sinh, không dội nước sau khi đi vệ sinh.
Bẻ cành, hái hoa, chưa tự giác chăm sóc công trình măng non, cây xanh.

III. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường:
- Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng ô nhiễm môi trường là do ý thức của con
người, sự thiếu trách nhiệm của người dân, học sinh, và sự quản lí chưa chặt chẽ của nhà
nước. Đây là những nguyên nhân chính tác động khiến cho tình trạng ô nhiễm ngày tăng
cao.
- Quy mô về kinh tế và dân số ở địa phương ngày càng tăng, tình hình công nghiệp
hoá và đô thị hóa càng mở rộng làm phát sinh nhiều nguồn chất thải gây ô nhiễm. Việc
thu gom và xử lý rác, chất thải chưa hiệu quả, tác động xấu đến chất lượng môi trường.
- Nhiều dự án, công trình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao vẫn được cấp
phép đầu tư vào địa phương. Năng lực dự báo, cảnh báo phòng ngừa và ứng phó với các
sự cố môi trường của cơ quan quản lý địa phương còn nhiều hạn chế.
- Có hai nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí

1. Ô nhiễm nhân tạo:
- Hoạt động giao thông vận tải: khói thải từ các phương tiện gây ô nhiễm.
- Hoạt động nông nghiệp : sản xuất nông nghiệp thải vào không khí các hợp chất
có hại cho môi trường.
- Trong sản xuất nông nghiệp xuất hiện nhiều nhà kính xây dựng với quy mô lớn
làm nhiệt độ tăng cao, ảnh hưởng lớn nguồn nước.
- Hoạt động sinh hoạt của con người: đun nấu, sử dụng dầu, khí đốt phục vụ nông
nghiệp.
- Công tác tuyên truyền, giáo dục học sinh trong nhà trưởng nhằm nâng cao nhận
thức, ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường còn hạn chế, chưa thật hiệu quả.
2. Ô nhiễm tự nhiên:
- Cháy rừng, tạo ra lượng khói bụi lớn
- Quá trình phân huỷ, thối rửa xác động thực vật thải ra không khí.
IV. Hậu quả ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính và sự ô nhiễm môi trường:
Hiệu ứng nhà kính làm ảnh hưởng đến chất lượng cũng như lượng nước. Dẫn đến
sự thiếu nước sạch để sinh hoạt và trong cả quá trình hoạt động sản xuất, sinh hoạt.
Sự nóng lên của trái đất sẽ làm thay đổi môi trường sống của các loài sinh vật.
Sức khỏe con người đang bị đe dọa nghiêm trọng khi bệnh tật xuất hiện ngày càng
nhiều. Thời tiết thay đổi thất thường tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, vi sinh vật
phát triển. Đồng thời, các chất thải, khí thải cũng gia tăng. Vậy làm thế nào để ngăn chặn,
khắc phục có hiệu quả các hành vi ô nhiễm môi trường.
V. Biện pháp khắc phục:
Trong thời gian vừa qua, Trường THCS Tân Hội cũng đã tiên hành rất nhiều biện
pháp để góp phần bảo vệ môi trường như:
-

Trồng cây xanh ( công trình măng non)
Tiến hành phân loại rác (mô hình ngôi nhà xanh)
Tổ chức phân công học sinh thường xuyên quét dọn vệ sinh trường học và cảnh
quan môi trường xung quanh vườn trường.

-

Tổ tư vấn thường xuyên triển khai các chuyên đề tuyên truyền ý thức bảo vệ môi
trường.
* Đối với giáo viên:
- Mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh hãy tiết kiệm điện, nước ở cơ quan

cũng như ở nhà, tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi. Khuyến khích mọi người sử dụng đèn tiết kiệm

năng lượng, thực hiện tắt điện vào giờ trái đất, tắt các thiết bị điện, quạt khi rời khỏi cơ
quan.

- Hạn chế sử dụng túi nilon, phân loại rác trong sinh hoạt. Ở những nơi công cộng,
không nên vứt rác bừa bãi ra ngoài đường, phải bỏ rác đúng nơi quy định, khi tham gia các
hoạt động tập thể, picnic, nên thu dọn rác sạch sẽ, gọn gàng và vứt rác đúng nơi quy định.
- Không bẻ cành, hái hoa, trồng và chăm sóc cây xanh ở nhà ở cơ quan, lên án, phê
phán những hành vi không giữ gìn và bảo vệ cây xanh nơi công cộng.
- Hạn chế đi xe máy khi không cần thiết…
- Không vứt rác, xác chết động vật xuống dòng sông, ao hồ…
- Phát động phong trào trồng và chăm sóc cây xanh nhằm kĩ niệm các ngày lễ lớn.
- Phối hợp với tổ chức đoàn đội phát động phong trào dọn vệ sinh trong đoàn viên
học sinh.
- Thực hiện tốt công tác tuyên truyền đến học sinh và mọi người xung quanh cùng
chung tay bảo vệ môi trường.
* Đối với học sinh:
- Bản thân mỗi HS chúng ta cũng cần có ý thức, cần hiểu rõ được trách nhiệm của
bản thân mình, luôn tiên phong, đi đầu mọi phong trào và hoạt động. gương mẫu trong việc
tuyên truyền, gìn giữ và bảo vệ môi trường sống trong mọi phong trào và hoạt động. Hãy
cùng nhau kêu gọi mọi người chung tay giữ gìn vệ sinh chung, cùng nhau bảo vệ môi
trường, bảo vệ sự sống của chúng ta, cụ thể:
+ Tham gia phong trào trồng và chăm sóc và bảo vệ cây xanh vào các thành lập
Đoàn thanh niên (26/3), ngày Môi trường thế giới (5/6).
+ Đoàn viên tham gia phong trào dọn vệ sinh lòng lề đường, vỉa hè, trồng và chăm
sóc cây xanh, tuyên truyền cho mọi người dân cùng tham gia thực hiện.

+ Thực hiện vệ sinh lớp học, vệ sinh cảnh quan nhà trường xanh sạch đẹp, đổ rác
đúng nơi qui định …. Và làm tốt môi trường xung quanh các em sống.
+ Bỏ rác đúng nơi qui định, không vứt rác bừa bãi.
+ Tham gia các hoạt động cộng đồng để làm sạch môi trường.
- Khuyến khích gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh cùng chung tay bảo vệ
môi trường sống.

1.Những biện pháp khắc phục làm giảm hiệu ứng nhà kính phòng chống
ô nhiễm bảo vệ môi trường.
Để làm giảm hiện tượng nhà kính, bảo vệ môi trường sống, chúng ta cần phải
thực hiện các biện pháp dưới đây:
- Ngăn chặn tình trạng phá rừng, trồng thêm nhiều cây xanh
- Trồng nhiều cây xanh để khắc phục tình trạng trái đất đang dần nóng lên,
ngăn chặn phá rừng. Khi trái đất được phủ xanh tạo ra quá trình quang hợp giúp
giảm dần hiện tượng nhà kính.
- Nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng như điện, nước, gas… để giảm hiệu
ứng nhà kính.
- Bảo vệ sức khỏe giảm hiệu ứng nhà kính: Ngoài các biện pháp chung tay
làm giảm hiện tượng nhà kính, chúng ta cần biết bảo vệ sức khỏe khi hiện tượng
này xảy ra bằng các biện pháp cụ thể:
1.1. Phát động ngày hội trồng cây với chủ đề: “ Vì môi trường xanh”
Chung tay hành động thiết thực trong ngày hội trồng cây, xanh, thu gom rác thải,
xử lý các chất thải tái chế có hiệu quả. Đây là một trong những biện pháp hiệu quả và đơn
giản nhất trong việc làm giảm sự nhiệt độ tăng cao. Cây xanh sẽ tạo ra môi trường không
khí trong lành thông qua quá trình quang hợp. Từ đó, khí nóng nhà kính sẽ giảm đáng kể.
Giúp giảm hiện tượng hiệu ứng nhà kính như hiện nay.
1.2. Tiết kiệm nguồn năng lượng điện:
Tiết kiệm nguồn năng lượng chúng ta đang sử dụng là một cách giảm hiệu ứng nhà
kính hiệu quả. Điện năng được sản xuất từ việc đốt các nguyên liệu nên tiết kiệm năng
lượng cụ thể là tiết kiệm điện là một cách giảm hiệu ứng, giảm ô nhiễm không khí.

1.3. Hạn chế sử dụng các phương tiện di chuyển
Các phương tiện lưu thông như ô tô, xe máy… là nguyên nhân chính sản sinh ra
khói bụi gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy, để có thể bảo vệ môi trường bằng cách hạn chế
các loại phương tiện này chúng ta thay vào đó là các phương tiện như xe đạp hoặc đi bộ.
1.4. Sử dụng nguồn năng lượng sạch
Năng lượng sạch là nguồn năng lượng từ gió, năng lượng mặt trời. Việc sử dụng
nguồn năng lượng này sẽ hạn chế hiệu ứng nhà kính, giảm ô nhiễm môi trường
1.5. Tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường
Việc đẩy mạnh các hoạt động, phong trào bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Nhằm
cung cấp kiến thức cho người học sinh và người thân về kiến thức liên quan đến hiệu ứng
nhà kính, tầm quan trọng và tác hại của nó tới sự sống của chúng ta. Đồng thời, nâng cao
ý thức cũng như trách nhiệm của mỗi người. Bên cạnh đó Nhà nước tiếp tục hoàn thiện hệ
thống pháp luật về bảo vệ môi trường. Trong đó, cần phải có những biện pháp đủ mạnh để
răn đe các đối tượng vi phạm.
2. Thiết kế pano- áp phích nhằm tuyên truyền thông điệp về chủ đề phòng
chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường
Phát động phong trào bằng cách yêu cầu học sinh thiết kế các sản phẩm pano- áp
phích nhằm tuyên truyền thông điệp về chủ đề phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi
trường hoặc xây dựng kế hoạch truyền thông về những biện pháp, việc làm người dân địa
phương cần thực hiện để giảm thiểu hiệu ứng nhà kính.(Sau khi học xong nội dung 2 của
chủ đề 7).
3. Tổ chức “Ngày hội vệ sinh trường học”:
Phối hợp với bộ phận y tế thông qua những hoạt động trải nghiệm bằng hình thức trò
chơi nhằm nâng cao nhận thức, thái độ đúng của học sinh về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi
trường; cải thiện hành vi giữ gìn vệ sinh chung của học sinh; đảm bảo việc sử dụng và bảo
quản tốt công trình vệ sinh trong trường học, ở gia đình và trong cộng đồng.Tạo môi trường
học tốt, tăng hiệu suất học tập, tạo thói quen tự quản lý, có tinh thần hợp tác, thúc đẩy tư
duy sáng tạo.
C. KẾT LUẬN:
Môi trường hiện đang trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết, nó trở thành tâm
điểm và vấn đề nóng nhất hiên nay vì nếu môi trường ô nhiểm thì hậu quả là ảnh đến sức
khỏe của nhân loại, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến tương lai. Vì vậy

bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là trách nhiệm của cả cộng
đồng nên ai cũng cần chung tay góp sức để bảo vệ.
Chính vì vậy việc giáo dục bảo vệ môi trường phòng chống ô nhiễm là vấn đề cần
thiết, cấp bách và bắt buộc trong giảng dạy, giáo dục cho học sinh là việc làm có tác dụng
rộng lớn nhất, sâu sắc và bền vững nhất.
Với mục đích giúp các bạn học sinh hiểu rõ hơn về những nguyên nhân dẫn đến tình
trạng ô nhiễm môi trường hiện nay. Từ đó tuyên truyền cho các bạn học sinh về những biện
pháp nhằm bảo vệ môi trường sống. Hi vọng những biện pháp nhỏ trong chuyên đề sẽ
mang lại hiệu quả, góp phần giúp học sinh nhận thức tốt và hành động đẹp về công tác
phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường. Với những kinh nghiệm bước đầu trong thời
gian ngắn nghiên cứu, hướng dẫn học sinh khối 7 môn HĐTN, rất mong nhận được sự góp
ý của Ban giám hiệu nhà trường, thầy cô trong tổ HĐTN để nội dung được hoàn chỉnh và
vận dụng vào thực tiễn giúp các em học sinh có ý thức trong việc tự bảo vệ môi trường
sống của bản thân và của cả cộng đồng.
Xin trân trọng cảm ơn!.

GV thực hiện

Trương Thị Hồng Thủy