Bài 18
Tuần 20
Tiết 75

CÂU NGHI VẤN.

1. Mục tiêu: Giúp học sinh:
1.1:Kiến thức :
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn.
- Biết được chức năng của câu nghi vấn.
1.2:Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể.
- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn.
1.3:Thái độ:
- Giáo dục học sinh yêu quý sự giàu đẹp của tiếng Việt.
- Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giao tiếp…
2. Trọng tâm :
Đặc điểm hình thức , chức năng của câu nghi vấn.
3. Chuẩn bị:
3.1: Giáo viên: Sưu tầm kiến thức mở rộng về câu nghi vấn, bài tập làm thêm.
3.2: Học sinh: Tìm hiểu khái niệm câu nghi vấn, tập cho ví dụ, đặc điểm hình thức , chức năng của câu nghi vấn.
4. Tiến trình:
4.1:Ổn định tổ chức và kiểm diện:
4.2:Kiểm tra miệng:
( Đối với bài mới hôm nay, em đã chuẩn bị được những gì?
( Tìm hiểu khái niệm câu nghi vấn, tập cho ví dụ, đặc điểm hình thức , chức năng của câu nghi vấn.
4.3:Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh.
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Vào bài: Để giúp các em nắm rõ đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn, tiết học này, cô sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu qua bài: Câu nghi vấn
Hoạt động 2: Đặc điểm, hình thức và chức năng chính.
Giáo viên gọi học sinh đọc ví dụ sách giáo khoa.
Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi vấn?
Những đặc điểm, hình thức nào cho biết đó là câu nghi vấn?
Sau mỗi câu đều có dấu chấm hỏi.
Ngoài ra câu nghi vấn đều có những từ nghi vấn: Có… không, làm sao, hay là…
Câu nghi vấn trong các ví dụ trên dùng để làm gì?
Để hỏi, để nêu lên những điều cần được giải đáp.
Nhưng nhiều khi bao gồm cả tự hỏi
“Người đâu gặp gỡ làm chi
Trăm năm biết có duyên gì hay không?”
Giáo viên gọi học sinh đặt ví dụ về câu nghi vấn.
Học sinh đặt câu, giáo viên nhận xét, sửa chữa.
Bạn học bài chưa?
Bạn có làm bài tập không?
Thế nào là câu nghi vấn? Chức năng chính?
Dấu hiệu hình thức câu nghi vấn?
Học sinh trả lời, giáo viên nhận xét, chốt ý.






Gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK.
Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập.
Xác định các câu nghi vấn trong những đoạn trích đã cho? Những đặc điểm nào cho biết đó là câu nghi vấn?






Xét các câu đã cho và trả lời câu hỏi:
Căn cứ vào đâu để xác định câu trên là câu nghi vấn?
Trong các câu đó, có thể thay từ “hay” bằng từ “hoặc”được không? Vì sao?

Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối những câu đã cho dược không? Vì sao?





Phân biệt hình thức và ý nghĩa của các câu hai câu:
Anh có khỏe không?
Anh đã khỏe chưa?



Hãy cho biết sự khác nhau về hình thức và ý nghĩa của hai câu:
Bao giờ anh đi Hà Nội?
Anh đi Hà Nội bao giờ?



Cho biết hai câu nghi vấn sau dùng đúng hay sai? Vì sao?
Chiếc xe này bao nhiêu kí lô gam mà nặng thế?
Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế?
( Nhắc HS làm bài vào vở bài tập.






I. Đặc điểm, hình thức và chức năng chính:



- Câu nghi vấn:
+ Sáng nay… ?
+ Thế làm sao…?
+ Hay là…?
( Người mẹ cần trả lời những thắc mắc của con.














Chức năng chính của câu nghi vấn là dùng để hỏi.
Hình thức:
+ Khi viết, kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
+ Các từ thường được sử dụng trong câu nghi vấn: các đại từ nghi vấn( ai, gì, nào, như thế nào, bao nhiêu