Đọc văn
Tiết 25-26 CHIẾU CẦU HIỀN
(Ngô Thì Nhậm)

I. Mục tiêu:
1. Về kiến thức: Hiểu được chủ trương chiến lược của vua Quang Trung trong việc tập hợp người hiền tài.
2. Về kĩ năng: Nắm vững nghệ thuật lập luận trong bài chiếu và cảm xúc của người viết .
3. Về thái độ: Nhận thức đúng đắn vai trò và trách nhiệm của người tri thức đối với công cuộc xây dựng đất nước.
II. Phương pháp:
- Đọc diễn cảm; giảng bình; nêu vấn đề - giải quyết vấn đề; thuyết trình;
III. Công tác chuẩn bị của GV và HS:
- Giáo viên: Tham khảo các tài liệu có liên quan, soạn giáo án, hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài, dự báo các tình huống có thể xảy ra trong giờ học…
- Học sinh: Học bài cũ, đọc, tìm hiểu bài mới, soạn bài mới theo hệ thống câu hỏi SGK, nêu thắc mắc, ý kiến riêng để trao đổi…
IV. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định tổ chức: (1phút)
- Kiểm tra sỉ số, tác phong, vệ sinh lớp.
2. Kiểm tra bài cũ :
- Câu hỏi:
+Đọc thuộc lòng đoạn văn tế trong bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (Từ đầu đến trối kệ, tàu sắt tàu đồng súng nổ)
+Trình bày bước chuyển biến về tâm trạng, tình cảm, nhận thức, hành động và vẻ đẹp ở người nông dân-nghĩa sĩ khi quân giặc xâm phạm bờ cõi?
- Dự kiến câu trả lời:
+HS đọc thuộc lòng đoạn văn tế.
+Bước chuyển biến khi quân giặc xâm phạm bờ cõi: tâm trạng; tình cảm; nhận thức; hành động; vẻ đẹp hào hùng của đội quân áo vải trong “trận nghĩa đánh Tây”.
3. Bài mới : (44phút)
Dẫn nhập vào bài: Sau đại thắng quân Thanh, vua Quang Trung Nguyễn Huệ đã bắt đầu kế hoạch xây dựng đất nước, củng cố triều đại mới. Nhà vua sai Tà thị lang Ngô Thì Nhậm-một danh sĩ Bắc Hà soạn tờ “Chiếu cầu hiền” với mục đích thuyết phục mọi người, kêu gọi những người hiền tài khắp nới, đặc biệt là nho sĩ, sĩ phu miền Bắc bỏ mặc cảm, đem hết tài sức cộng tác với triều đình và nhà vua chấn hững đắt nước.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

NỘI DUNG CẦN ĐẠT

*Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu chung
-GV gọi HS đọc tiểu dẫn/SGK
-GV: Dựa vào tiểu dẫn, hãy trình bày những nrts chính về tác giả Ngô Thì Nhậm.











-GV: Tác phẩm “Chiếu cầu hiền” thuộc thể loại gì?












-GV: Bài chiếu ra đời trong hoàn cảnh nào?
-GV giảng: Ở thế kỉ XVIII, chúa Trịnh ngày càng lấn át quyền vua Lê. Từ sau sự kiện Tây Sơn ra Thăng Long “phù Lê diệt Trịnh” năm 1786, xung đột vua Lê chúa Trịnh trở nên gay gắt hơn. Rồi sự can thiệp của quân xâm lược nhà Thanh và cuộc hành quân thần tốc của Nguyễn Huệ Quang Trung ra Thăng Long đánh đuổi giặc Thanh xâm lược, mở ra trang sử mới của đất nước ta. Nói chung, trong bối cảnh xã hội loạn lạc, vua Lê chúa Trịnh mâu thuẫn, kẻ sĩ thường lúng túng và chán nản, bi quan vì sợ liên lụy hoặc vì muốn bảo toàn nhân cách nhà nho “tôi trung không thờ hai chủ”. Mặt khác, kẻ sĩ Bắc Hà đã hơn 300 năm phụng sự nhà Lê. Khi nhà Lê sụp đổ, triều đại Tây Sơn lên thay, nhiều nhà nho đã sáng suốt ủng hộ Tây Sơn. Song không ít nhà nho, do quan điểm đạo đức bảo thủ không nhận thấy chính nghĩa và sứ mệnh lịch sử của Tây Sơn nên đã bất hợp tác. Trước tình hình đó, một nhiệm vụ có tầm quan trọng chiến lược đối với Quang Trung là thuyết phục trí thức Bắc Hà hiểu đúng những nhiệm vụ xây dựng đất nước mà triều đại Tây Sơn đang dự kiến thực hiện, để họ ra cộng tác, phục vụ cho triều đại mới.
-GV gọi HS đọc bài chiếu và cho biết bài chiếu có bố cục như thế nào?






*Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc-hiểu văn bản
-GV tổ chức thảo luận nhóm: (4 nhóm, 5’)
*Nhóm 1: Tác giả so sánh người hiền và thiên tử với những hình ảnh nào? Cách so sánh như vậy có tác dụng gì?
















*Nhóm 2: Tác giả đã phân tích cách ứng xử của sĩ phu