Ngày soạn: 15.03.2016
Ngày giảng:
Giáo viên hướng dẫn: Ngô Thị Liên.
Giáo sinh thực hiện: Đào Thị Phượng.
Tiết 87 + 88
CHÍ KHÍ ANH HÙNG
Mục đích, yêu cầu.
Mục đích.
Qua nhân vật Từ Hải, hiểu được lí tưởng anh hùng của Nguyễn Du.
Nắm được đặc trưng nghệ thuật trong việc miêu tả nhân vật anh hùng của Nguyễn Du.
Kĩ năng.
Củng cố kĩ năng đọc – hiểu một đoạn thơ trữ tình.
Biết cảm thụ và phân tích những câu thơ hay.
Thái độ.
Hiểu và trân trọng những giá trị, ý nghĩa của những tác phẩm nghệ thuật.
Năng lực.
Đọc hiểu tác pẩm trữ tình, thưởng thức thẩm mĩ.
Chuẩn bị.
Phương pháp.
Đọc sáng tạo, gợi mở, giảng bình.
Phương tiện.
SGK Ngữ văn 10 tập 2, sách giáo viên, sách tham khảo.
Hình thức.
Học theo lớp, học theo nhóm.
Tổ chức hoạt động.
Ổn định tổ chức.
Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi: Đọc thuộc đoạn trích “Trao duyên”.
Bài mới.
Trong đời Kiều có nhiều cuộc chia tay, chia tay đột ngột với Kim Trọng khi mối tình đầu chớm hé; chia tay Thúc Sinh trong tâm trạng cô đơn, đầy dự cảm không lành. Trong đoạn trích này tác giả tái hiện cảnh Kiều chia tay Từ Hải để chàng ra đi thực hiện nghiệp lớn. Nhưng tại sao ta lại đặt tên cho đoạn trích này là “Chí khí anh hùng” mà không phải “Từ Hải chia tay Thuý Kiều”? Đó là vì đoạn trích này không tập trung khắc hoạ cảnh chia tay mà muốn khắc hoạ Từ Hải ở vẻ đẹp, tầm vóc và quyết tâm đạt đến khát vọng.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt.

GV cho HS tìm hiểu phần tiểu dẫn.
GV: Vị trí của đoạn trích?
HS: Trả lời.
GV: Nội dung chính của đoạn trích này là gì?
HS: suy nghĩ, trả lời.
GV phân tích:Nếu Từ Hải của Thanh Tâm Tài Nhân trong Kim Vân Kiều truyện là một nho sinh thi hỏng, một nhà buôn, nhà sư, một tướng cướp thô bạo thì Từ Hải của Nguyễn Du là một bậc trượng phu anh hùng tái thế, một tráng sĩ anh hùng tung hoành thiên hạ, vừa có chí khí phi thường vừa có tâm hồn khoáng đạt. Phần chí khí anh hùng lí tưởng ấy thể hiện trong buổi chia tay với Thuý Kiều để chàng ra đi vì nghiệp lớn. Đây là đoạn trích kể về sự kiện đó của Từ Hải chúng ta sẽ cùng phân tích.
GV: “Chí khí anh hùng” nghĩa là gì?
HS: Trả lời.







GV tổ chức cho HS đọc đoạn trích.


GV: Đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nội dung từng phần?
HS: Trả lời.







GV: Em hãy cho biết Từ Hải ra đi trong hoàn cảnh nào?
HS: Trả lời.
GV phân tích: Thời điểm Từ Hải chia tay Thúy Kiều cũng là lúc cuộc sống lứa đôi đang bắt đầu và vô cùng hạnh phúc. Đó là cuộc chia tay của trai anh hùng – gái thuyền quyên. Khi sống trong hạnh phúc thường thì con người ta bằng lòng với cuộc sống và hưởng thụ nó mà quên đi sự nghiệp. Thế nhưng Từ Hải không bằng lòng với cuộc sống êm đềm nhưng chật hẹp,tù túng đó mà luôn khao khát giấc mộng anh hùng nên đã dứt áo ra đi lập nghiệp lớn. Điều đó thể hiện tính cách, khí chất anh hùng khác thường của chàng.
GV: Trong 4 câu thơ đầu, tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải được thể hiện qua những từ ngữ nào?
HS: Trả lời.









GV: Tư thế của Từ Hải ra sao qua đó thể hiện Từ Hải là người như thế nào?
HS: Trả lời.
GV: So sánh với cảnh chia của Kiều và Thúc Sinh:
“Người lên ngựa kẻ chia bào
Rừng phong, thu đã nhuộm màu quan san” -> bịn rịn, lưu luyến. Kiều lo lắng bất an vì Thúc Sinh ra đi lần này lành ít dữ nhiều.
Từ và Kiều chia tay: là cuộc chia tay của một người anh hùng với vợ mình, không hề bịn rịn, sướt mướt. Từ đã lên ngựa sẵn sàng ra đi rồi mới nói lời chia tay. Thể hiện sự mạnh mẽ, dứt khoát của người anh hùng xuất chúng. =>Sự tài tình của Nguyễn Du.

GV: Trước quyết định ra đi của Từ Hải, Thúy Kiều có thái độ như thế nào? Thái độ ấy được thể hiện qua những hình ảnh, chi tiết nào?
HS