Tiết 17 Ngày soạn: 15/9/2014.
Đọc thêm:
CHẠY GIẶC ( Nguyễn Đình Chiểu ),

I. Mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
- Cảm nhận được tình cảnh “tan đàn xẻ nghé”; những mất mát của nhân dân khi giặc đến và tình cảm, thái độ của tác giả.
- Hiểu được nghệ thuật tả thực kết hợp khái quát qua việc sử dụng hình ảnh, ngôn từ.
Trọng tâm
- Kiến thức
+ Đất nước rơi vào tay giặc, cảnh “xẻ nghé tan đàn”, thái độ của tác giả
+ Lựa chọn từ ngữ, kết hợp tả thực, tạo hình ảnh.
- Kĩ năng: đọc hiểu bài thơ theo thể loại.
II. Chuẩn bị của thầy và trò
- Thầy:
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 11 - tập 1.
- Sách giáo viên Ngữ Văn 11 - tập 1.
- Sách thiết kế.
- Trò:
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 11 - tập 1.
- Bài soạn chuẩn bị ở nhà
III. Tiến trình lên lớp
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Không có
3. Bài mới: : Nguyễn Đình Chiểu không chỉ là nhà giáo, thầy thuốc; ông còn là người khởi xướng chống giặc bằng văn thơ. Từ đây ông được mệnh danh là “thư sinh giết giặc bằng ngòi bút”. Và ‘Chạy giặc’ là bài thơ mở đầu cho sự nghiệp này. Cụ thể bài thơ thế nào chúng ta cùng tìm hiểu.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG BÀI HỌC



- GV: yêu cầu hs đọc tiểu dẫn sgk
- HS đọc và trả lời câu hỏi












+ GV hỏi: Nội dung hai câu đề, phân tích một số từ ngữ trong hai câu để thấy được cục diện của đất nước?












+ GV : Cảnh chạy giặc của nhân dân ta được miêu tả như thế nào qua hai câu thực? Phân tích một số từ ngữ, hình ảnh trong hai câu để thấy rõ điều đó?







+ GV hỏi: Tội ác của thực dân Pháp còn được miêu tả như thế nào trong hai câu luận?












+ GV hỏi: Tâm trạng của nhà thơ trong hai câu kết?













+ GV :Nêu một vài nét về nội dung và nghệ thuật bài thơ.
























B. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN
( Hoạt động 4: Tìm hiểu về tác giả Chu Mạnh Trinh, xuất xứ và thể loại bài thơ
+ GV : Gọi HS đọc Tiểu dẫn giới thiệu về tác giả Chu Mạnh Trinh, yêu cầu HS gạch SGK những nét chính về tác giả.
+ GV nêu xuất xứ, thể loại của bài thơ.

( Hoạt động 5: Yêu cầu HS đọc bài thơ và chia đoạn, nêu nội dung từng đoạn.






( Hoạt động 6: Tìm hiểu nội dung bài thơ.
+ GV : Cảnh Hương Sơn được tác giả giới thiệu như thế nào?




+ GV: Không khí thần tiên của Hương Sơn được tác giả thể hiện như thế nào?
+ HS: Phát hiện, trả lời
+ GV : Bổ sung, giảng.




+ GV : Vẻ đẹp của phong cảnh Hương Sơn được tác giả miêu tả như thế nào? Qua biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?


+ GV : Qua bài thơ tác giả thể hiện tâm sự gì?




( Hoạt động 7: Tìm hiểu chủ đề.
+ GV : qua việc phân tích trên em hãy nêu chủ đề bài thơ.



I. Tìm hiểu chung
1. Hoàn cảnh sáng tác
Có thể được viết ngay sau khi thành Gia Định bị giặc Pháp bắt đầu tấn công năm 1859
2. Bố cục
- 6 câu đầu: giặc đến, cảnh chạy giặc, hậu quả
- 2 câu cuối: tâm trạng, thái độ của tác giả

II. Đọc hiểu văn bản
1. Sáu câu đầu:
a. Hai cầu đề
Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây
Một bàn cờ thế phút sa tay
- giặc đến:
+ Thời điểm: tan chợ
-> nơi đông đúc, thời khắc hướng về sự đoàn viên, sum họp, quây quần
+ Âm thanh: súng Tây
-> lần đầu xuất hiện trong văn học
-> gợi sự tàn bạo, hủy diệt hàng loạt
=>sự hoảng loạn, kinh hoàng của con người trước âm