CD - Bài 4. Tôn trọng sự thật

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Văn Bình
Ngày gửi: 09h:23' 23-09-2026
Dung lượng: 2.5 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Văn Bình
Ngày gửi: 09h:23' 23-09-2026
Dung lượng: 2.5 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
Tuần
NS:
Tiết
BÀI 4: TÔN TRỌNG SỰ THẬT
I. MỤC TIÊU:
1. Về kiến thức:
- Nhận biết được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật.
- Hiểu vì sao phải tôn trọng sự thật.
- Luôn nói thật với người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
- Không đồng tình với việc nói dối hoặc che giấu sự thật.
2. Về năng lực:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Tự giác thực hiện một cách đúng đắn những công việc
của bản thân trong học tập và cuộc sống.
- Tư duy phê phán: Đánh giá, phê phán được những hành vi chưa chuẩn mực, vi
phạm đạo đức, chà đạp lên các giá trị đạo đức của con người với con người.
- Năng lực số:
+ 4.1.TC1b,c (An toàn (liên quan đến bảo mật, sức khỏe số, môi trường số). Học sinh
thực hành nhận diện và phân tích một tin tức hoặc video có dấu hiệu sai sự thật trên
mạng xã hội. Học sinh tìm kiếm nguồn tin chính thống để đối chiếu (Bậc 3)
+ 5.3.TC1b (Giải quyết vấn đề. Học sinh đóng vai (qua video call hoặc đoạn video
ngắn) để xử lý một tình huống bịa đặt thông tin trên không gian mạng (Bậc 3)
+ 3.1TC1a (Sáng tạo nội dung số): HS thiết kế Poster hoặc Video (dùng
Canva/PowerPoint/ Capcut)
3. Về phẩm chất:
- Trung thực: Luôn thống nhất giữa lời nói với việc làm; nghiêm túc nhìn nhận những
khuyết điểm của bản thân.
4. Tích hợp quyền con người.
- Mức độ tích hợp: Tích hợp bộ phận vào yêu cầu cần đạt sau đây: Luôn nói thật với
người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
- Cách thức thực hiện: Giáo viên căn cứ vào nội dung quyền con người như: quyền
được bảo vệ, quyền được tiếp cận thông tin, để lấy các ví dụ hoặc tình huống nhằm
1
giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật trong việc thực hiện các
quyền con người cơ bản.
5. Tích hợp Quốc phòng và an ninh:
- Cách đánh mưu trí, sáng tạo của quân và dân ta trong trong các cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm.
- Trong cuộc sống đôi khi được phép không tôn trọng sự thật. Ví dụ như khi quân
lính của ta bị bắt, mặc dù trước những cực hình mà kẻ thù đặt ra nhưng quân ta vẫn
không khai cơ quan, căn cứ địa cách mạng của ta để đảm bảo cho sự thắng lợi của
cuộc kháng chiến.
6. Tích hợp AI
- Nội dung tích hợp: (B2/B3): Rủi ro từ tin giả (Deepfake) và sự minh bạch của AI.
Phân tích cách thức các hệ thống AI tạo ra hình ảnh, âm thanh giả mạo (Deepfake) để
xuyên tạc sự thật, gây hiểu lầm hoặc lừa đảo. Tìm hiểu về tầm quan trọng của việc
kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống trong môi trường số.
- Cách thực hiện: GV cho HS phân tích một video/tin tức có dấu hiệu sai sự thật, HS
đối chiếu với các nguồn tin chính thống để xác minh.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.
1. Thiết bị dạy học: Máy chiếu power point, màn hình, máy tính, giấy A0, tranh ảnh
2. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập Giáo dục công dân 6 ( bộ
Kết nối tri thức với cuộc sống) tư liệu báo chí, thông tin, clip.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo được hứng thú với bài học. Học sinh bước đầu nhận biết được một
cách đơn giản thế nào tôn trọng sự thật.
b. Nội dung: - Giáo viên hướng dẫn học sinh tham gia trò chơi "Truyền tin"
- Học sinh sẽ truyền tai nhau một câu nói do người đứng đầu đưa ra, nhiệm vụ của
mỗi người sẽ là truyền tai nhau thật chính xác và đúng quy định
c. Sản phẩm: Học sinh tích cực tham gia thi, truyền được tin cho nhau một cách
chính xác và rút ra được ý nghĩa của trò chơi cũng như trả lời được câu hỏi giáo viên
đưa ra
d. Tổ chức thực hiện:
2
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV hướng dẫn HS chia thành nhóm:
+ Giao nhiệm vụ và phổ biến cách chơi cho các nhóm.
+ Quản trò chọn ra hai đội chơi, mỗi đội gồm 5 – 7 HS;
- Phổ biến luật chơi như sau: Quản trò sẽ nói thầm một câu khó đọc và dễ nhầm cho
người đứng đầu hàng.
+ Đội 1 truyền tin nhau câu nói: “Anh Căn ăn canh”
+ Đội 2 truyền tin nhau câu nói: “Anh Hạnh ăn hành tươi”
+ Đội 3 truyền tin nhau câu nói: “Anh Mạnh ăn canh mặn”
+ Đội 4 truyền tin nhau câu nói: “Lúa nếp là lúa nếp làng / Lúa lên lớp lớp lòng nàng
lâng lâng”
- Nhiệm vụ của người nghe là phải truyền tai nhau câu nói đó. Nếu người cuối cùng
nói to, đúng, rõ ràng và trôi chảy câu đó thì đội của họ sẽ thắng cuộc.
- Khi đội này chơi, các đội khác đóng vai trò là giám khảo
- Cả lớp cùng suy nghĩ trả lời câu hỏi sau: Theo em, để trở thành người thắng cuộc,
các thành viên tham gia trò chơi cần tuân thủ điều gì? Em rút ra bài học gì từ trò
chơi?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiến hành trò chơi, cùng suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh quan sát và nhận xét kết quả tham gia chơi của các đội,
- Giáo viên gọi một số học trình trả lời câu hỏi đã đặt ra.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài: Nếu không thật sự chú ý
lắng nghe, chúng ta sẽ truyền đạt sai thông tin. Ngoài việc đem lại niềm vui, tiếng
cười cho mọi người, trò chơi còn muốn nhắc nhở chúng ta cần phải thận trọng ,
trung thực khi phản ánh hay truyền đạt một thông tin nào đó.
2. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
* Nhiệm vụ 1: Tìm hiểuTôn trọng sự thật là gì?
a. Mục tiêu: - HS trình bày được thế nào là tôn trọng sự thật.
3
- NLS: 4.1.TC1b,c (An toàn (liên quan đến bảo mật, sức khỏe số, môi trường số).
Học sinh thực hành nhận diện và phân tích một tin tức hoặc video có dấu hiệu sai sự
thật trên mạng xã hội. Học sinh tìm kiếm nguồn tin chính thống để đối chiếu.
- Tích hợp AI: (B2/B3): Rủi ro từ tin giả (Deepfake) và sự minh bạch của AI. Phân
tích cách thức các hệ thống AI tạo ra hình ảnh, âm thanh giả mạo (Deepfake) để
xuyên tạc sự thật, gây hiểu lầm hoặc lừa đảo. Tìm hiểu về tầm quan trọng của việc
kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống trong môi trường số.
b. Nội dung:
- Học sinh tìm hiểu câu chuyện về nhà bác học Ga-li-lê trong SGK để rút ra khái
niệm truyền thống về sự thật.
- Nội dung tích AI (B2/B3): Học sinh phân tích một tình huống/video thực tế ứng
dụng công nghệ Deepfake (AI giả mạo khuôn mặt, giọng nói) để xuyên tạc sự thật, từ
đó hiểu tầm quan trọng của việc kiểm chứng thông tin trong kỷ nguyên số.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời của học sinh về tinh thần bảo vệ sự thật của nhà bác học Ga-li-lê.
- Kết quả phân tích, đối chiếu và chỉ ra các dấu hiệu nhận biết video/hình ảnh
Deepfake giả mạo và danh sách các nguồn tin chính thống dùng để xác thực.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV mời 1 học sinh đọc câu chuyện về nhà 1. Tôn trọng sự thật và biểu hiện
bác học Ga-li-lê và câu nói lịch sử: “Dù sao của tôn trọng sự thật.
Trái Đất vẫn quay!”.
- Tích hợp năng lực số và công nghệ AI: GV
trình chiếu đồng thời 2 tư liệu truyền thông:
a. Thế nào là tôn trọng sự thật?
- Sự thật là những gì có thật trong
+ Tư liệu 1: Một văn bản từ Cổng thông tin cuộc sống hiện thực và phản ánh
điện tử chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo đúng hiện thực cuộc sống.
về lịch đi học/nghỉ lễ.
+ Tư liệu 2: Một đoạn clip ngắn hoặc âm
- Tôn trọng sự thật là suy nghĩ, nói
và làm theo đúng sự thật; bảo vệ lẽ
4
thanh (Audio) có dấu hiệu sử dụng AI giả mạo phải và cái đúng.
giọng nói, khuôn mặt của thầy Hiệu trưởng
(Deepfake) thông báo học sinh được nghỉ học
đột xuất và yêu cầu click vào một đường link
lạ để nhận tài liệu.
- GV đặt câu hỏi thảo luận:
+ Qua câu chuyện về Ga-li-lê, em hiểu thế nào
là sự thật và tôn trọng sự thật?
+ Đối với 2 tư liệu trên màn hình, thông tin
nào phản ánh đúng sự thật? Công nghệ AI
(Deepfake) đã được sử dụng như thế nào ở tư
liệu 2 để lừa dối người xem?
+ Hành vi chia sẻ các video Deepfake giả mạo
lên mạng xã hội có phải là tôn trọng sự thật
không? Vì sao?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân và thảo luận nhanh theo
cặp: Suy nghĩ về hành động của Ga-li-lê và
phân tích tư liệu số.
- HS tập trung bóc tách tư liệu số: Nhận diện
các dấu hiệu bất thường của video Deepfake
(nháy mắt không tự nhiên, khẩu hình miệng
lệch so với âm thanh, giọng nói có âm sắc
robot, nội dung giật gân, mập mờ).
- HS tra cứu nhanh trên thiết bị thông minh
các nguồn tin chính thống (Báo điện tử Chính
phủ, Trang web chính thức của Nhà trường
hoặc của Bộ GD&ĐT) để đối chiếu, xác minh
xem có thông báo đó không.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
5
- GV gọi một số học sinh đứng lên chia sẻ suy
nghĩ.
- HS trả lời: "Sự thật ở câu chuyện Ga-li-lê là
chân lý khoa học. Còn ở thời đại ngày nay, sự
thật bị thách thức bởi công nghệ AI Deepfake.
Video tư liệu 2 là giả mạo vì nó không xuất
phát từ nguồn chính thống, hình ảnh và giọng
nói do AI tự tạo ra nhằm lừa đảo, gây hiểu
lầm".
- Các học sinh khác bổ sung các dấu hiệu nhận
biết tin giả từ AI mà mình biết.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, khen ngợi khả năng nhạy bén
công nghệ và tư duy phản biện của học sinh.
- GV chốt kiến thức và đưa ra thông điệp số:
“Sự thật là những gì có thật trong cuộc sống
hiện thực và phản ánh đúng hiện thực. Tôn
trọng sự thật trong thời đại công nghệ AI 4.0
không chỉ là nói thật trong đời sống, mà còn
là phải biết 'Kiểm chứng trước khi Chia sẻ'.
Việc vô tình hay cố ý lan truyền tin giả, video
Deepfake là hành vi vi phạm đạo đức trung
thực và vi phạm Luật An ninh mạng. Hãy thực
hiện nguyên tắc: Dừng lại 3 giây để xác minh
từ nguồn chính thống trước khi nhấn nút Chia
sẻ.”
* Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu Biểu hiện của tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: HS nhận biết được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật.
6
- HS nhận diện được các biểu hiện tôn trọng sự thật trên không gian mạng: không tiếp
tay cho tin giả Deepfake; chủ động đấu tranh, phê bình các hành vi lừa đảo bằng AI;
có ý thức minh bạch khi sử dụng AI (nếu dùng AI tạo sản phẩm thì phải công khai,
không mạo nhận là sản phẩm tự thân).
b. Nội dung: Học sinh làm việc theo nhóm, các nhóm cùng nhau trao đổi và hoàn
thành nội dung phiếu học tập đó là chỉ ra những biểu hiện của tôn trọng sự thật được
thể hiện cụ thể qua từng hình ảnh.
- Nội dung tích hợp số (B2/B3): Các nhóm thảo luận mở rộng về cách ứng xử tôn
trọng sự thật trước làn sóng tin giả Deepfake và quy tắc sử dụng AI minh bạch.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời hoàn thiện trên phiếu học tập về ý nghĩa của các bức tranh.
- Danh sách các biểu hiện tôn trọng sự thật ngoài đời thực và trên môi trường số
(phòng chống Deepfake, minh bạch AI) do học sinh tự tổng hợp.
PHIẾU HỌC TẬP
Hãy chỉ ra biểu hiện của
Quan sát hình ảnh
tôn trọng sự thật được thể
hiện qua bức tranh
Cả 2 bạn học sinh đã tự
giác nhận lỗi lầm của mình.
Bạn nam đã dũng cảm nói
lên sự thật
7
2 bạn nữ đã dám đứng lên
nói sự cho bác bảo vệ biết.
Kể thêm các biểu hiện của tôn trọng sự thật trong học tập, lao động và trong
cuộc sống mà em biết?
- Đấu tranh với hành vi gian lận trong thi cử
- Tố cáo khi bạn bè bao che cái xấu
- Phê bình các hành vi ăn trộm, cắp
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Dự kiến sản phẩm
b. Biểu hiện của tôn trọng sự
- GV chia lớp thành 6 nhóm, phát phiếu học tập thật:
và giao nhiệm vụ thảo luận:
a) Xác định các hành vi, việc làm thể hiện sự tôn
trọng sự thật được thể hiện ở mỗi bức tranh trong
SGK?
b) Kể thêm các biểu hiện tôn trọng sự thật trong
học tập, lao động và trong cuộc sống hằng ngày.
- GV giao thêm câu hỏi tích hợp AI:
+ Khi em phát hiện một video Deepfake bôi nhọ
danh dự của một người bạn hoặc một ca sĩ, hành
vi nào thể hiện sự tôn trọng sự thật: A. Nhấn
- Luôn suy nghĩ, nói và làm theo
đúng sự thật; dũng cảm nhận lỗi
khi làm sai.
- Sẵn sàng đối mặt với khó khăn,
thử thách để bảo vệ cái đúng, bảo
vệ lẽ phải.
Like, thả tim và Share về tường; B. Bình luận - Đấu tranh, phê bình các hành vi
nhắc nhở mọi người đây là clip AI giả mạo và gian dối, gian lận trong thi cử,
nhấn nút Báo cáo (Report) tin xấu độc? Vì sao?
bao che cái xấu.
+ Nếu em dùng AI (ChatGPT) để vẽ một bức
tranh hoặc viết một bài văn, rồi đem nộp bài và
nói tự mình làm 100% để lấy điểm cao, hành vi
8
đó có tôn trọng sự thật không? Để tôn trọng sự
thật, em cần làm gì (Sự minh bạch của AI)?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các thành viên trong nhóm trao đổi để hoàn
thành nội dung phân tích tranh:
+ Tranh 1: Hai bạn học sinh tự giác nhận lỗi lầm.
+ Tranh 2: Bạn nam dũng cảm nói lên sự thật với
cô giáo.
+ Tranh 3: Hai bạn nữ dám đứng lên nói sự thật
cho bác bảo vệ.
+ Các nhóm thảo luận sâu về câu hỏi tích hợp
AI: HS tranh biện về tính minh bạch khi dùng
AI. Các em nhận ra việc lấy sản phẩm AI nhận là
của mình là hành vi gian lận (thiếu tôn trọng sự
thật). Việc chia sẻ clip Deepfake khi chưa kiểm
chứng là tiếp tay cho sự dối trá.
+ Thư ký nhóm ghi chép các ý kiến cốt lõi vào
phiếu học tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ kết quả.
Các nhóm còn lại lắng nghe, phản biện và bổ
sung ý kiến.
- Đại diện các nhóm trình bày phần biểu hiện
trên không gian mạng: "Tôn trọng sự thật trên
mạng là khi dùng AI hỗ trợ làm bài, chúng em
phải ghi rõ nguồn hoặc chú thích 'Hình ảnh/Văn
bản được hỗ trợ bởi AI' để đảm bảo tính minh
bạch. Khi thấy video Deepfake lừa đảo, chúng
em tuyệt đối không chia sẻ mà sẽ báo cáo xấu
độc để bảo vệ sự thật".
9
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thảo luận của
các nhóm, điều chỉnh và chốt lại các biểu hiện
cốt lõi của tôn trọng sự thật trong kỷ nguyên số.
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu Ý nghĩa của tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: - HS giải thích được vì sao phải tôn trọng sự thật.
- NLS: 5.3.TC1b (Giải quyết vấn đề. Học sinh đóng vai (qua video call hoặc đoạn
video ngắn) để xử lý một tình huống bịa đặt thông tin trên không gian mạng (Bậc 3)
b. Nội dung: Đóng vai tình huống bạn Toàn làm hỏng máy tính của bố; thảo luận về
sự khác biệt giữa "Lời nói dối" và "Sự thật".
c. Sản phẩm: Đoạn video/màn hình Video Call đóng vai của các nhóm.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Dự kiến sản phẩm
2. Ý nghĩa của tôn trọng sự thật:
- Hình thức: GV chia lớp thành các nhóm (3 - Đối với cá nhân:
HS/nhóm).
+ Giúp tâm hồn thanh thản, bình an
- Nhiệm vụ: Các nhóm thực hiện một cuộc (không phải sống trong lo sợ).
Video Call ngắn (sử dụng Zalo, Messenger + Xây dựng uy tín, giúp bản thân
hoặc MS Teams trên thiết bị di động/máy tính đẹp hơn trong mắt mọi người.
bảng).
+ Là nền tảng để tự hoàn thiện bản
- Kịch bản: + Toàn: Lỡ tay làm đổ nước hỏng thân (nhìn vào cái sai để sửa đổi).
bàn phím máy tính của bố. Đang lo lắng, định - Đối với xã hội:
gọi điện nói dối bố là "do con mèo nhảy lên".
+ Bảo vệ lẽ phải, tránh gây oan sai
+ Bố: Đang ở cơ quan, nhận cuộc gọi của con.
cho người khác.
+ Người bạn (hoặc Nội tâm của Toàn): Xuất + Tạo dựng niềm tin và sự gắn kết
hiện để đưa ra lời khuyên "nên nói thật hay nói bền vững giữa người với người.
dối".
+ Thúc đẩy một xã hội minh bạch,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
công bằng và văn minh hơn.
- HS tiến hành đóng vai và ghi lại những suy
nghĩ để trả lời các câu hỏi sau:
+ Nếu Toàn chọn nói dối: Sau khi tắt máy,
10
tâm trạng Toàn sẽ như thế nào? Bố sẽ cảm
thấy ra sao nếu sau này phát hiện ra sự thật?
+ Nếu Toàn chọn nói thật: Toàn sẽ gặp khó
khăn gì lúc đó? Nhưng sau khi nói xong, Toàn
cảm thấy thế nào?
+ Hệ quả: Sự tin tưởng của bố dành cho Toàn
sẽ thay đổi ra sao trong cả hai trường hợp?
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời 1-2 nhóm trình chiếu đoạn quay màn
hình Video Call hoặc thực hiện lại tại chỗ.
- HS cả lớp cùng phân tích sự thay đổi tâm lý
qua bảng so sánh sau:
Trình
trạng
Tâm trạng
Nếu nói dối
Nếu nói thật
Lo lắng, bồn
Lúc đầu sợ hãi,
chồn, sợ bị
sau đó nhẹ
phát hiện, cắn
nhõm, thanh
rứt.
thản.
Đánh mất sự
Uy tín
tin tưởng của
người thân.
Căng thẳng
Sức khỏe
(Stress), gây
hại cho tinh
thần.
Được tôn trọng,
tin tưởng và
nhận được sự
giúp đỡ.
Tâm trí thoải
mái, giúp sức
khỏe tốt hơn.
* GV tích hợp GD ANQP: Trong lịch sử
chống giặc ngoại xâm, dân tộc Việt Nam
thường phải đương đầu với các thế lực xâm
lược mạnh hơn ta rất nhiều lần. Vì vậy, lựa
chọn đường lối chiến tranh nhân dân là sự lựa
11
chọn duy nhất đúng của Đảng, Nhà nước và
Nhân dân ta; trong đó “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít
địch nhiều, lấy yếu đánh mạnh” là nội dung
nghệ thuật quân sự chủ đạo, phù hợp với các
điều kiện, hoàn cảnh lịch sử của đất nước, dân
tộc. Nghệ thuật đó không những trở thành
truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc,
mà còn thể hiện tính nhân đạo, nhân văn sâu
sắc của văn hóa quân sự Việt Nam. Với nghệ
thuật quân sự “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch
nhiều, lấy yếu đánh mạnh” có tính chất như là
tư tưởng chỉ đạo các hoạt động chuẩn bị và
tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân Việt
Nam, đặc biệt là trong chỉ đạo các hoạt động
quân sự.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV tổng kết và chốt lại giá trị cốt lõi của bài
học.
* Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu Cách tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: HS biết cách tôn trọng sự thật có hiệu quả và phù hợ.
b. Nội dung:
- Học sinh làm việc theo nhóm, phân tích các tình huống thực tế trong SGK để nhận
xét về cách ứng xử của các nhân vật (Tình huống bạn Vũ tố cáo tên trộm trên xe
buýt; Tình huống bạn Dũng khuyên bạn nhận lỗi thi cử; Tình huống mẹ bạn Dung
thật thà ứng xử).
- Tích hợp quyền con người.
+ Mức độ tích hợp: Tích hợp bộ phận vào yêu cầu cần đạt sau đây: Luôn nói thật với
người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
12
+ Cách thức thực hiện: Giáo viên căn cứ vào nội dung quyền con người như: quyền
được bảo vệ, quyền được tiếp cận thông tin, để lấy các ví dụ hoặc tình huống nhằm
giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật trong việc thực hiện các
quyền con người cơ bản.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời hoàn thiện trên phiếu học tập của học sinh về cách ứng xử của các nhân
vật trong tình huống.
- Bản đúc kết của học sinh về các nguyên tắc tôn trọng sự thật một cách khéo léo,
tinh tế và nhân ái.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV chia lớp thành 6 nhóm, phát phiếu học tập
Dự kiến sản phẩm
3. Cách tôn trọng sự thật
Luôn nói thật với người thân,
và giao nhiệm vụ nghiên cứu các tình huống hệ thầy cô, bạn bè và người có trách
thống:
nhiệm bằng thái độ dũng cảm,
+ Nhóm 1, 2: Phân tích tình huống bạn Vũ phát khéo léo và tinh tế.
hiện kẻ gian và báo cho phụ xe buýt.
+ Nhóm 3, 4: Phân tích tình huống bạn Dũng
thẳng thắn, tế nhị khuyên hai bạn cùng lớp
nhận lỗi gian lận và phản ánh sự thật với thầy
giáo.
+ Nhóm 5, 6: Phân tích tình huống mẹ bạn
Dung từ tốn, thật thà nói sự thật khi giải quyết
vấn đề.
- GV giao các câu hỏi (Tích hợp Quyền con
người):
+ Nêu suy nghĩ của em về cách ứng xử của các
nhân vật (Vũ, Dũng, mẹ Dung) trong các câu
13
chuyện trên?
+ Hành động của bạn Vũ không chỉ là tôn trọng
sự thật mà còn giúp bảo vệ quyền lợi gì của
hành khách trên xe buýt?
+ Theo em, nếu chúng ta thấy sai mà im lặng,
che giấu hoặc bao biện cho lời nói dối của
người khác thì sẽ gây ra hậu quả gì cho cộng
đồng và cho việc thực hiện quyền con người?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các thành viên trong nhóm cùng nhau trao
đổi, suy nghĩ để làm rõ các khía cạnh của việc
tôn trọng sự thật.
- HS phân tích và ghi chép vào phiếu học tập:
+ Hành động của Vũ: Dũng cảm và vô cùng
khôn khéo khi tố cáo tên trộm với người có
trách nhiệm (phụ xe), giúp bảo vệ tài sản và sự
an toàn cho hành khách (Quyền được bảo vệ).
+ Hành động của Dũng: Trung thực, thẳng
thắn nhưng rất tế nhị, không bao che cho hành
vi gian lận thi cử mà khuyên bạn tự giác nhận
lỗi với thầy giáo.
+ Hành động của mẹ Dung: Từ tốn, chân
thành, chọn cách nói thật để giải quyết mâu
thuẫn một cách nhân ái.
- GV di chuyển đến các nhóm gợi ý: Tôn trọng
sự thật không có nghĩa là thô lỗ hay cứng nhắc,
mà phải đi kèm sự khéo léo, tinh tế để đạt hiệu
quả cao nhất mà không gây tổn thương không
14
đáng có.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ kết quả
làm việc của nhóm mình. Các nhóm còn lại
lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến.
- HS đại diện trình bày: Chúng em rút ra bài
học rằng tôn trọng sự thật phải đúng cách. Như
bạn Vũ, nếu hét to lên giữa xe buýt có thể gặp
nguy hiểm, nhưng bạn đã chọn báo cho phụ xe
- người có thẩm quyền. Như vậy là vừa bảo vệ
sự thật, vừa bảo vệ an toàn cho bản thân và
người khác.
- GV tổ chức thảo luận mở rộng về việc không
che giấu lỗi sai: "Khi bạn của em vi phạm quy
chế thi, việc em báo với thầy cô là đang giúp
bạn hay hại bạn?". HS tranh luận và thống
nhất: Báo cáo thầy cô là giúp bạn nhìn nhận
khách quan về bản thân, giúp bạn sửa sai, đó
mới là tình bạn chân chính.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thảo luận của
các nhóm, kịp thời động viên khích lệ các câu
trả lời thông minh, sáng tạo.
- GV chốt lại các cách thức thực tế để rèn luyện
đức tính tôn trọng sự thật và mối liên hệ với
Quyền con người: “Tôn trọng sự thật là gốc rễ
của một xã hội công bằng. Khi các em luôn nói
thật với người thân, thầy cô; biết dũng cảm
nhận lỗi và tố cáo các hành vi sai trái, các em
15
đang góp phần bảo vệ quyền được tiếp cận
thông tin minh bạch và quyền được bảo vệ an
toàn của chính mình và mọi người xung quanh.
Hãy luôn bảo vệ sự thật bằng một trái tim dũng
cảm, một cái đầu tỉnh táo và một thái độ khéo
léo, tinh tế.”
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS củng cố kiến thức đã học và thực hành xử lý tình huống cụ thể.
b. Nội dung:
- Học sinh làm việc theo các nhóm đã phân công, cùng nhau giải quyết các yêu cầu
mà tình huống đặt ra.
- Hoàn thành sản phẩm là phiếu học tập giáo viên yêu cầu.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên tiếp tục yêu cầu 6 nhóm ở trên thực hiện nhiệm vụ làm các bài tập:
+ Nhóm 1: Làm bài tập số 1
+ Nhóm 2: Làm bài tập số 2
+ Nhóm 3,4: Làm bài tập tình huống số 1
+ Nhóm 5,6: Làm bài tập tình huống số 2
- Các nhóm viết câu trả lời vào phiếu học tập giáo viên giao.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh đọc các câu chuyện trong sách giáo khoa cùng nhau thảo luận nhóm và trả
lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Giáo viên nhận xét kết của các nhóm và khái quát nội dung:
- Bài tập 1: Nhận xét về việc làm của Hoa trong lớp là: bạn là một người dũng cảm,
luôn tôn trọng sự thật.
16
- Bài tập 2: Mai được bạn bè yêu quý vì bạn là người biết lắng nghe, cảm thông, đồng
cảm và chia sẻ cùng với tất cả mọi người.
- Tình huống số 1
a) Theo em Hùng nên nói hoàn cảnh của Mai cho cô giáo nghe, để cô giáo biết được
sẽ cảm thông cho bạn và đồng thời cô giáo sẽ giúp đỡ được cho bạn phần nào.
b) Nếu là Hùng em sẽ nói với cô về hoàn cảnh của Mai, và sẽ cùng cô kêu gọi cá bạn
trong lớp giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này.
- Tình huống số 2: Theo em, Lan nên nói với người lớn biết về sự việc trên, để mọi
người có cách phòng tránh, tránh được những trường hợp xấu nhất xảy ra.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng những kiến thức của bài học vào thực tiễn cuộc sống.
- NLS: 3.1TC1a (Sáng tạo nội dung số): HS thiết kế Poster hoặc Video (dùng
Canva/Gemini/ Capcut)
b. Nội dung: Thiết kế thông điệp "Nói không với tin giả" ho
NS:
Tiết
BÀI 4: TÔN TRỌNG SỰ THẬT
I. MỤC TIÊU:
1. Về kiến thức:
- Nhận biết được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật.
- Hiểu vì sao phải tôn trọng sự thật.
- Luôn nói thật với người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
- Không đồng tình với việc nói dối hoặc che giấu sự thật.
2. Về năng lực:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Tự giác thực hiện một cách đúng đắn những công việc
của bản thân trong học tập và cuộc sống.
- Tư duy phê phán: Đánh giá, phê phán được những hành vi chưa chuẩn mực, vi
phạm đạo đức, chà đạp lên các giá trị đạo đức của con người với con người.
- Năng lực số:
+ 4.1.TC1b,c (An toàn (liên quan đến bảo mật, sức khỏe số, môi trường số). Học sinh
thực hành nhận diện và phân tích một tin tức hoặc video có dấu hiệu sai sự thật trên
mạng xã hội. Học sinh tìm kiếm nguồn tin chính thống để đối chiếu (Bậc 3)
+ 5.3.TC1b (Giải quyết vấn đề. Học sinh đóng vai (qua video call hoặc đoạn video
ngắn) để xử lý một tình huống bịa đặt thông tin trên không gian mạng (Bậc 3)
+ 3.1TC1a (Sáng tạo nội dung số): HS thiết kế Poster hoặc Video (dùng
Canva/PowerPoint/ Capcut)
3. Về phẩm chất:
- Trung thực: Luôn thống nhất giữa lời nói với việc làm; nghiêm túc nhìn nhận những
khuyết điểm của bản thân.
4. Tích hợp quyền con người.
- Mức độ tích hợp: Tích hợp bộ phận vào yêu cầu cần đạt sau đây: Luôn nói thật với
người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
- Cách thức thực hiện: Giáo viên căn cứ vào nội dung quyền con người như: quyền
được bảo vệ, quyền được tiếp cận thông tin, để lấy các ví dụ hoặc tình huống nhằm
1
giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật trong việc thực hiện các
quyền con người cơ bản.
5. Tích hợp Quốc phòng và an ninh:
- Cách đánh mưu trí, sáng tạo của quân và dân ta trong trong các cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm.
- Trong cuộc sống đôi khi được phép không tôn trọng sự thật. Ví dụ như khi quân
lính của ta bị bắt, mặc dù trước những cực hình mà kẻ thù đặt ra nhưng quân ta vẫn
không khai cơ quan, căn cứ địa cách mạng của ta để đảm bảo cho sự thắng lợi của
cuộc kháng chiến.
6. Tích hợp AI
- Nội dung tích hợp: (B2/B3): Rủi ro từ tin giả (Deepfake) và sự minh bạch của AI.
Phân tích cách thức các hệ thống AI tạo ra hình ảnh, âm thanh giả mạo (Deepfake) để
xuyên tạc sự thật, gây hiểu lầm hoặc lừa đảo. Tìm hiểu về tầm quan trọng của việc
kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống trong môi trường số.
- Cách thực hiện: GV cho HS phân tích một video/tin tức có dấu hiệu sai sự thật, HS
đối chiếu với các nguồn tin chính thống để xác minh.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.
1. Thiết bị dạy học: Máy chiếu power point, màn hình, máy tính, giấy A0, tranh ảnh
2. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập Giáo dục công dân 6 ( bộ
Kết nối tri thức với cuộc sống) tư liệu báo chí, thông tin, clip.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo được hứng thú với bài học. Học sinh bước đầu nhận biết được một
cách đơn giản thế nào tôn trọng sự thật.
b. Nội dung: - Giáo viên hướng dẫn học sinh tham gia trò chơi "Truyền tin"
- Học sinh sẽ truyền tai nhau một câu nói do người đứng đầu đưa ra, nhiệm vụ của
mỗi người sẽ là truyền tai nhau thật chính xác và đúng quy định
c. Sản phẩm: Học sinh tích cực tham gia thi, truyền được tin cho nhau một cách
chính xác và rút ra được ý nghĩa của trò chơi cũng như trả lời được câu hỏi giáo viên
đưa ra
d. Tổ chức thực hiện:
2
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV hướng dẫn HS chia thành nhóm:
+ Giao nhiệm vụ và phổ biến cách chơi cho các nhóm.
+ Quản trò chọn ra hai đội chơi, mỗi đội gồm 5 – 7 HS;
- Phổ biến luật chơi như sau: Quản trò sẽ nói thầm một câu khó đọc và dễ nhầm cho
người đứng đầu hàng.
+ Đội 1 truyền tin nhau câu nói: “Anh Căn ăn canh”
+ Đội 2 truyền tin nhau câu nói: “Anh Hạnh ăn hành tươi”
+ Đội 3 truyền tin nhau câu nói: “Anh Mạnh ăn canh mặn”
+ Đội 4 truyền tin nhau câu nói: “Lúa nếp là lúa nếp làng / Lúa lên lớp lớp lòng nàng
lâng lâng”
- Nhiệm vụ của người nghe là phải truyền tai nhau câu nói đó. Nếu người cuối cùng
nói to, đúng, rõ ràng và trôi chảy câu đó thì đội của họ sẽ thắng cuộc.
- Khi đội này chơi, các đội khác đóng vai trò là giám khảo
- Cả lớp cùng suy nghĩ trả lời câu hỏi sau: Theo em, để trở thành người thắng cuộc,
các thành viên tham gia trò chơi cần tuân thủ điều gì? Em rút ra bài học gì từ trò
chơi?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiến hành trò chơi, cùng suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh quan sát và nhận xét kết quả tham gia chơi của các đội,
- Giáo viên gọi một số học trình trả lời câu hỏi đã đặt ra.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài: Nếu không thật sự chú ý
lắng nghe, chúng ta sẽ truyền đạt sai thông tin. Ngoài việc đem lại niềm vui, tiếng
cười cho mọi người, trò chơi còn muốn nhắc nhở chúng ta cần phải thận trọng ,
trung thực khi phản ánh hay truyền đạt một thông tin nào đó.
2. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
* Nhiệm vụ 1: Tìm hiểuTôn trọng sự thật là gì?
a. Mục tiêu: - HS trình bày được thế nào là tôn trọng sự thật.
3
- NLS: 4.1.TC1b,c (An toàn (liên quan đến bảo mật, sức khỏe số, môi trường số).
Học sinh thực hành nhận diện và phân tích một tin tức hoặc video có dấu hiệu sai sự
thật trên mạng xã hội. Học sinh tìm kiếm nguồn tin chính thống để đối chiếu.
- Tích hợp AI: (B2/B3): Rủi ro từ tin giả (Deepfake) và sự minh bạch của AI. Phân
tích cách thức các hệ thống AI tạo ra hình ảnh, âm thanh giả mạo (Deepfake) để
xuyên tạc sự thật, gây hiểu lầm hoặc lừa đảo. Tìm hiểu về tầm quan trọng của việc
kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống trong môi trường số.
b. Nội dung:
- Học sinh tìm hiểu câu chuyện về nhà bác học Ga-li-lê trong SGK để rút ra khái
niệm truyền thống về sự thật.
- Nội dung tích AI (B2/B3): Học sinh phân tích một tình huống/video thực tế ứng
dụng công nghệ Deepfake (AI giả mạo khuôn mặt, giọng nói) để xuyên tạc sự thật, từ
đó hiểu tầm quan trọng của việc kiểm chứng thông tin trong kỷ nguyên số.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời của học sinh về tinh thần bảo vệ sự thật của nhà bác học Ga-li-lê.
- Kết quả phân tích, đối chiếu và chỉ ra các dấu hiệu nhận biết video/hình ảnh
Deepfake giả mạo và danh sách các nguồn tin chính thống dùng để xác thực.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV mời 1 học sinh đọc câu chuyện về nhà 1. Tôn trọng sự thật và biểu hiện
bác học Ga-li-lê và câu nói lịch sử: “Dù sao của tôn trọng sự thật.
Trái Đất vẫn quay!”.
- Tích hợp năng lực số và công nghệ AI: GV
trình chiếu đồng thời 2 tư liệu truyền thông:
a. Thế nào là tôn trọng sự thật?
- Sự thật là những gì có thật trong
+ Tư liệu 1: Một văn bản từ Cổng thông tin cuộc sống hiện thực và phản ánh
điện tử chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo đúng hiện thực cuộc sống.
về lịch đi học/nghỉ lễ.
+ Tư liệu 2: Một đoạn clip ngắn hoặc âm
- Tôn trọng sự thật là suy nghĩ, nói
và làm theo đúng sự thật; bảo vệ lẽ
4
thanh (Audio) có dấu hiệu sử dụng AI giả mạo phải và cái đúng.
giọng nói, khuôn mặt của thầy Hiệu trưởng
(Deepfake) thông báo học sinh được nghỉ học
đột xuất và yêu cầu click vào một đường link
lạ để nhận tài liệu.
- GV đặt câu hỏi thảo luận:
+ Qua câu chuyện về Ga-li-lê, em hiểu thế nào
là sự thật và tôn trọng sự thật?
+ Đối với 2 tư liệu trên màn hình, thông tin
nào phản ánh đúng sự thật? Công nghệ AI
(Deepfake) đã được sử dụng như thế nào ở tư
liệu 2 để lừa dối người xem?
+ Hành vi chia sẻ các video Deepfake giả mạo
lên mạng xã hội có phải là tôn trọng sự thật
không? Vì sao?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân và thảo luận nhanh theo
cặp: Suy nghĩ về hành động của Ga-li-lê và
phân tích tư liệu số.
- HS tập trung bóc tách tư liệu số: Nhận diện
các dấu hiệu bất thường của video Deepfake
(nháy mắt không tự nhiên, khẩu hình miệng
lệch so với âm thanh, giọng nói có âm sắc
robot, nội dung giật gân, mập mờ).
- HS tra cứu nhanh trên thiết bị thông minh
các nguồn tin chính thống (Báo điện tử Chính
phủ, Trang web chính thức của Nhà trường
hoặc của Bộ GD&ĐT) để đối chiếu, xác minh
xem có thông báo đó không.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
5
- GV gọi một số học sinh đứng lên chia sẻ suy
nghĩ.
- HS trả lời: "Sự thật ở câu chuyện Ga-li-lê là
chân lý khoa học. Còn ở thời đại ngày nay, sự
thật bị thách thức bởi công nghệ AI Deepfake.
Video tư liệu 2 là giả mạo vì nó không xuất
phát từ nguồn chính thống, hình ảnh và giọng
nói do AI tự tạo ra nhằm lừa đảo, gây hiểu
lầm".
- Các học sinh khác bổ sung các dấu hiệu nhận
biết tin giả từ AI mà mình biết.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, khen ngợi khả năng nhạy bén
công nghệ và tư duy phản biện của học sinh.
- GV chốt kiến thức và đưa ra thông điệp số:
“Sự thật là những gì có thật trong cuộc sống
hiện thực và phản ánh đúng hiện thực. Tôn
trọng sự thật trong thời đại công nghệ AI 4.0
không chỉ là nói thật trong đời sống, mà còn
là phải biết 'Kiểm chứng trước khi Chia sẻ'.
Việc vô tình hay cố ý lan truyền tin giả, video
Deepfake là hành vi vi phạm đạo đức trung
thực và vi phạm Luật An ninh mạng. Hãy thực
hiện nguyên tắc: Dừng lại 3 giây để xác minh
từ nguồn chính thống trước khi nhấn nút Chia
sẻ.”
* Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu Biểu hiện của tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: HS nhận biết được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật.
6
- HS nhận diện được các biểu hiện tôn trọng sự thật trên không gian mạng: không tiếp
tay cho tin giả Deepfake; chủ động đấu tranh, phê bình các hành vi lừa đảo bằng AI;
có ý thức minh bạch khi sử dụng AI (nếu dùng AI tạo sản phẩm thì phải công khai,
không mạo nhận là sản phẩm tự thân).
b. Nội dung: Học sinh làm việc theo nhóm, các nhóm cùng nhau trao đổi và hoàn
thành nội dung phiếu học tập đó là chỉ ra những biểu hiện của tôn trọng sự thật được
thể hiện cụ thể qua từng hình ảnh.
- Nội dung tích hợp số (B2/B3): Các nhóm thảo luận mở rộng về cách ứng xử tôn
trọng sự thật trước làn sóng tin giả Deepfake và quy tắc sử dụng AI minh bạch.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời hoàn thiện trên phiếu học tập về ý nghĩa của các bức tranh.
- Danh sách các biểu hiện tôn trọng sự thật ngoài đời thực và trên môi trường số
(phòng chống Deepfake, minh bạch AI) do học sinh tự tổng hợp.
PHIẾU HỌC TẬP
Hãy chỉ ra biểu hiện của
Quan sát hình ảnh
tôn trọng sự thật được thể
hiện qua bức tranh
Cả 2 bạn học sinh đã tự
giác nhận lỗi lầm của mình.
Bạn nam đã dũng cảm nói
lên sự thật
7
2 bạn nữ đã dám đứng lên
nói sự cho bác bảo vệ biết.
Kể thêm các biểu hiện của tôn trọng sự thật trong học tập, lao động và trong
cuộc sống mà em biết?
- Đấu tranh với hành vi gian lận trong thi cử
- Tố cáo khi bạn bè bao che cái xấu
- Phê bình các hành vi ăn trộm, cắp
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Dự kiến sản phẩm
b. Biểu hiện của tôn trọng sự
- GV chia lớp thành 6 nhóm, phát phiếu học tập thật:
và giao nhiệm vụ thảo luận:
a) Xác định các hành vi, việc làm thể hiện sự tôn
trọng sự thật được thể hiện ở mỗi bức tranh trong
SGK?
b) Kể thêm các biểu hiện tôn trọng sự thật trong
học tập, lao động và trong cuộc sống hằng ngày.
- GV giao thêm câu hỏi tích hợp AI:
+ Khi em phát hiện một video Deepfake bôi nhọ
danh dự của một người bạn hoặc một ca sĩ, hành
vi nào thể hiện sự tôn trọng sự thật: A. Nhấn
- Luôn suy nghĩ, nói và làm theo
đúng sự thật; dũng cảm nhận lỗi
khi làm sai.
- Sẵn sàng đối mặt với khó khăn,
thử thách để bảo vệ cái đúng, bảo
vệ lẽ phải.
Like, thả tim và Share về tường; B. Bình luận - Đấu tranh, phê bình các hành vi
nhắc nhở mọi người đây là clip AI giả mạo và gian dối, gian lận trong thi cử,
nhấn nút Báo cáo (Report) tin xấu độc? Vì sao?
bao che cái xấu.
+ Nếu em dùng AI (ChatGPT) để vẽ một bức
tranh hoặc viết một bài văn, rồi đem nộp bài và
nói tự mình làm 100% để lấy điểm cao, hành vi
8
đó có tôn trọng sự thật không? Để tôn trọng sự
thật, em cần làm gì (Sự minh bạch của AI)?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các thành viên trong nhóm trao đổi để hoàn
thành nội dung phân tích tranh:
+ Tranh 1: Hai bạn học sinh tự giác nhận lỗi lầm.
+ Tranh 2: Bạn nam dũng cảm nói lên sự thật với
cô giáo.
+ Tranh 3: Hai bạn nữ dám đứng lên nói sự thật
cho bác bảo vệ.
+ Các nhóm thảo luận sâu về câu hỏi tích hợp
AI: HS tranh biện về tính minh bạch khi dùng
AI. Các em nhận ra việc lấy sản phẩm AI nhận là
của mình là hành vi gian lận (thiếu tôn trọng sự
thật). Việc chia sẻ clip Deepfake khi chưa kiểm
chứng là tiếp tay cho sự dối trá.
+ Thư ký nhóm ghi chép các ý kiến cốt lõi vào
phiếu học tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ kết quả.
Các nhóm còn lại lắng nghe, phản biện và bổ
sung ý kiến.
- Đại diện các nhóm trình bày phần biểu hiện
trên không gian mạng: "Tôn trọng sự thật trên
mạng là khi dùng AI hỗ trợ làm bài, chúng em
phải ghi rõ nguồn hoặc chú thích 'Hình ảnh/Văn
bản được hỗ trợ bởi AI' để đảm bảo tính minh
bạch. Khi thấy video Deepfake lừa đảo, chúng
em tuyệt đối không chia sẻ mà sẽ báo cáo xấu
độc để bảo vệ sự thật".
9
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thảo luận của
các nhóm, điều chỉnh và chốt lại các biểu hiện
cốt lõi của tôn trọng sự thật trong kỷ nguyên số.
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu Ý nghĩa của tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: - HS giải thích được vì sao phải tôn trọng sự thật.
- NLS: 5.3.TC1b (Giải quyết vấn đề. Học sinh đóng vai (qua video call hoặc đoạn
video ngắn) để xử lý một tình huống bịa đặt thông tin trên không gian mạng (Bậc 3)
b. Nội dung: Đóng vai tình huống bạn Toàn làm hỏng máy tính của bố; thảo luận về
sự khác biệt giữa "Lời nói dối" và "Sự thật".
c. Sản phẩm: Đoạn video/màn hình Video Call đóng vai của các nhóm.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Dự kiến sản phẩm
2. Ý nghĩa của tôn trọng sự thật:
- Hình thức: GV chia lớp thành các nhóm (3 - Đối với cá nhân:
HS/nhóm).
+ Giúp tâm hồn thanh thản, bình an
- Nhiệm vụ: Các nhóm thực hiện một cuộc (không phải sống trong lo sợ).
Video Call ngắn (sử dụng Zalo, Messenger + Xây dựng uy tín, giúp bản thân
hoặc MS Teams trên thiết bị di động/máy tính đẹp hơn trong mắt mọi người.
bảng).
+ Là nền tảng để tự hoàn thiện bản
- Kịch bản: + Toàn: Lỡ tay làm đổ nước hỏng thân (nhìn vào cái sai để sửa đổi).
bàn phím máy tính của bố. Đang lo lắng, định - Đối với xã hội:
gọi điện nói dối bố là "do con mèo nhảy lên".
+ Bảo vệ lẽ phải, tránh gây oan sai
+ Bố: Đang ở cơ quan, nhận cuộc gọi của con.
cho người khác.
+ Người bạn (hoặc Nội tâm của Toàn): Xuất + Tạo dựng niềm tin và sự gắn kết
hiện để đưa ra lời khuyên "nên nói thật hay nói bền vững giữa người với người.
dối".
+ Thúc đẩy một xã hội minh bạch,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
công bằng và văn minh hơn.
- HS tiến hành đóng vai và ghi lại những suy
nghĩ để trả lời các câu hỏi sau:
+ Nếu Toàn chọn nói dối: Sau khi tắt máy,
10
tâm trạng Toàn sẽ như thế nào? Bố sẽ cảm
thấy ra sao nếu sau này phát hiện ra sự thật?
+ Nếu Toàn chọn nói thật: Toàn sẽ gặp khó
khăn gì lúc đó? Nhưng sau khi nói xong, Toàn
cảm thấy thế nào?
+ Hệ quả: Sự tin tưởng của bố dành cho Toàn
sẽ thay đổi ra sao trong cả hai trường hợp?
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời 1-2 nhóm trình chiếu đoạn quay màn
hình Video Call hoặc thực hiện lại tại chỗ.
- HS cả lớp cùng phân tích sự thay đổi tâm lý
qua bảng so sánh sau:
Trình
trạng
Tâm trạng
Nếu nói dối
Nếu nói thật
Lo lắng, bồn
Lúc đầu sợ hãi,
chồn, sợ bị
sau đó nhẹ
phát hiện, cắn
nhõm, thanh
rứt.
thản.
Đánh mất sự
Uy tín
tin tưởng của
người thân.
Căng thẳng
Sức khỏe
(Stress), gây
hại cho tinh
thần.
Được tôn trọng,
tin tưởng và
nhận được sự
giúp đỡ.
Tâm trí thoải
mái, giúp sức
khỏe tốt hơn.
* GV tích hợp GD ANQP: Trong lịch sử
chống giặc ngoại xâm, dân tộc Việt Nam
thường phải đương đầu với các thế lực xâm
lược mạnh hơn ta rất nhiều lần. Vì vậy, lựa
chọn đường lối chiến tranh nhân dân là sự lựa
11
chọn duy nhất đúng của Đảng, Nhà nước và
Nhân dân ta; trong đó “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít
địch nhiều, lấy yếu đánh mạnh” là nội dung
nghệ thuật quân sự chủ đạo, phù hợp với các
điều kiện, hoàn cảnh lịch sử của đất nước, dân
tộc. Nghệ thuật đó không những trở thành
truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc,
mà còn thể hiện tính nhân đạo, nhân văn sâu
sắc của văn hóa quân sự Việt Nam. Với nghệ
thuật quân sự “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch
nhiều, lấy yếu đánh mạnh” có tính chất như là
tư tưởng chỉ đạo các hoạt động chuẩn bị và
tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân Việt
Nam, đặc biệt là trong chỉ đạo các hoạt động
quân sự.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV tổng kết và chốt lại giá trị cốt lõi của bài
học.
* Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu Cách tôn trọng sự thật.
a. Mục tiêu: HS biết cách tôn trọng sự thật có hiệu quả và phù hợ.
b. Nội dung:
- Học sinh làm việc theo nhóm, phân tích các tình huống thực tế trong SGK để nhận
xét về cách ứng xử của các nhân vật (Tình huống bạn Vũ tố cáo tên trộm trên xe
buýt; Tình huống bạn Dũng khuyên bạn nhận lỗi thi cử; Tình huống mẹ bạn Dung
thật thà ứng xử).
- Tích hợp quyền con người.
+ Mức độ tích hợp: Tích hợp bộ phận vào yêu cầu cần đạt sau đây: Luôn nói thật với
người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm.
12
+ Cách thức thực hiện: Giáo viên căn cứ vào nội dung quyền con người như: quyền
được bảo vệ, quyền được tiếp cận thông tin, để lấy các ví dụ hoặc tình huống nhằm
giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật trong việc thực hiện các
quyền con người cơ bản.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời hoàn thiện trên phiếu học tập của học sinh về cách ứng xử của các nhân
vật trong tình huống.
- Bản đúc kết của học sinh về các nguyên tắc tôn trọng sự thật một cách khéo léo,
tinh tế và nhân ái.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV chia lớp thành 6 nhóm, phát phiếu học tập
Dự kiến sản phẩm
3. Cách tôn trọng sự thật
Luôn nói thật với người thân,
và giao nhiệm vụ nghiên cứu các tình huống hệ thầy cô, bạn bè và người có trách
thống:
nhiệm bằng thái độ dũng cảm,
+ Nhóm 1, 2: Phân tích tình huống bạn Vũ phát khéo léo và tinh tế.
hiện kẻ gian và báo cho phụ xe buýt.
+ Nhóm 3, 4: Phân tích tình huống bạn Dũng
thẳng thắn, tế nhị khuyên hai bạn cùng lớp
nhận lỗi gian lận và phản ánh sự thật với thầy
giáo.
+ Nhóm 5, 6: Phân tích tình huống mẹ bạn
Dung từ tốn, thật thà nói sự thật khi giải quyết
vấn đề.
- GV giao các câu hỏi (Tích hợp Quyền con
người):
+ Nêu suy nghĩ của em về cách ứng xử của các
nhân vật (Vũ, Dũng, mẹ Dung) trong các câu
13
chuyện trên?
+ Hành động của bạn Vũ không chỉ là tôn trọng
sự thật mà còn giúp bảo vệ quyền lợi gì của
hành khách trên xe buýt?
+ Theo em, nếu chúng ta thấy sai mà im lặng,
che giấu hoặc bao biện cho lời nói dối của
người khác thì sẽ gây ra hậu quả gì cho cộng
đồng và cho việc thực hiện quyền con người?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các thành viên trong nhóm cùng nhau trao
đổi, suy nghĩ để làm rõ các khía cạnh của việc
tôn trọng sự thật.
- HS phân tích và ghi chép vào phiếu học tập:
+ Hành động của Vũ: Dũng cảm và vô cùng
khôn khéo khi tố cáo tên trộm với người có
trách nhiệm (phụ xe), giúp bảo vệ tài sản và sự
an toàn cho hành khách (Quyền được bảo vệ).
+ Hành động của Dũng: Trung thực, thẳng
thắn nhưng rất tế nhị, không bao che cho hành
vi gian lận thi cử mà khuyên bạn tự giác nhận
lỗi với thầy giáo.
+ Hành động của mẹ Dung: Từ tốn, chân
thành, chọn cách nói thật để giải quyết mâu
thuẫn một cách nhân ái.
- GV di chuyển đến các nhóm gợi ý: Tôn trọng
sự thật không có nghĩa là thô lỗ hay cứng nhắc,
mà phải đi kèm sự khéo léo, tinh tế để đạt hiệu
quả cao nhất mà không gây tổn thương không
14
đáng có.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ kết quả
làm việc của nhóm mình. Các nhóm còn lại
lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến.
- HS đại diện trình bày: Chúng em rút ra bài
học rằng tôn trọng sự thật phải đúng cách. Như
bạn Vũ, nếu hét to lên giữa xe buýt có thể gặp
nguy hiểm, nhưng bạn đã chọn báo cho phụ xe
- người có thẩm quyền. Như vậy là vừa bảo vệ
sự thật, vừa bảo vệ an toàn cho bản thân và
người khác.
- GV tổ chức thảo luận mở rộng về việc không
che giấu lỗi sai: "Khi bạn của em vi phạm quy
chế thi, việc em báo với thầy cô là đang giúp
bạn hay hại bạn?". HS tranh luận và thống
nhất: Báo cáo thầy cô là giúp bạn nhìn nhận
khách quan về bản thân, giúp bạn sửa sai, đó
mới là tình bạn chân chính.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thảo luận của
các nhóm, kịp thời động viên khích lệ các câu
trả lời thông minh, sáng tạo.
- GV chốt lại các cách thức thực tế để rèn luyện
đức tính tôn trọng sự thật và mối liên hệ với
Quyền con người: “Tôn trọng sự thật là gốc rễ
của một xã hội công bằng. Khi các em luôn nói
thật với người thân, thầy cô; biết dũng cảm
nhận lỗi và tố cáo các hành vi sai trái, các em
15
đang góp phần bảo vệ quyền được tiếp cận
thông tin minh bạch và quyền được bảo vệ an
toàn của chính mình và mọi người xung quanh.
Hãy luôn bảo vệ sự thật bằng một trái tim dũng
cảm, một cái đầu tỉnh táo và một thái độ khéo
léo, tinh tế.”
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS củng cố kiến thức đã học và thực hành xử lý tình huống cụ thể.
b. Nội dung:
- Học sinh làm việc theo các nhóm đã phân công, cùng nhau giải quyết các yêu cầu
mà tình huống đặt ra.
- Hoàn thành sản phẩm là phiếu học tập giáo viên yêu cầu.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên tiếp tục yêu cầu 6 nhóm ở trên thực hiện nhiệm vụ làm các bài tập:
+ Nhóm 1: Làm bài tập số 1
+ Nhóm 2: Làm bài tập số 2
+ Nhóm 3,4: Làm bài tập tình huống số 1
+ Nhóm 5,6: Làm bài tập tình huống số 2
- Các nhóm viết câu trả lời vào phiếu học tập giáo viên giao.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh đọc các câu chuyện trong sách giáo khoa cùng nhau thảo luận nhóm và trả
lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Giáo viên nhận xét kết của các nhóm và khái quát nội dung:
- Bài tập 1: Nhận xét về việc làm của Hoa trong lớp là: bạn là một người dũng cảm,
luôn tôn trọng sự thật.
16
- Bài tập 2: Mai được bạn bè yêu quý vì bạn là người biết lắng nghe, cảm thông, đồng
cảm và chia sẻ cùng với tất cả mọi người.
- Tình huống số 1
a) Theo em Hùng nên nói hoàn cảnh của Mai cho cô giáo nghe, để cô giáo biết được
sẽ cảm thông cho bạn và đồng thời cô giáo sẽ giúp đỡ được cho bạn phần nào.
b) Nếu là Hùng em sẽ nói với cô về hoàn cảnh của Mai, và sẽ cùng cô kêu gọi cá bạn
trong lớp giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này.
- Tình huống số 2: Theo em, Lan nên nói với người lớn biết về sự việc trên, để mọi
người có cách phòng tránh, tránh được những trường hợp xấu nhất xảy ra.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng những kiến thức của bài học vào thực tiễn cuộc sống.
- NLS: 3.1TC1a (Sáng tạo nội dung số): HS thiết kế Poster hoặc Video (dùng
Canva/Gemini/ Capcut)
b. Nội dung: Thiết kế thông điệp "Nói không với tin giả" ho
 








Các ý kiến mới nhất