Ngày soạn:03/12 Ngày giảng: 05/12/2007
Tiết 52- Đọc văn
CHí PHèO
Nam Cao
A. Chuẩn bị
Như tiết 51
B. Phần thể hiện trên lớp
* ổn định tổ chức (1 phút)
I. Kiểm tra bài cũ (KT việc chuẩn bị bài của HS)
II. Bài mới
Giới thiệu bài mới
Hình tượng người nông dân là hình tượng nghệ thuật tiêu biểu trong hàng loạt các tác phẩm thuộc trào lưu văn học hiện thực phê phán. Mỗi nhà văn có cách khám phá và thể hiện khác nhau về họ. NC cũng viết về người nông dân nhưng nhà văn đã có cách khám phá mới mẻ, sâu sắc để thấy rõ điều đó ta tìm hiểu Chí Phèo.

Hoạt động của GV & HS
Yêu cầu cần đạt

- Điều gì đã tác động đến khiến Chí Phèo bắt đầu tự ý thức, tự thức tỉnh tâm hồn?
- Chí Phèo gặp gỡ Thị Nở trong một hoàn cảnh như thế nào?
- HS dựa vào văn bản, trả lời.
- Em nhận xét gì về cuộc gặp gỡ giữa Chí Phèo và Thị Nở?
c. Chí Phèo và bi kịch tự ý thức (17 phút)
* Sự thức tỉnh tâm hồn
a. Gặp gỡ Thị Nở
- Cuộc gặp gỡ Chí Phèo - Thị Nở là một cuộc gặp gỡ đặc biệt, nhìn bề ngoài thì đó cuộc gặp gỡ kiểu ngưu tầm ngưu mã tầm mã. Song thực chất nó lại là một biến cố kỳ diệu chứa đựng một tư tưởng nhân đạo, một tầm vóc nt bất ngờ.
- Bởi vì TN không chỉ khơi dậy bản năng người đàn ông ở Chí Phèo mà còn tạo nên một biến cố kì diệu trong tâm hồn Chí. Cuộc gặp gỡ giữa một kẻ bất lương như Chí và người đàn bà xấu xí dở hơi ế chồng Thị Nở lại nhen nhóm hy vọng hạnh phúc cho cuộc đời tối tăm của Chí.

- Tâm hồn Chí sau khi gặp gỡ Thị Nở thay đổi như thế nào? Chi tiết?

- Sáng hôm sau tỉnh dậy muộn và lòng "bâng khuâng" "mơ hồ buồn` -> Đó là sự thức dậy của cảm giác tâm hồn bấy lâu bị ngủ quên.
- Nghe thấy âm thanh của sự sống (tiếng chim hót rít rít bên ngoài, tiếng anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá, tiếng cười nói của những người đi chợ về.) Đó là những âm thành cuộc sống lao động xung quanh hôm nào chả có nhưng hôm nay bỗng trở nên vang động xâu xa trong lòng Chí, trở thành tiếng gọi tha thiết của cuộc sống vẳng đến đôi tai lần đầu trên tỉnh tảo của hắn.
- Âm thanh của sự sống ấy gọi những ký ức xa xôi trở về trong đời Chí, Chí Phèo bỗng nhìn thấy những ngày rất xa xôi đã từng một thời ao ước có một gia đình nho nhỏ ("chồng cuốc mướn cày thuê, vợ nuôi lợn dệt vải, chung bỏ lại một con lợn làm vốn liếng! Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng )để làm.
- ý thức được hiện taị cuộc đời đáng buồn làm sao ( "già mà mà vẫn còn cô độc. Lần đầu tiên Chí ý thức được tuổi đời mình đã sang cái dốc của cuộc đời").
- Hắn còn ý thức được cả một tương lai đáng buồn hơn gấp bội ("đói, rét, ốm đau và cô độc, sự cô độc còn đáng sợ hơn cả đói rét ốm đau"). Nếu như bao nhiêu năm nay Chí say, thì đây là lần đầu Chí Phèo tỉnh táo để ý thức thân phận. Trước đây sống mà hoàn toàn vô thức, hắn không biết và không cần biết hắn là gì, đã làm gì ... Và giờ đây lần đầu tiên hắn nhận thấy sự hiện hữu của mình, đối mặt với chính mình.

- Chốt:
(Tâm hồn Chí đã hồi sinh sau bao ngày tăm tối, Chí như được sống lại bằng việc cảm nhận được những điều bình dị ở cuộc đời này

- Nhận xét của em về nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn văn miêu tả sự thức tỉnh của Chí?
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, nhà văn đi sâu vào tâm hồn con người để khám phá những biến cố tinh vi một cách chân thật và cảm động

- Biến cố tiếp theo nào thúc đẩy sự phát triển trong tâm hồn Chí?


II. Tìm hiểu tác phẩm
b. Chi tiết bát cháo hành (9 phút)
- GV: Đó là bát cháo hành do người đàn bà xấu xí dở hơi nấu, bát cháo hành của thời kỳ nghèo đói mang đến cho Chí vì lòng thương người ốm, vì sự rung động mới lạ trong lòng người đàn bà lần đầu tiên thấy mình có được một người đàn ông.


- Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến, tâm trạng của Chí Phèo được miêu tả như thế nào?

- Hắn ngạc nhiên xúc động, hắn thấy mắt mình ươn