Tuần: 7 - Tiết: 25, 26.

Đọc văn: CHIẾU CẦU HIỀN
--------(((-------- Ngô Thì Nhậm

I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức:
Gíup HS:
- Hiểu được tầm tư tưởng mang tính chiến lược, chủ trương tập hợp nhân tài để xây dựng đất nước của vua Quang Trung,một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử nước ta. Qua đó, học sinh nhận thức được tầm quan trọng của nhân tài với quốc gia.
- Có những tri thức đặc điểm của thể văn nghị luận thời trung đại: diễn đạt tinh tế, lời lẽ tâm huyết, lập luận chặt chẽ, sức thuyết phục cao.
2. Về giáo dục:
Giáo dục học sinh có ý thức học tập tốt, rèn luyện tài năng để cống hiến cho đất nước.
3. Về kỹ năng:
Rèn luyện học sinh đọc hiểu và viết một tác phẩm văn nghị luận chính trị - xã hội.
II. Phương tiện thực hiện:
GV: Tham khảo sách (SGK – SGV).
Tư liệu tham khảo: "Ngô Thì Nhậm trong VH Tây Sơn" (Sở VHTT Quảng Bình).
Ảnh vua Quang Trung.
HS: SGK + bài soạn.
III. Phương pháp thực hiện:
Phương pháp gợi mở, phân tích theo hướng tích hợp làm văn - lịch sử.
IV. Tiến trình tổ chức dạy học:
1. Kiểm tra bài cũ:
Thực hành về thành ngữ, điển cố.
2. Vào bài mới:
Quang Trung là nhân vật kiệt xuất trong lịch sử dân tộc, là một vị vua tài đức vẹn tòan. Hơn 13 năm ngự trị trên ngai vàng, vua Quang Trung đã có những kế sách canh tân đất nước rất hợp lòng dân. Ông cũng là vị vua biết trọng người hiền tài, thấy rõ vai trò của người hiền tài đối với đất nước. Hãy đến với tác phẩm chính luận "Chiếu cầu hiền" để thấy rõ nhân cách sáng ngời cũng như tư tưởng lớn lao của vua Quang Trung.

Họat động của GV
Hoạt động của HS

Nội dung cần đạt

Tiết 1:

Họat động 1:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu tiểu dẫn.
? “Chiếu cầu hiền” ra đời trong hoàn cảnh nào? Mục đích sáng tác?
( GV chốt lại.







Vậy: người xưng danh trực tiếp trong Chiếu cầu hiền là vua Quang Trung.
(Cho HS xem ảnh vua Quang Trung).

? Em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả Ngô Thì Nhậm?
( GV chốt lại.





? Em biết gì về thể loại chiếu?
+ Thể văn gì?
+ Dùng để làm gì?
+ Kết cấu ra sao?
( GV chốt lại.


Lưu ý:
Văn chính luận thuyết phục người ta bằng lí lẽ. Nếu có dùng đến hình ảnh có gợi đến tình cảm là để phụ giúp thêm cho sự thuyết phục bằng lí lẽ.

Họat động 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu văn bản.
- Phân công HS đọc
(Giọng trang trọng, tha thiết, lời lẽ rõ ràng dứt khoát).
( GV nhận xét.
? Hãy cho biết bài chiếu có mấy phần và nội dung từng phần?
( GV chốt lại.

Phần I:
“Từng nghe...người hiền vậy”. Vai trò, quy luật xử thế của người hiền.

Phần II:
“Trước đây...của trẫm hay sao?” Tình hình thực tiễn và khao khát cầu hiền của vua Quang Trung.
Phần III:
Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung.

? Mở đầu bài chiếu, người viết đã xác định vai trò và nhiệm vụ cao cả của người hiền là gì?
( GV chốt lại.

Liên hệ:
Bởi vì “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Thân nhân Trung đã viết: “Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao; nguyên khí suy, thế nước yếu rồi xuống thấp”.





? Nhận xét cách nêu vấn đề ở đoạn văn nầy?
- Cách diễn đạt
- Cách đặt vần đề.
( GV chốt lại, giảng bình.

Chỉ cần một đoạn văn ngắn, tác giả đã tạo ra được 1 tiền đề vững chắc, thuyết phục để cầu hiền.
- Mượn ý của Khổng Tử trong sách luận ngữ.
+ Sao Bắc Đẩu giữ đúng vị trí của mình, các ngôi sao khác sẽ về chầu ( Vừa tôn vinh các hiền sĩ vừa tôn vinh hoàng đế đồng thời khẳng định với các hiền sĩ khắp nơi rằng: triều đại mới là một triều đại dùng đức để cai trị đất nước.
- Tác giả còn mượn ý trời: xem việc người hiền tài về chầu thiên tử là 1 quy