BÀI 33, TIẾT 122
TUẦN DẠY: 33

 Ngày soạn: 08. 04. 2012
CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (lỗi lô-gíc)
1. Mục tiêu:
1.1 Về kiến thức: Nhận ra lỗi và biết cách chữa lỗi trong những câu được sgk dẫn ra.
1.2 Về kĩ năng: Trau dồi khả năng lựa chọn cách diễn đạt đúng trong những trường hợp tương tự khi nói và viết.
1.3 Về thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức chữa lỗi, đặc biệt ở những tiết trả bài viết Tập làm văn.
2. Trọng tâm: Hiệu quả của việc diễn đạt hợp lô-gic
3. Chuẩn bị:
3.1 GV: 2 bảng phụ
3.2 Chuẩn bị của HS: Ôn lại kiến thức về Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ; Trường từ vựng; làm Bt 1.
4. Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
- Kiểm tra sĩ số lớp...
- Lớp phó học tập báo cáo việc học bài và
làm bài tập của các bạn.
4.2 Kiểm tra bài cũ: không
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Vào bài
GV: - Trong quá trình tạo lập văn bản nói và viết, chúng ta thường hay mắc lỗi dùng từ do lặp từ, lẫn lộn giữa các từ gần âm hay không hiểu nghĩa của từ. Bên cạnh đó, chúng ta cũng hay mắc lỗi diễn đạt (lỗi lô-gíc).
- Lỗi diễn đạt không chỉ thuần tuý liên quan đến mặt sử dụng ngôn ngữ mà còn liên quan đến tư duy của người nói , người viết. Vì vậy để tránh lỗi diễn đạt một mặt phải nắm vững những quy tắc sử dụng ngôn ngữ, mặt khác phải không ngừng rèn luyện năng lực tư duy. Bài này nêu ra một số lỗi diễn đạt liên quan đến tư duy. Tiết học hôm nay cô cùng các em tìm hiểu một số lỗi lô-gíc thường mắc và hướng dẫn các em cách khắc phục các lỗi đó.
Hoạt động 2: Phát hiện và sửa lỗi
GV: Để nhận ra lỗi và biết cách chữa lỗi những câu này, chủ yếu cần vận dụng kiến thức về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và kiến thức về trường từ vựng.
* Bước 1: GV hướng dẫn phát hiện sửa lỗi
GV: treo bảng phụ 1 ( ghi các câu a, c, d, h, i)
HS đọc câu a
? Phạm vi nghĩa của cụm từ đồ dùng học tập có bao hàm nghĩa của từ quần áo, giày dép không?
-> Phạm vi ý nghĩa của đồ dùng học tập không bao hàm nghĩa của quần áo, giày dép.
GV: Trong câu thì A "quần áo, giày dép”, B "đồ dùng học tập” thuộc hai loại khác nhau, B không phải là từ ngữ có nghĩa rộng hơn A.
HS: Có ít nhất mấy cách chữa lại câu này cho đúng theo em?
+ Thay cụm từ A: quần áo, giày dép cho cùng loại với B: đồ dùng học tập
+ Thay cụm từ đồ dùng học tập cho cùng loại với A: quần áo, giày dép
+ Bỏ từ khác






GV: Khi viết một câu có kiểu kết hợp “A và B khác” thì A và B phải cùng loại, trong đó B là từ ngữ có nghĩa rộng, A là từ ngữ có nghĩa hẹp.
HS đọc câu c
? Lão Hạc , Bước đường cùng và Ngô Tất Tố có cùng trường từ vựng không?
A: Lão Hạc, Bước đường cùng là tên tác phẩm.
B. Ngô Tất Tố: tên tác giả
A, B không cùng trường từ vựng.
GV: Vì thế không thể xác lập mối quan hệ bình đẳng giữa các từ này như đã viết.
? Ta có chữa bằng cách nào?
-> làm cho A và B có cùng chung trường từ vựng là tác giả hay tác phẩm
? Yêu cầu sữa








GV: Khi viết một kiểu câu kết hợp “A, B và C” (các yếu tố có mối quan hệ đẳng lập với nhau) thì A B, C phải là những từ ngữ thuộc cùng một trường từ vựng