Ngày soạn:............................
. Chương IV. PHÂN BÀO
Tiết 22-Bài 18: CHU KỲ TẾ BÀO VÀ QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
-Hệ thống hóa các hình thức phân bào và những đặc điểm cơ bản của chúng.
-Học sinh phải nêu được chu kỳ tế bào, mô tả được các giai đoạn khác nhau của chu kỳ tế bào.
-Trình bày được các kỳ của nguyên phân và ý nghĩa của quá trình nguyên phân.
-Nêu được quá trình phân bào được điều khiển như thế nào và những rối loạn trong quá trình điều hoà phân bào sẽ gây nên những hậu quả gì?
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện được năng lực quan sát và phân tích các hình vẽ.
- Phát triển các thao tác tư duy: So sánh, tổng hợp và hệ thống hóa.
3. Thái độ:
- Củng cố niềm tin vào khả năng của khoa học hiện đại trong việc nhận thức cơ chế sinh học diễn ra ở cấp độ tế bào.
II. Phương pháp, phương tiện
-Phương pháp
- Vấn đáp tái hiện, tìm tòi và nghiên cứu.
- Kết hợp với hoạt động nhóm của học sinh.
-Phương tiện:
- Tranh vẽ hình 18.1 và 18.2 SGK.
- Phiếu học tập, máy chiếu projector và giáo án điện tử.
III. Tiến trình dạy học
1.Ổn định lớp
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.

Lớp
Ngày giảng
Sĩ số

10A2



10A3



10A4



10A5



10A1




2. Kiểm tra bài cũ:
- Quang hợp gồm mấy pha? Nêu đặc điểm của mỗi pha, ý nghĩa quang hợp với thực vật.
3. Giảng bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung


Hoạt động 1
GV: SV muốn tồn tại được phải có quá trình trao đổi chất và ở thực vật phải có quá trình quang hợp. SV lớn lên, phân chia phải có quá trình nguyên phân.
(?) Thế nào là chu kì tế bào ?

Hoạt động 2
HS nghiên cứu sgk.
(?) Hãy thảo luận và trả lời theo nội dung phiếu học tập sau
HS thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời.

GV: Nhận xét và bổ sung
Thời gian chu kì tế bào khác nhau ở loại tế bào và loài.
- TB phôi sớm: 20 phút/lần
- TB ruột: 6 giờ/lần
- TB gan: 6 tháng/lần
(?) Tại sao tế bào khi tăng trưởng tới mức nhất định lại phân chia ?




(Sự điều hoà tế bào có vai trò gì ? )
HS


Hoạt động 3:

Hãy hoàn thành phiếu học tập sau và dựa vào hình vẽ sgk
HS thảo luận nhóm và đưa ra ý kiến chung.



(?) Khi nào TB thực hiện quá trình phân chia ?
HS: Sau khi vật chất di truyền phân chia xong.

(?) Giữa TBTV và TBĐV phân chia tế bào chất khác nhau như thế nào ?
HS


Hoạt động 4
(?) Quá trình nguyên phân có ý nghĩa như thế nào ?
HS

(?) Quá trình nguyên phân được ứng dụng vào trong thực tiến sản xuất như thế nào ?


I. Chu kì tế bào:
1. Khái niệm: Chu kì tế bào là khoảng thời gian giữa 2 lần phân bào.
Chu kì tế bào gồm 2 thời kì:
Kì trung gian.
Phân bào.

2. Đặc điểm chu kì tế bào:

Kì trung gian
Nguyên phân

Thời gian
Dài(Chiếm gần hết thời gian của chu kì)
Ngắn

Đặc điểm
Gồm 3 pha:
-G1: TB tổng hợp các chất cần thiết cho sự sinh trưởng.
-S: Nhân đôi AND, NST, các NST dính nhau ở tâm động tạo thành NST kép.
-G2: Tổng hợp các chất cho tế bào.
Gồm 2 giai đoạn:
-Phân chia nhân gồm 4 kì.
-Phân chia tế bào chất.


3. Sự điều hoà chu kì tế bào:
- TB phân chia khi nhận biết tín hiệu bên trong và bên ngoài TB.
- TB được điều khiển đảm bảo sự sinh trưởng và phát triển bình thường của cơ thể.
II. Quá trình nguyên phân:
1. Phân chia nhân:
Các kì
Đặc điểm

Kì trung gian
NST ở dạng sợi mảnh.

Kì đầu
- NST co xoắn, màng nhân dần dần biến mất.
- Thoi phân bào dần xuất hiện.

Kì giữa
- Các NST co xoắn cực đại