Tìm kiếm Giáo án
Bài 2. Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thanh Bình
Ngày gửi: 08h:45' 11-08-2023
Dung lượng: 5.2 MB
Số lượt tải: 16
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thanh Bình
Ngày gửi: 08h:45' 11-08-2023
Dung lượng: 5.2 MB
Số lượt tải: 16
Số lượt thích:
0 người
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
Bài 2: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
(… tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
- Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời
sống.
2. Về năng lực:
- Năng lực chung:
+ Tự học và hoàn thiện các nhiệm vụ thông qua phiếu học tập.
+ Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, có kĩ năng làm việc nhóm và
thể hiện tính sáng tạo.
+ Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm cũng như
quá trình trao đổi những kiến thức về nội dung bài học với giáo viên.
- Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử: Biết đọc thông tin trên lược đồ, các hình ảnh, biểu tượng liên
quan đến cuộc cách mạng công nghiệp.
- Năng lực nhận thức, tư duy Lịch sử: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách
mạng công nghiệp; nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Liên hệ được tác động của cuộc cách mạng 4.0 đối
với bản thân.
3. Về phẩm chất
- Luôn chăm chỉ, tìm tòi những tư liệu liên quan đến bài học.
- Có ý thức trách nhiệm hoàn thành công việc được giao. Yêu lao động, Luôn có tinh thần học
hỏi, sáng tạo, khám phá cái mới.
- Luôn trung thực trong quá trình học tập và thực hiện nhiệm vụ cá nhân, nhóm.
- Khâm phục, biết ơn đối với những nhà khoa học và những phát minh của họ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Một số hình ảnh phục vụ trò chơi, các phát minh và tư liệu về cuộc cách mạng công
nghiệp.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video.
- Phiếu học tập.
2. Học sinh
- Tập, SGK.
- Sưu tầm tranh ảnh về cuộc cách mạng công nghiệp
- Bảng con.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Nhằm tạo tình huống có vấn đề để kết nối với bài mới.
b. Nội dung: GV tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi Bay khắp trời xanh.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 1
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh dựa trên hình ảnh và thông tin do giáo viên cung cấp.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho học sinh tham gia trò chơi theo hình thức cá nhân. Thể
lệ trò chơi như sau: Học sinh sẽ lắng nghe thông tin giáo viên cung cấp, quan sát hình ảnh và trả
lời câu hỏi.
Câu 1: Hình ảnh sau gợi cho em nhớ tới hiện tượng gì?
Câu 2: Nối hình ảnh với dữ liệu sau đây sao cho phù hợp:
Ngành trồng trọt
Ngành dệt
Ngành cơ khí
Câu 3: Đây là quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất châu Âu vào thế kỉ XVII - XVIII?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia trò chơi dưới sự hướng dẫn của giáo viên, lắng nghe
các thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Học sinh trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.
Câu 1: Hiện tượng “Cừu ăn thịt người”.
Câu 2: Ngành dệt.
Câu 3: Nước Anh.
Bước 4. Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh và dẫn dắt vào HĐ tiếp
theo. Ở nước Anh, vào thế kỉ XVII, khi nhu cầu lông cừu tăng cao, số đông địa chủ là quý tộc
vừa và nhỏ đã chuyển sang nuôi cừu để lấy lông cừu bán nhằm thu lợi nhuận, ngành dệt nhờ đó
cũng ngày càng phát triển. Và đây cũng chính là một trong số những tiền đề dẫn đến cuộc cách
mạng công nghiệp vào cuối thế kỉ XVIII. Cuộc cách mạng này được chia thành hai giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Từ cuối thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX – cuộc cách mạng công nghiệp diễn
ra ở Anh – cách mạng công nghiệp lần thứ nhất – thời đại “máy hơi nước”.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 2
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
+ Giai đoạn 2: Từ giữa thế kỉ XIX đến năm 1914 tức là cho đến lúc Chiến tranh thế giới thứ nhất
bùng nổ - cách mạng công nghiệp lần 2 – thời đại “điện khí hóa”. Giai đoạn này cách mạng lan
rộng ra các nước châu Âu và Mĩ. Vậy những thành tựu tiêu biểu của cuộc cách mạng này là gì?
Nó có tác động như thế nào đối với sản xuất và đời sống? Chúng ta sẽ cùng nhau giải đáp những
vấn đề trên qua việc tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Những thành tựu tiêu biểu trong Cách mạng công nghiệp
a. Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
b. Nội dung: HS đọc tư liệu, thông tin, quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3 trong SGK/16,17, suy nghĩ cá
nhân và hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi, hoàn thành phiếu học tập về những thành tựu của
cách mạng công nghiệp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội dung.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
* Anh: - Năm 1764, Giêm Ha* Nhiệm vụ 1: Em hiểu thế nào là cách mạng công nghiệp?
gri-vơ chế tạo ra máy kéo sợi
* Nhiệm vụ 2: Dựa vào kiến thức đã học kết hợp với đoạn Gien-ni.
tư liệu sau đây, em hãy cho biết vì sao cách mạng công - Năm 1785, Ét-mơn các-rai chế
nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước Anh?
tạo ra máy dệt chạy bằng sức
nước.
- Năm 1784, máy hơi nước do
Giêm Oát phát minh được đưa
vào sử dụng.
- Kĩ thuật dùng than cốc để
luyện gang thành sắt của Hen-ri
Cót (1784).
- Phương pháp luyện sắt thành
thép của Han-man (1790).
* Đức, Pháp: Xuất hiện nhiều
loại máy sử dụng động cơ hơi
* Nhiệm vụ 3: Giáo viên chia cả lớp thành 6 nhóm, yêu cầu nước trong ngành sản xuất
các em đọc thông tin mục 1 quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3 trong gang, thép.
SGK/16,17, thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau về * Mĩ: - Năm 1793, phát minh ra
những thành tựu trong cách mạng công nghiệp (5').
máy tỉa hạt bông.
- Năm 1831, phát minh ra máy
gặt cơ khí.
- Năm 1838, phát minh ra hệ
thống điện tín sử dụng mã
Mooc-xơ.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 3
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
* Nhiệm vụ 4: Từ việc quan sát H2.1 và H2.2, theo em, máy
kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan trọng gì? (GV sử
dụng kĩ thuật Think – Pair – Share (3')).
* Nhiệm vụ 5: Đọc mục Nhân vật lịch sử SGK/17, kết hợp
với những hiểu biết của mình, em có nhận xét gì về phát
minh của Giêm Oát?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi
- Các nhóm đọc thông tin mục 1, quan sát hình ảnh trong
SGK/16,17 hoàn thành phiếu học tập.
- Các nhóm chia sẻ suy nghĩ về những cải tiến của máy kéo
sợi Gien-ni.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 4
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- HS trả lời câu hỏi của GV.
- Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận và chia sẻ ý kiến cho
cả lớp.
- HS còn lại quan sát, theo dõi phần trình bày của các bạn,
nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Kết luận, nhận định
Nhận xét thái độ làm việc, phần trình bày của các nhóm, mở
rộng và chuẩn kiến thức cho học sinh:
* Cách mạng công nghiệp: là cuộc cách mạng trong lĩnh
vực sản xuất, là sự thay thế lao động thủ công (còn gọi là lao
động tay chân) của con người bằng lao động máy móc,
chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang nền sản xuất cơ khí.
Cuộc cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi cơ bản các
điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và khoa học kĩ thuật của
loài người, xuất phát từ nước Anh sau đó lan tỏa ra toàn thế
giới.
* Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước Anh
vì: - Cách mạng tư sản thành công sớm, tạo ra yếu tố chính
trị thuận lợi: Giai cấp tư sản nắm chính quyền trong tay, lại
đòi hỏi phải có một nền kĩ thuật mới tương ứng với nền kinh
tế TBCN, họ có đủ sức mạnh và nhu cầu để thực hiện một
cuộc cách mạng công nghiệp thắng lợi.
- Có nguồn tích lũy tư bản, điều kiện tự nhiên thuận lợi
(nhiều mỏ than, sắt, các hải cảng…)
- Những tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất nông nghiệp, thủ
công nghiệp đã tạo ra nguồn lương thực dồi dào.
- Hiện tượng “rào đất cướp ruộng” (“cừu ăn thịt người”) đã
bổ sung lực lượng lao động cho các nhà máy xí nghiệp.
- Sự phát triển ngành dệt ở Anh đã đặt ra nhu cầu cải tiến kĩ
thuật và cơ khí hóa ngành này.
Đây là những điều kiện thích hợp nhất để ra đời những
phát minh đầu tiên về kĩ thuật giữa thế kỉ XVIII.
* Các thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp:
* Máy kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan trọng:
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 5
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- Vào những năm 1750, các xưởng dệt may không thể đáp
ứng được thị trường. Lúc này, người ta vẫn còn sử dụng xe
quay sợi với một cọc suốt. Vì thế mà mỗi công nhân chỉ làm
được một cuộn chỉ mỗi ngày. Đến năm 1764, máy kéo sợi
Gien-ni được tạo ra. Máy có cấu tạo như xe quay sợi bình
thường nhưng lại có khoảng 16 – 18 cọc suốt và chỉ cần 1
công nhân vận hành. Vì lượng cọc nhiều hơn, máy có thể tạo
nhiều sợi vải hơn, năng suất làm việc cũng tăng lên gấp 8
lần. Phát minh này đã mang lại rất nhiều lợi ích cho ngành
dệt nước Anh thời ấy.
GV kể chuyện: James Hargreaves được ghi nhận là người
đã sáng tạo ra máy kéo sợi Gien-ni vào năm 1764.
Hargreaves sinh năm 1720 tại hạt Lancashire và là con trai
trong một gia đình thợ mộc nghèo khổ. Lớn lên trong cảnh
bần hàn, Hargreves sớm đã thành thạo việc sử dụng các
công cụ nghề mộc và nhanh chóng trở thành người thợ giỏi
dưới sự kèm cặp của cha và ông nội. Sau này ông chuyển
đến hạt Blackburn sinh sống và xây dựng gia đình tại đây.
Với phát minh máy kéo sợ Gien-ni của mình, ông trở thành
một trong những người nổi tiếng nhất cuộc cách mạng công
nghiệp tại Anh. Ông phát minh máy kéo sợi Gien ni là vì
thương vợ. Vợ chồng Ha-gri-vơ sống rất nghèo khổ, vợ ông
là một thợ dệt, ông đã thuê 1 máy dệt và một máy se sợi với
chỉ 1 cọc sợi về cho vợ vừa làm vừa trông con. Nhưng năng
suất quá thấp, tiền công bèo bọt. Thương vợ vất vả,
Hargreaves thường hay kéo sợi giúp vợ mình. Cộng với việc
ông là con trai của một thợ mộc mà ông đã nắm rõ nguyên lý
làm việc cũng như cấu tạo của máy kéo sợi. Với đầu óc
nhanh nhạy của một người thợ mộc giỏi, Hargreaves đã cải
tiến chiếc máy bằng cách lắp thêm các cọc suốt. Nhờ sáng
tạo này mà ông đã giúp được người vợ của mình hoàn thành
sản lượng mà chủ xưởng dệt yêu cầu
- Máy kéo sợi Gien-ni là một trong những phát minh vĩ đại
bấy giờ, giúp cho sản lượng nguyên liệu của ngành dệt may
ở châu Âu tăng lên chóng mặt. Phát minh này giúp nguồn
cung nguyên liệu là sợi vải cho ngành dệt may tăng lên.
Đồng thời, điều này cũng giúp giá sản phẩm giảm xuống và
người ta có thể mua vải dễ dàng hơn. Sự ra đời của máy kéo
sợi Gien-ni cũng là một dấu mốc lớn trong cách mạng công
nghiệp.
* Nhận xét về phát minh của Giêm Oát
- Đây là một phát minh vĩ đại thời bấy giờ. Vì:
+ Trước khi động cơ hơi nước ra đời: con người chủ yếu
lao động dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ công);
hoặc sử dụng một số loại máy móc chạy bằng năng lượng
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 6
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
gió (cối xay gió…) và nước. Tuy vậy, do còn nhiều hạn
chế, nên năng suất lao động của con người chưa cao; khối
lượng sản phẩm sản xuất ra chưa nhiều và các loại năng
lượng gió, nước ở thời điểm này vẫn chưa thể tạo ra sự
chuyển biến căn bản trong đời sống sản xuất.
+ Năm 1769, Giêm Oát phát minh ra động cơ hơi nước và
đến năm 1784 được hoàn thiện rồi đưa vào sử dụng. Máy
hơi nước có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, nhờ
đó, các nhà máy có thể xây dựng ở bất cứ nơi nào thuận
lợi… Từ đây, máy hơi nước đã nhanh chóng được ứng
dụng trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau, như: sản
xuất công nghiệp, giao thông vận tải (với tàu thủy và tàu
hỏa chạy bằng đầu máy hơi nước), nông nghiệp… Lúc này,
các loại máy móc đã thay thế sức lao động chân tay của con
người, giúp nền sản xuất có sự chuyển biến mạnh mẽ từ:
sản xuất thủ công sang cơ khí hóa.
2. Những tác động của Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống
a. Mục tiêu: - Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống.
b. Nội dung: - HS đọc mục 2, mục Em có biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo luận theo
cặp hoàn thành phiếu học tập về tác động của Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời
sống.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội dung.
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Đối với sản xuất:
* Nhiệm vụ 1: GV yêu cầu học sinh đọc mục 2, mục Em có + Thúc đẩy sự phát triển của
biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo luận theo cặp hoàn nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là
thành phiếu học tập về tác động của Cách mạng công nghiệp giao thông vận tải, khai mỏ và
đối với sản xuất và đời sống.
sản xuất nông nghiệp…
+ Làm thay đổi cơ bản quá trình
sản xuất; nâng cao năng suất lao
động, tạo ra nguồn của cải dồi
dào.
+ Làm thay đổi bộ mặt của
nhiều nước tư bản: xuất hiện
nhiều trung tâm công nghiệp,
thành phố lớn, đưa tới sự
chuyển dịch trong cơ cấu lao
động và dân cư,..
- Đối với đời sống:
+ Thay đổi đời sống của người
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 7
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
dân và cấu trúc xã hội: giới chủ
xưởng giàu lên nhanh chóng
giai cấp tư sản, thống trị xã hội;
những người thợ làm thuê bị
bóc lột giai cấp vô sản.
+ Mâu thuẫn giữa giai cấp tư
sản và giai cấp vô sản ngày
càng sâu sắc.
* Nhiệm vụ 2: Em có nhận xét gì về tác động của Cách
mạng công nghiệp?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
-: HS đọc thông tin và quan sát hình ảnh ở mục 2 trong
SGK/18,19, thảo luận theo cặp hoàn thành phiếu học tập.
- Học sinh suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi của GV.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu các nhóm trao đổi bài với nhóm bên cạnh.
- GV gọi đại diện 1 -2 nhóm trình bày kết quả. Các nhóm
còn lại lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 8
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- GV yêu cầu các nhóm đối chiếu kết quả, chấm điểm và báo
cho nhóm bạn.
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét về thái độ, phần trình bày của học sinh, mở rộng
và chuẩn kiến thức cho các em.
Tác động của Cách mạng công nghiệp:
Từ khi máy hơi nước xuất hiện đã có một tác dụng to lớn
trong cuộc cách mạng công nghiệp. Ngoài việc dùng làm
nguồn năng lượng cho các công xưởng, máy hơi nước còn
được ứng dụng trong giao thông vận tải. Sự ứng dụng rộng
rãi máy hơi nước đã ảnh hưởng đến cuộc cách mạng phương
tiện giao thông của nước Anh.
GV cho HS xem video về George Stephenson: “Ông Tổ
Xe Lửa”, Người Đặt Nền Móng Cho Ngành Đường Sắt:
https://www.youtube.com/watch?v=HJGN9P6HNdU
(Hoặc cho học sinh quan sát hình ảnh Đầu máy xe lửa đầu
tiên do Xti-phen-tơn chế tạo (1814): Đầu máy xe lửa là
loại đầu máy chạy trên đường sắt (đường ray) có sức kéo
hàng nghìn mã lực, có khả năng kéo hàng chục toa tàu để
chở nhiều tấn hàng hóa và con người. Bản thân đầu máy
thường không chở hàng hóa mà chỉ dùng để đẩy và kéo đoàn
tàu.
Người đầu tiên chế tạo một đầu máy xe lửa chở hành
khách là George Stephenson, một người thợ làm trong hầm
mỏ tại Anh. Khi trước làm việc dưới hầm mỏ, Stephenson đã
từng quen thuộc với các loại máy hơi nước của James Watt.
Rồi theo các ý tưởng của William Murdock và Richard
Trevithick, ông chế tạo một đầu tầu kéo được 90 tấn trên
quãng đường 85 dặm. Stephenson chế tạo tiếp chiếc xe nữa,
nặng 4 tấn rưỡi và bánh xe có đường kính 1,42 mét. Chiếc
thứ ba có tên là Rocket và được cho chạy vào năm 1830.
Trong những lần thử ban đầu, chiếc Rocket chở được 36
hành khách và chạy với tốc độ 30 dặm một giờ.
Năm 1825 đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước chở
khách đầu tiên được chế tạo bởi Xti- Phen-xơn. Cũng trong
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 9
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
năm 1825, nước Anh khánh thành tuyến đường sắt dài 48km
nối liền thành phố Liverpool với Manchester Xti- Phen-xơn
còn đề nghị tất cả đường ray của cả nước phải theo cùng một
tiêu chuẩn và kích thước là 1,44m tương đương với chiều
dài của trục tên lửa thời đó về sau các nước thuộc châu âu và
Mĩ đều dùng tiêu chuẩn này. Năm 1825, đoạn đường sắt đầu
tiên trên thế giới được khánh thành nối Stockton với
Darlington. Năm 1830, đường sắt chạy từ Manchester đến
Liverpool được xây dựng, tuyến này có ý nghĩa quan trọng
với hoạt động buôn bán. Đến năm 1849, liên minh vương
quốc Anh – Xcốtlen – Ailen đã có 5.996 dặm đường sắt.
1850 ở Anh có khoảng 10.000 km đường sắt. Vận tài đường
sắt phát triển nối liền các hải cảng với các vùng hẻo lánh
nằm sâu trong nội địa. Đường sắt đã góp phần thúc đẩy nhịp
độ phát triển nền kinh tế tư bản chủ nghĩa).
Tàu thủy đầu tiên do Robe Phon-ton chế tạo: Trong
năm 1807, Robert Fulton đã chế tạo thành công một tàu thủy
chạy chở khách chạy bằng hơi nước và sử dụng nó để thực
hiện một chuyến hành trình từ New York đến Albany, bang
New York. Đây là một bước nhảy vọt quan trọng trong sự
phát triển của tàu thuỷ cũng như cách vận chuyển hàng hóa
và con người trên sông. Phát mình về tàu thuỷ của Robert
Fulton đã giúp cho việc vận chuyển trở nên nhanh chóng
hơn và tiết kiệm hơn so với các phương tiện trước đó.
* Nhận xét về tác động của cách mạng công nghiệp: Bên
cạnh những tác động tích cực như: thúc đẩy sự phát triển của
các ngành kinh tế, nâng cao năng suất và chất lượng cuộc
sống của con người,… cách mạng công nghiệp còn có
những tác động tiêu cực: ô nhiễm môi trường, bóc lột lao
động phụ nữ và trẻ em, sự xâm chiếm và tranh giành thuộc
địa…
Hoạt động 3. LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức cho HS về những thành tựu tiêu
biểu và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp.
b. Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi trắc nghiệm qua việc tham gia trò
chơi “Rạp xiếc vui nhộn”.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV tổ chức cho học sinh cả lớp tham gia trò chơi “Rạp xiếc vui nhộn”. Chọn hai bạn làm
nhiệm vụ quan sát câu trả lời của các bạn trong lớp.
- GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng nhất
và ghi câu trả lời trên bảng con.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 10
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
* Câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu 1. Quốc gia nào tiến hành Cách mạng công nghiệp đầu tiên trên thế giới?
A. Đức
B. Pháp
C. Anh
D. Mĩ
Câu 2. Thành tựu đầu tiên trong Cách mạng công nghiệp là
A. máy kéo sợi Gien-ni
B. động cơ hơi nước
C. máy dệt
D. máy tỉa hạt bông
Câu 3. Ai là người đã chế tạo ra động cơ hơi nước?
A. Ét-mơn các-rai
B. Giêm Ha-gri-vơ
C. Han-man
D. Giêm Oát
Câu 4. Phát minh nào đã làm thay đổi cách thức giao tiếp của nhân loại?
A. Phương pháp luyện sắt thành thép.
B. Kĩ thuật dùng than cốc để luyện gang thành sắt.
C. Máy gặt cơ khí.
D. Hệ thống điện tín sử dụng mã Moóc-xơ.
Câu 5 Điểm nào sau đây không phải là tác động của Cách mạng công nghiệp?
A. Thương mại, giao thông, các ngành kinh tế phát triển.
B. Thúc đẩy sự phát triển của xã hội phong kiến.
C. Năng suất lao động được nâng cao, của cải dồi dào.
D. Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng sâu sắc.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ và trả lời theo các câu hỏi.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: HS đưa bảng con có ghi câu trả lời sau khi giáo viên nêu câu hỏi.
Bước 4. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Câu
1
2
3
4
5
Đáp án
C
A
D
D
B
Hoạt động 4. VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c. Sản phẩm: Lời giới thiệu của học sinh về những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày của bản
thân các em trước tác động bởi cuộc cách mạng 4.0.
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
GV nêu yêu cầu: Hiện nay chúng ta đang tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (cách
mạng 4.0), những thành tựu của cuộc cách mạng này đã và đang thay đổi cuộc sống của em như
thế nào?
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 11
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn các em tìm hiểu và xác định yêu cầu của đề.
- HS nhận nhiệm vụ, quan sát hình ảnh và thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của giáo viên (HS làm
ở nhà, ghi bài làm vào giấy).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành (gửi bài cho giáo viên qua
một số ứng dụng mạng xã hội: zalo, messenger …).
- GV có thể mời 1 – 2 bạn báo cáo ở lớp trong tiết học tiếp theo.
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét, nhắc nhở, động viên tinh thần, thái độ của các em trong quá trình học bài.
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 12
Bài 2: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
(… tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
- Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời
sống.
2. Về năng lực:
- Năng lực chung:
+ Tự học và hoàn thiện các nhiệm vụ thông qua phiếu học tập.
+ Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, có kĩ năng làm việc nhóm và
thể hiện tính sáng tạo.
+ Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm cũng như
quá trình trao đổi những kiến thức về nội dung bài học với giáo viên.
- Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử: Biết đọc thông tin trên lược đồ, các hình ảnh, biểu tượng liên
quan đến cuộc cách mạng công nghiệp.
- Năng lực nhận thức, tư duy Lịch sử: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách
mạng công nghiệp; nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Liên hệ được tác động của cuộc cách mạng 4.0 đối
với bản thân.
3. Về phẩm chất
- Luôn chăm chỉ, tìm tòi những tư liệu liên quan đến bài học.
- Có ý thức trách nhiệm hoàn thành công việc được giao. Yêu lao động, Luôn có tinh thần học
hỏi, sáng tạo, khám phá cái mới.
- Luôn trung thực trong quá trình học tập và thực hiện nhiệm vụ cá nhân, nhóm.
- Khâm phục, biết ơn đối với những nhà khoa học và những phát minh của họ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Một số hình ảnh phục vụ trò chơi, các phát minh và tư liệu về cuộc cách mạng công
nghiệp.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video.
- Phiếu học tập.
2. Học sinh
- Tập, SGK.
- Sưu tầm tranh ảnh về cuộc cách mạng công nghiệp
- Bảng con.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Nhằm tạo tình huống có vấn đề để kết nối với bài mới.
b. Nội dung: GV tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi Bay khắp trời xanh.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 1
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh dựa trên hình ảnh và thông tin do giáo viên cung cấp.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho học sinh tham gia trò chơi theo hình thức cá nhân. Thể
lệ trò chơi như sau: Học sinh sẽ lắng nghe thông tin giáo viên cung cấp, quan sát hình ảnh và trả
lời câu hỏi.
Câu 1: Hình ảnh sau gợi cho em nhớ tới hiện tượng gì?
Câu 2: Nối hình ảnh với dữ liệu sau đây sao cho phù hợp:
Ngành trồng trọt
Ngành dệt
Ngành cơ khí
Câu 3: Đây là quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất châu Âu vào thế kỉ XVII - XVIII?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia trò chơi dưới sự hướng dẫn của giáo viên, lắng nghe
các thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Học sinh trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.
Câu 1: Hiện tượng “Cừu ăn thịt người”.
Câu 2: Ngành dệt.
Câu 3: Nước Anh.
Bước 4. Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh và dẫn dắt vào HĐ tiếp
theo. Ở nước Anh, vào thế kỉ XVII, khi nhu cầu lông cừu tăng cao, số đông địa chủ là quý tộc
vừa và nhỏ đã chuyển sang nuôi cừu để lấy lông cừu bán nhằm thu lợi nhuận, ngành dệt nhờ đó
cũng ngày càng phát triển. Và đây cũng chính là một trong số những tiền đề dẫn đến cuộc cách
mạng công nghiệp vào cuối thế kỉ XVIII. Cuộc cách mạng này được chia thành hai giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Từ cuối thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX – cuộc cách mạng công nghiệp diễn
ra ở Anh – cách mạng công nghiệp lần thứ nhất – thời đại “máy hơi nước”.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 2
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
+ Giai đoạn 2: Từ giữa thế kỉ XIX đến năm 1914 tức là cho đến lúc Chiến tranh thế giới thứ nhất
bùng nổ - cách mạng công nghiệp lần 2 – thời đại “điện khí hóa”. Giai đoạn này cách mạng lan
rộng ra các nước châu Âu và Mĩ. Vậy những thành tựu tiêu biểu của cuộc cách mạng này là gì?
Nó có tác động như thế nào đối với sản xuất và đời sống? Chúng ta sẽ cùng nhau giải đáp những
vấn đề trên qua việc tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Những thành tựu tiêu biểu trong Cách mạng công nghiệp
a. Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
b. Nội dung: HS đọc tư liệu, thông tin, quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3 trong SGK/16,17, suy nghĩ cá
nhân và hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi, hoàn thành phiếu học tập về những thành tựu của
cách mạng công nghiệp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội dung.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
* Anh: - Năm 1764, Giêm Ha* Nhiệm vụ 1: Em hiểu thế nào là cách mạng công nghiệp?
gri-vơ chế tạo ra máy kéo sợi
* Nhiệm vụ 2: Dựa vào kiến thức đã học kết hợp với đoạn Gien-ni.
tư liệu sau đây, em hãy cho biết vì sao cách mạng công - Năm 1785, Ét-mơn các-rai chế
nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước Anh?
tạo ra máy dệt chạy bằng sức
nước.
- Năm 1784, máy hơi nước do
Giêm Oát phát minh được đưa
vào sử dụng.
- Kĩ thuật dùng than cốc để
luyện gang thành sắt của Hen-ri
Cót (1784).
- Phương pháp luyện sắt thành
thép của Han-man (1790).
* Đức, Pháp: Xuất hiện nhiều
loại máy sử dụng động cơ hơi
* Nhiệm vụ 3: Giáo viên chia cả lớp thành 6 nhóm, yêu cầu nước trong ngành sản xuất
các em đọc thông tin mục 1 quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3 trong gang, thép.
SGK/16,17, thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau về * Mĩ: - Năm 1793, phát minh ra
những thành tựu trong cách mạng công nghiệp (5').
máy tỉa hạt bông.
- Năm 1831, phát minh ra máy
gặt cơ khí.
- Năm 1838, phát minh ra hệ
thống điện tín sử dụng mã
Mooc-xơ.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 3
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
* Nhiệm vụ 4: Từ việc quan sát H2.1 và H2.2, theo em, máy
kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan trọng gì? (GV sử
dụng kĩ thuật Think – Pair – Share (3')).
* Nhiệm vụ 5: Đọc mục Nhân vật lịch sử SGK/17, kết hợp
với những hiểu biết của mình, em có nhận xét gì về phát
minh của Giêm Oát?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi
- Các nhóm đọc thông tin mục 1, quan sát hình ảnh trong
SGK/16,17 hoàn thành phiếu học tập.
- Các nhóm chia sẻ suy nghĩ về những cải tiến của máy kéo
sợi Gien-ni.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 4
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- HS trả lời câu hỏi của GV.
- Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận và chia sẻ ý kiến cho
cả lớp.
- HS còn lại quan sát, theo dõi phần trình bày của các bạn,
nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Kết luận, nhận định
Nhận xét thái độ làm việc, phần trình bày của các nhóm, mở
rộng và chuẩn kiến thức cho học sinh:
* Cách mạng công nghiệp: là cuộc cách mạng trong lĩnh
vực sản xuất, là sự thay thế lao động thủ công (còn gọi là lao
động tay chân) của con người bằng lao động máy móc,
chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang nền sản xuất cơ khí.
Cuộc cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi cơ bản các
điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và khoa học kĩ thuật của
loài người, xuất phát từ nước Anh sau đó lan tỏa ra toàn thế
giới.
* Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước Anh
vì: - Cách mạng tư sản thành công sớm, tạo ra yếu tố chính
trị thuận lợi: Giai cấp tư sản nắm chính quyền trong tay, lại
đòi hỏi phải có một nền kĩ thuật mới tương ứng với nền kinh
tế TBCN, họ có đủ sức mạnh và nhu cầu để thực hiện một
cuộc cách mạng công nghiệp thắng lợi.
- Có nguồn tích lũy tư bản, điều kiện tự nhiên thuận lợi
(nhiều mỏ than, sắt, các hải cảng…)
- Những tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất nông nghiệp, thủ
công nghiệp đã tạo ra nguồn lương thực dồi dào.
- Hiện tượng “rào đất cướp ruộng” (“cừu ăn thịt người”) đã
bổ sung lực lượng lao động cho các nhà máy xí nghiệp.
- Sự phát triển ngành dệt ở Anh đã đặt ra nhu cầu cải tiến kĩ
thuật và cơ khí hóa ngành này.
Đây là những điều kiện thích hợp nhất để ra đời những
phát minh đầu tiên về kĩ thuật giữa thế kỉ XVIII.
* Các thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp:
* Máy kéo sợi Gien-ni đã có những cải tiến quan trọng:
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 5
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- Vào những năm 1750, các xưởng dệt may không thể đáp
ứng được thị trường. Lúc này, người ta vẫn còn sử dụng xe
quay sợi với một cọc suốt. Vì thế mà mỗi công nhân chỉ làm
được một cuộn chỉ mỗi ngày. Đến năm 1764, máy kéo sợi
Gien-ni được tạo ra. Máy có cấu tạo như xe quay sợi bình
thường nhưng lại có khoảng 16 – 18 cọc suốt và chỉ cần 1
công nhân vận hành. Vì lượng cọc nhiều hơn, máy có thể tạo
nhiều sợi vải hơn, năng suất làm việc cũng tăng lên gấp 8
lần. Phát minh này đã mang lại rất nhiều lợi ích cho ngành
dệt nước Anh thời ấy.
GV kể chuyện: James Hargreaves được ghi nhận là người
đã sáng tạo ra máy kéo sợi Gien-ni vào năm 1764.
Hargreaves sinh năm 1720 tại hạt Lancashire và là con trai
trong một gia đình thợ mộc nghèo khổ. Lớn lên trong cảnh
bần hàn, Hargreves sớm đã thành thạo việc sử dụng các
công cụ nghề mộc và nhanh chóng trở thành người thợ giỏi
dưới sự kèm cặp của cha và ông nội. Sau này ông chuyển
đến hạt Blackburn sinh sống và xây dựng gia đình tại đây.
Với phát minh máy kéo sợ Gien-ni của mình, ông trở thành
một trong những người nổi tiếng nhất cuộc cách mạng công
nghiệp tại Anh. Ông phát minh máy kéo sợi Gien ni là vì
thương vợ. Vợ chồng Ha-gri-vơ sống rất nghèo khổ, vợ ông
là một thợ dệt, ông đã thuê 1 máy dệt và một máy se sợi với
chỉ 1 cọc sợi về cho vợ vừa làm vừa trông con. Nhưng năng
suất quá thấp, tiền công bèo bọt. Thương vợ vất vả,
Hargreaves thường hay kéo sợi giúp vợ mình. Cộng với việc
ông là con trai của một thợ mộc mà ông đã nắm rõ nguyên lý
làm việc cũng như cấu tạo của máy kéo sợi. Với đầu óc
nhanh nhạy của một người thợ mộc giỏi, Hargreaves đã cải
tiến chiếc máy bằng cách lắp thêm các cọc suốt. Nhờ sáng
tạo này mà ông đã giúp được người vợ của mình hoàn thành
sản lượng mà chủ xưởng dệt yêu cầu
- Máy kéo sợi Gien-ni là một trong những phát minh vĩ đại
bấy giờ, giúp cho sản lượng nguyên liệu của ngành dệt may
ở châu Âu tăng lên chóng mặt. Phát minh này giúp nguồn
cung nguyên liệu là sợi vải cho ngành dệt may tăng lên.
Đồng thời, điều này cũng giúp giá sản phẩm giảm xuống và
người ta có thể mua vải dễ dàng hơn. Sự ra đời của máy kéo
sợi Gien-ni cũng là một dấu mốc lớn trong cách mạng công
nghiệp.
* Nhận xét về phát minh của Giêm Oát
- Đây là một phát minh vĩ đại thời bấy giờ. Vì:
+ Trước khi động cơ hơi nước ra đời: con người chủ yếu
lao động dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ công);
hoặc sử dụng một số loại máy móc chạy bằng năng lượng
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 6
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
gió (cối xay gió…) và nước. Tuy vậy, do còn nhiều hạn
chế, nên năng suất lao động của con người chưa cao; khối
lượng sản phẩm sản xuất ra chưa nhiều và các loại năng
lượng gió, nước ở thời điểm này vẫn chưa thể tạo ra sự
chuyển biến căn bản trong đời sống sản xuất.
+ Năm 1769, Giêm Oát phát minh ra động cơ hơi nước và
đến năm 1784 được hoàn thiện rồi đưa vào sử dụng. Máy
hơi nước có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, nhờ
đó, các nhà máy có thể xây dựng ở bất cứ nơi nào thuận
lợi… Từ đây, máy hơi nước đã nhanh chóng được ứng
dụng trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau, như: sản
xuất công nghiệp, giao thông vận tải (với tàu thủy và tàu
hỏa chạy bằng đầu máy hơi nước), nông nghiệp… Lúc này,
các loại máy móc đã thay thế sức lao động chân tay của con
người, giúp nền sản xuất có sự chuyển biến mạnh mẽ từ:
sản xuất thủ công sang cơ khí hóa.
2. Những tác động của Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống
a. Mục tiêu: - Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống.
b. Nội dung: - HS đọc mục 2, mục Em có biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo luận theo
cặp hoàn thành phiếu học tập về tác động của Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời
sống.
c. Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập của các nhóm đã hoàn thành các nội dung.
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến
(Nội dung ghi bài)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Đối với sản xuất:
* Nhiệm vụ 1: GV yêu cầu học sinh đọc mục 2, mục Em có + Thúc đẩy sự phát triển của
biết, quan sát H2.4, 2.5 SGK/18,19 thảo luận theo cặp hoàn nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là
thành phiếu học tập về tác động của Cách mạng công nghiệp giao thông vận tải, khai mỏ và
đối với sản xuất và đời sống.
sản xuất nông nghiệp…
+ Làm thay đổi cơ bản quá trình
sản xuất; nâng cao năng suất lao
động, tạo ra nguồn của cải dồi
dào.
+ Làm thay đổi bộ mặt của
nhiều nước tư bản: xuất hiện
nhiều trung tâm công nghiệp,
thành phố lớn, đưa tới sự
chuyển dịch trong cơ cấu lao
động và dân cư,..
- Đối với đời sống:
+ Thay đổi đời sống của người
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 7
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
dân và cấu trúc xã hội: giới chủ
xưởng giàu lên nhanh chóng
giai cấp tư sản, thống trị xã hội;
những người thợ làm thuê bị
bóc lột giai cấp vô sản.
+ Mâu thuẫn giữa giai cấp tư
sản và giai cấp vô sản ngày
càng sâu sắc.
* Nhiệm vụ 2: Em có nhận xét gì về tác động của Cách
mạng công nghiệp?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
-: HS đọc thông tin và quan sát hình ảnh ở mục 2 trong
SGK/18,19, thảo luận theo cặp hoàn thành phiếu học tập.
- Học sinh suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi của GV.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu các nhóm trao đổi bài với nhóm bên cạnh.
- GV gọi đại diện 1 -2 nhóm trình bày kết quả. Các nhóm
còn lại lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 8
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
- GV yêu cầu các nhóm đối chiếu kết quả, chấm điểm và báo
cho nhóm bạn.
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét về thái độ, phần trình bày của học sinh, mở rộng
và chuẩn kiến thức cho các em.
Tác động của Cách mạng công nghiệp:
Từ khi máy hơi nước xuất hiện đã có một tác dụng to lớn
trong cuộc cách mạng công nghiệp. Ngoài việc dùng làm
nguồn năng lượng cho các công xưởng, máy hơi nước còn
được ứng dụng trong giao thông vận tải. Sự ứng dụng rộng
rãi máy hơi nước đã ảnh hưởng đến cuộc cách mạng phương
tiện giao thông của nước Anh.
GV cho HS xem video về George Stephenson: “Ông Tổ
Xe Lửa”, Người Đặt Nền Móng Cho Ngành Đường Sắt:
https://www.youtube.com/watch?v=HJGN9P6HNdU
(Hoặc cho học sinh quan sát hình ảnh Đầu máy xe lửa đầu
tiên do Xti-phen-tơn chế tạo (1814): Đầu máy xe lửa là
loại đầu máy chạy trên đường sắt (đường ray) có sức kéo
hàng nghìn mã lực, có khả năng kéo hàng chục toa tàu để
chở nhiều tấn hàng hóa và con người. Bản thân đầu máy
thường không chở hàng hóa mà chỉ dùng để đẩy và kéo đoàn
tàu.
Người đầu tiên chế tạo một đầu máy xe lửa chở hành
khách là George Stephenson, một người thợ làm trong hầm
mỏ tại Anh. Khi trước làm việc dưới hầm mỏ, Stephenson đã
từng quen thuộc với các loại máy hơi nước của James Watt.
Rồi theo các ý tưởng của William Murdock và Richard
Trevithick, ông chế tạo một đầu tầu kéo được 90 tấn trên
quãng đường 85 dặm. Stephenson chế tạo tiếp chiếc xe nữa,
nặng 4 tấn rưỡi và bánh xe có đường kính 1,42 mét. Chiếc
thứ ba có tên là Rocket và được cho chạy vào năm 1830.
Trong những lần thử ban đầu, chiếc Rocket chở được 36
hành khách và chạy với tốc độ 30 dặm một giờ.
Năm 1825 đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước chở
khách đầu tiên được chế tạo bởi Xti- Phen-xơn. Cũng trong
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 9
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
năm 1825, nước Anh khánh thành tuyến đường sắt dài 48km
nối liền thành phố Liverpool với Manchester Xti- Phen-xơn
còn đề nghị tất cả đường ray của cả nước phải theo cùng một
tiêu chuẩn và kích thước là 1,44m tương đương với chiều
dài của trục tên lửa thời đó về sau các nước thuộc châu âu và
Mĩ đều dùng tiêu chuẩn này. Năm 1825, đoạn đường sắt đầu
tiên trên thế giới được khánh thành nối Stockton với
Darlington. Năm 1830, đường sắt chạy từ Manchester đến
Liverpool được xây dựng, tuyến này có ý nghĩa quan trọng
với hoạt động buôn bán. Đến năm 1849, liên minh vương
quốc Anh – Xcốtlen – Ailen đã có 5.996 dặm đường sắt.
1850 ở Anh có khoảng 10.000 km đường sắt. Vận tài đường
sắt phát triển nối liền các hải cảng với các vùng hẻo lánh
nằm sâu trong nội địa. Đường sắt đã góp phần thúc đẩy nhịp
độ phát triển nền kinh tế tư bản chủ nghĩa).
Tàu thủy đầu tiên do Robe Phon-ton chế tạo: Trong
năm 1807, Robert Fulton đã chế tạo thành công một tàu thủy
chạy chở khách chạy bằng hơi nước và sử dụng nó để thực
hiện một chuyến hành trình từ New York đến Albany, bang
New York. Đây là một bước nhảy vọt quan trọng trong sự
phát triển của tàu thuỷ cũng như cách vận chuyển hàng hóa
và con người trên sông. Phát mình về tàu thuỷ của Robert
Fulton đã giúp cho việc vận chuyển trở nên nhanh chóng
hơn và tiết kiệm hơn so với các phương tiện trước đó.
* Nhận xét về tác động của cách mạng công nghiệp: Bên
cạnh những tác động tích cực như: thúc đẩy sự phát triển của
các ngành kinh tế, nâng cao năng suất và chất lượng cuộc
sống của con người,… cách mạng công nghiệp còn có
những tác động tiêu cực: ô nhiễm môi trường, bóc lột lao
động phụ nữ và trẻ em, sự xâm chiếm và tranh giành thuộc
địa…
Hoạt động 3. LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức cho HS về những thành tựu tiêu
biểu và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp.
b. Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi trắc nghiệm qua việc tham gia trò
chơi “Rạp xiếc vui nhộn”.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV tổ chức cho học sinh cả lớp tham gia trò chơi “Rạp xiếc vui nhộn”. Chọn hai bạn làm
nhiệm vụ quan sát câu trả lời của các bạn trong lớp.
- GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng nhất
và ghi câu trả lời trên bảng con.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 10
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
* Câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu 1. Quốc gia nào tiến hành Cách mạng công nghiệp đầu tiên trên thế giới?
A. Đức
B. Pháp
C. Anh
D. Mĩ
Câu 2. Thành tựu đầu tiên trong Cách mạng công nghiệp là
A. máy kéo sợi Gien-ni
B. động cơ hơi nước
C. máy dệt
D. máy tỉa hạt bông
Câu 3. Ai là người đã chế tạo ra động cơ hơi nước?
A. Ét-mơn các-rai
B. Giêm Ha-gri-vơ
C. Han-man
D. Giêm Oát
Câu 4. Phát minh nào đã làm thay đổi cách thức giao tiếp của nhân loại?
A. Phương pháp luyện sắt thành thép.
B. Kĩ thuật dùng than cốc để luyện gang thành sắt.
C. Máy gặt cơ khí.
D. Hệ thống điện tín sử dụng mã Moóc-xơ.
Câu 5 Điểm nào sau đây không phải là tác động của Cách mạng công nghiệp?
A. Thương mại, giao thông, các ngành kinh tế phát triển.
B. Thúc đẩy sự phát triển của xã hội phong kiến.
C. Năng suất lao động được nâng cao, của cải dồi dào.
D. Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng sâu sắc.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ và trả lời theo các câu hỏi.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: HS đưa bảng con có ghi câu trả lời sau khi giáo viên nêu câu hỏi.
Bước 4. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Câu
1
2
3
4
5
Đáp án
C
A
D
D
B
Hoạt động 4. VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c. Sản phẩm: Lời giới thiệu của học sinh về những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày của bản
thân các em trước tác động bởi cuộc cách mạng 4.0.
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
GV nêu yêu cầu: Hiện nay chúng ta đang tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (cách
mạng 4.0), những thành tựu của cuộc cách mạng này đã và đang thay đổi cuộc sống của em như
thế nào?
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 11
Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - CTST
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn các em tìm hiểu và xác định yêu cầu của đề.
- HS nhận nhiệm vụ, quan sát hình ảnh và thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của giáo viên (HS làm
ở nhà, ghi bài làm vào giấy).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành (gửi bài cho giáo viên qua
một số ứng dụng mạng xã hội: zalo, messenger …).
- GV có thể mời 1 – 2 bạn báo cáo ở lớp trong tiết học tiếp theo.
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét, nhắc nhở, động viên tinh thần, thái độ của các em trong quá trình học bài.
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
Dự án Sử 8 - 2023
Trang 12
 









Các ý kiến mới nhất