Bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng
và phát triển ở động vật

Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này HS có khả năng về:
Kiến thức:
Kể tên và trình bày được từng hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật có xương và không xương sống.
Giải thích được nguyên nhân gây một số bệnh do rối loạn nội tiếc phổ biến.
Kĩ năng:
Nghiên cứu tài liệu: sgk
Quan sát: Tranh ảnh
Phân tích, tổng hợp
Làm việc nhóm
Thái độ
Thấy được, có ý thức các hiện tượng sinh lý không bình thường ở người.
Phương pháp và phương tiện dạy học:
Phương pháp:
Dạy học nhóm: sơ đồ tư duy
Thuyết trình, vấn đáp
Phương tiện:
Sách giáo khoa sinh học 11
Giấy A0, màu vẽ

Tiến trình bày học:
Ổn định lớp: (1phút)
Hoạt động khởi động
Ghép các bức tranh để hoàn thành sơ đồ phát triển của ếch
Bài mới:(37phút)
Cũng giống với thực vật, quá trình sinh trưởng và phát triển ở động vật đều bị chi phối bởi các nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài. Vậy đó là những nhân tố gì và tác động của các nhân tố đó như thế nào? Để giải đáp được vấn đề này ta nghiên cứu bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật.


Hoạt động 1: các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương

Hoạt động giáo viên
Hoạt động dạy và học
Nội dung

 Sinh trưởng và phát triển của mỗi loài và mỗi cá thể động vật trước tiên bị chi phối bởi nhân tố nào? Ví dụ như chiều cao, cân nặng, giới tính… do cái gì quyết định?


- GV: Quan sát tranh 38.1,38.2 kết hợp nội dung SGK mỗi nhóm sẽ vẽ sơ đồ tư duy về các loại hoocmon
-Tổ chức cho các nhóm lên báo cáo
- Quan sat, lắng nghe

Đặt ra một số câu hỏi:
Tại sao ở trẻ em nếu ăn uống thiếu iot sẽ chậm lớn, chịu lạnh kém, trí tuệ thấp?




Tại sao gà trống khi cắt bỏ tinh hoàn thì phát triển không bình thường, mào nhỏ, không biết gáy và mất bản năng sinh dục.
- Cần làm gì để ngăn ngừa những bệnh trên?

Nhận xét và chốt lại vấn đề











Sinh trưởng là một đặc trưng của cơ thể sống do di truyền quyết định






Hoạt động nhóm theo sự phân công.
Nghiên cứu sgk, thảo luận, lên ý tưởng vẽ vẽ sơ đồ tư duy

Cử đại diện lên báo cáo

Quan sát và chấm điểm nhóm còn lại

Iot là thành phần cấu tạo nên tiroxin, thiếu tiroxin giảm quá trình chuyển hóa và giảm sinh nhiệt ở TB nên đv chịu lạnh kém.quá trình ST&PT diễn ra không bình thường, sự phân chia tb giảm => chậm lớn, trí tuệ thấp
Testosteron do tinh hoàn tiết ra kích thích phát triển, hình thành nên cơ quan sinh dục phụ thứ cấp ( Mào, cựa) tổng hợp nên protein, phát triển cơ bắp

Cần bổ sung đầy đủ lượng Iot cần thiết cho cơ thể thông qua việc ăn muối Iot và các thực phẩm giàu Iot như cá biển, trứng, sữa,...`

Lắng nghe và ghi bài vào vở



Yếu tố di truyền:
- Sinh trưởng và phát triển của mỗi loài và mỗi cá thể động vật trước tiên bị chi phối bởi nhân tố di truyền.
-Điều khiển tốc độ và giới hạn sinh trưởng
- Ví dụ : gà công nghiệp lớn hơn gà ri

I. Nhân tố bên trong:
1. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương:
+ Hoocmôn sinh trưởng ở tuyến yên
+ Tyrôxin của tuyến giáp
+ Testôstêron của tinh hoàn
+ Estrôgen của buồng trứng

* Ảnh hưởng của các hoocmôn sinh trưởng và phát triển động vật:

Hoocmôn
Hàm lượng
Tác động

T. Yên
(g/đ non)
HMST ít
- Cơ thể nhỏ bé so với người bình thường.


HMST nhiều
- Cơ thể lớn hơn so với người bình thường.

T. giáp
(g/đ non)
Thiếu Tirôxin
- chậm lớn, thiểu não, trí tuệ kém phát triển..
- ĐV lưỡng cư, nòng nọc không thể biến thái thành ếch được.

T.s / dục
đực
Thiếu
Testostêron
Không hình thành đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp.
VD: gà (SGK)





Hoạt động 2