Tiết: 122
Chữa lỗi diễn đạt ( Lỗi lô gíc)

A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Phát hiện và khắc phục được một số lỗi diễn đạt liên quan đến lô-gíc.
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1. Kiến thức:
- Hiệu quả của việc diễn đạt lô – gíc.
2. Kỹ năng:
- Phát hiện và chữa được các lỗi diễn đạt liên quan đến lô – gíc.
B. Chuẩn bị:
* GV:Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
* HS: Học bài cũ, xem trước bài mới.
C. Tiến trình lên lớp:
1. định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3. Bài mới:
Hoạt động 1. Giới thiệu bài.
HĐ CỦA GV - HS
NỘI DUNG

Hoạt động 2. HDHS chữa lỗi
? Những câu dưới đây mắc một số lỗi diễn đạt liên quan đến lô gíc. Hãy phát hiện và chữa lỗi đó ?
a-Các từ quần áo, giầy dép và cụm từ đồ dùng học tập có mqh với nhau ntn ?
(Quần áo, giầy dép không phải là một loại đồ dùng học tập; nói cách khác phạm vi nghĩa của đồ dùng học tập không bao hàm phạm vi nghĩa của quần áo, giầy dép. Vì vậy nếu viết: "quần áo, giầy dép và nhiều đồ dùng học tập khác" thì sẽ làm cho người đọc hiểu lầm quần áo hoặc giầy dép là một loại đồ dùng học tập).
?Vậy ta có thể sửa lại ntn ? (Bỏ từ khác ở cuối câu để không đồng nhất về loại giữa quần áo, giầy dép và đồ dùng học tập. Hoặc thay một số từ để mqh về nghĩa giữa các từ ngữ hợp lô gíc).
b-Phạm vi nghĩa của từ thanh niên có bao hàm phạm vi nghĩa của từ bóng đá không ? (Thanh niên: người trẻ tuổi; bóng đá: một môn thể thao).
? Em sửa lại câu này ntn ? (Thay từ thanh niên bằng từ có phạm vi nghĩa bao hàm phạm vi nghĩa của từ bóng đá, đó là từ thể thao).


c-"Lão Hạc", "Bước đường cùng" là tên tác giả hay tên tác phẩm văn học ? Ngô Tất Tố là tên tác phẩm hay tên tác giả ?
-Gv:"Lão Hạc", "Bước đường cùng" là là tên hai TP văn học hiện thực giai đoạn 1930-1945. NTTố là tên tácgiả của TP "Tắt Đèn".
? Các từ: "Lão Hạc", "Bước đường cùng" có cùng trường từ vựng với Ngô Tất Tố không ? (không cùng trường từ vựng). Vì vậy không thể xác lập mqh bình đẳng giữa các từ này như đã viết: "Lão Hạc", "Bước đường cùng", và Ngô Tất Tố.
? Em hãy nêu cách sửa câu này ?
d-Phạm vi nghĩa của từ trí thức có bao hàm nghĩa của từ bác sĩ không ? (có). Vì thế bác sĩ cũng là trí thức, cho nên hai từ này không thể dùng trg qh lựa chọn như ý mà người viết muốn diễn đạt.
?Ta có thể sửa lại ntn ? (Thay một trg hai từ trí thức, bác sĩ bằng một từ ngữ khác không có qh với từ còn lại theo kiểu qh nghĩa bao hàm nhau).
e-Phạm vi nghĩa của nghệ thuật có bao hàm phạm vi nghĩa của ngôn từ không? (có). Nói sắc sảo về ngôn từ cũng có nghĩa là nói cái hay về một phương diện của nghệ thuật. Vì vậy không thể viết: không chỉ hay về