Chủ đề: CHIẾC THUYỀN XA - Nguyễn Minh Châu

Đối tượng: học sinh 12
Thời lượng: 2 tiết
GV:QUÁCH MỘC NGÔN
TRƯỜNG THPT TRẦN VĂN BẢY


I.MỤC TIÊU
1. Kiến thức.
- Cảm nhận được suy nghĩ của người nghệ sĩ nhiếp ảnh khi phát hiện ra sự thật : đằng sau bức ảnh rất đẹp về chiếc thuyền trong sương sớm mà anh tình cờ chụp được là số phận bất hạnh của người phụ nữ trước cảnh bạo lực gia đình. Từ đó người nghệ sĩ, không thể nhìn đơn giản, phiến diện mà phải có cái nhìn đa diện, nhiều chiều về cuộc sống và con người.
- Thấy được nghệ thuật kết cấu độc đáo, cách triển khai cốt truyện, khắc họa nhân vật của cây bút viết truyện ngắn có bản lĩnh và tài hoa.
2. Kĩ năng.
-Đọc hiểu, tóm tắt tác phẩm tự sự
-Phân tích tích cách, số phận của nhân vật; bình luận về ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm tự sự thông qua hệ thống nhân vật.
3.Thái độ:
Tư tưởng nhân đạo, cảm thông, thấu hiểu được những “góc khuất” trong tâm hồn con người và phải cái nhìn đa diện, nhiều chiều về cuộc sống...
4. Phát triển năng lực:
-Năng lực giải quyết vấn đề: Đọc-hiểu tác phẩm tự sự.
-Năng lực hợp tác: Thảo luận nhóm, trình bày ý kiến cá nhân, lắng nghe ý kiến của bạn để rút kinh nghiệm.
-Năng lực cảm thụ: Cảm nhận về số phận và bất hạnh và “chất ngọc” ẩn giấu trong chiều sâu tâm lí của con người trong cuộc sống đời thường.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên:
a. Phương tiện:
  - SGK, SGV, Giáo án, tài liệu tham khảo, tranh ảnh liên quan tới tác giả, tác phẩm, sơ đồ.
- Giáo viên phải nghiên cứu kĩ bài học: Chuẩn bị hệ thống câu hỏi tại lớp phát biểu tự do, câu hỏi thảo luận nhóm, phiếu học tập, soạn trình chiếu powepoint, bài tập vận dụng sau khi học chủ đề.
b. Phương pháp
 -Vận dụng kết hợp hài hoà nhiều phương pháp: phân tích, thảo luận nhóm, trình bày vấn đề.
 -Tổ chức HS ngồi theo nhóm.
-Tổ chức cho HS khai thác giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản.
2. Phần chuẩn bị của học sinh.
- Đọc kĩ tác phẩm.
- Soạn những câu hỏi GV yêu cầu chuẩn bị vào tập bài soạn.
- SGK, vở bài soạn Ngữ văn.
III. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Thời gian
Phương pháp, tổ chức
Nội dung cần đạt

5P
I. KHỞI ĐỘNG:
Hoạt động 1:Tạo tâm thế cho HS trước khi tiếp cận tác phẩm.
-GV cho học sinh xem (hoặc HS sưu tầm) các hình ảnh hoặc clip về:
+ Cảnh chiếc thuyền ngoài xa (1):
/
+Cảnh bạo lực gia đfinh (2):
/
-Học sinh trả lời các câu hỏi sau:
+ Em nêu cảm nhận về vẻ đẹp của cảnh (1).
+Em có suy nghĩ gì về cảnh (2)?
Học sinh biết được: cái đẹp và cái xấu là hai mặt luôn tồn tại song hành trong cuộc sống. Vì thế ta cần có cái nhìn đa diện, nhiều chiều.



14P
II. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:
Hoạt động2. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về phần tiểu dẫn
Cá nhân hoạt động.
1) Dựa vào tiểu dẫn (SGK) em hãy trình bày những nét chính về tác giả Nguyễn Minh Châu. 
(Trình chiếu chân dung của nhà văn). Định hướng một số nội dung sau: (trình chiếu qua máy chiếu)
Tiểu sử, cuộc đời, phong cách sáng tác, tác phẩm tiêu biểu.
2) Hãy cho biết xuất xứ của tác phẩm?

3) Dựa vào sơ dồ tư duy tóm tắt hoàn chỉnh tác phẩm: em phát biểu chủ đề của truyện ngắn này.

. TÌM HIỂU KHÁI QUÁT
1. Tác giả:
Nguyễn Minh Châu (1930-1989)
- Quê quán: Quỳnh Lưu, Nghệ An.
- 1950: tham gia quân đội là nhà văn quân đội.
- Sau 1975 văn chương Nguyễn Minh Châu đi vào cuộc sống đời thường với phong cách tự sự- triết lí. Năm 2000, ông được tăng giải thưởng HCM về văn học.
- Tác phẩm: Dấu chân người lính, Mảnh trăng cuối rừng, Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành.
2. Xuất xứ:
“Chiếc thuyền ngoài xa” là truyện ngắn được Nguyễn Minh Châu sáng tác vào 1983.Truyện ngắn lúc đầu được in