TUẦN 24


Ngày giảng:
Bài 21. PHẦN TIẾNG VIỆT
Tiết 89: CÂU TRẦN THUẬT.

A - Mục tiêu.
Giúp HS:
1. Về kiến thức:
- Đặc điểm hình thức của câu trần thuật .
- Chức năng của câu trần thuật.
2. Về kỹ năng:
- Nhận biết câu trần thuật trong các văn bản.
- Sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3. Về thái độ:
- Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp.
- Có ý thức giữ gìn phát huy vốn tiếng Việt.
- THKNS:
+ Ra quyết định: Nhận ra và biết sử dụng câu trần thuật theo mục đích giao tiếp cụ thể.
+ Giao tiếp: Trình bày đặc điểm, cách sử dụng câu trần thuật.
B - Chuẩn bị.
1. Giáo viên:
- Soạn bài, nghiên cứu tài liệu tham khảo
2. Học sinh:
- Học bài, chuẩn bị bài theo sgk
C - Tiến trình bài dạy.
1. Ổn định lớp: Sĩ số:
2. Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
- Nêu những đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán, đặt một ví dụ cụ thể ?
3. Bài mới:

HOẠT ĐỘNG

NỘI DUNG


*1 Hoạt động 1: Giới thiệu bài (1 phút)
*2 Hoạt động 2: Phân tích mẫu hình thành khái niệm (14 phút)
- Gọi 2 HS đọc vd trong sgk
H: Trong các đoạn trích trên, những câu nào không có đặc điểm hình thức của những câu đã học (nghi vấn, cầu khiến, cảm thán) ?
- Câu "Ôi Tào Khê !": Có đặc điểm hình thức của câu cảm thán, còn tất cả những câu khác thì không.
H: Những câu này dùng để làm gì ?
a. Suy nghĩ về truyền thống của dân tộc ta và lời đề nghị của người viết.
b. Kể, thông báo.
c. Miêu tả Cai Tứ.
d. Nhận định.
-> Đây là kiểu câu trần thuật.
H: Vậy chức năng của câu trần thuật là gì ?



TH: Em hãy lấy một ví dụ về câu trần thuật trong cuộc sông ?
a. Muối ăn chứa nguyên tố Natri. (Thông tin khoa học)
b. Cây tre có hình dáng cao, màu xanh, lá dài. (Miêu tả)
c. Hôm qua, tôi đi học. (Kể)
d. Mỗi dịp xuân về, lòng tôi lại rộn rã. (Bộc lộ cảm xúc)
e. Cảm ơn bạn đã giúp đỡ tôi. (Lời cảm ơn)
f. Ngày mai, nhất định tôi sẽ đến. (Lời hứa)
H: Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu câu gì ?

H: Trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong văn chương em thấy kiểu câu nào được dùng nhiều nhất ?
- Kiểu câu trần thuật.
H: Nêu những nhận xét của em về câu trần thuật ?
*3 Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập (24 phút)
- HSTL theo bàn
- Gọi 2 - 3 em trình bày, các nhóm nhận xét, bổ sung.





















- HSTL theo bàn
- Gọi 2 đại diện 2 nhóm trình bày
- Các nhóm nhận xét, bổ sung.











- HSTL theo 4 nhóm
- Gọi đại diện 2 nhóm trình bày
- Các nhóm nhận xét, bổ sung.




I. Đặc điểm hình thức và chức năng.
1. Ví dụ:

2. Nhận xét:













- Câu trần thuật dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả.
- Ngoài chức năng kể, tả…câu trần thuật còn có chức năng của các loại câu khác như yêu cầu, đề nghị…












- Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than, chấm lửng…





* Ghi nhớ. Sgk t 46

II. Luyện tập.
Bài 1:
 a, Dế Choắt tắt thở.
-> Câu trần thuật kể lại chuyện Dế Choắt chết
Tôi thương lắm. Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
-> Bộc lộ niềm thương xót, hối hận của Dế Mèn trước tội lỗi gây ra với Dế Choắt.
 b, Câu trần thuật: " Mã Lương nhìn cây bút bằng vàng sáng lấp lánh, em sung sướng reo lên:"
-> Thuật lại sự việc Mã Lương có cây bút thần.