CHƯƠNG I. VECTƠ
Tuần :
Tiết :
BÀI 1. CÁC ĐỊNH NGHĨA.

I - Mụch đích – Yêu cầu :
- Kiến thức cơ bản:
- Khái niệm vectơ, vectơ cùng phương, vectơ cùng hướng; độ dài của hai vectơ, hai vectơ bằng nhau; vectơ không.
- Kỹ năng :
- Hiểu và nắm vững các kiến thức cơ bản.
- Biết được vectơ-không cùng phương và cùng hướng với mọi vectơ
- Biết được cách chứng minh hai vectơ bằng nhau. Biết được vectơ bằng vectơ cho trước và có điểm đầu cho trước.
II - Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giáo viên: Giáo án + SGK + Thươt kẻ + phấn màu …..
- Học sinh: Đọc trước bài mới.
* Phân phối thời lượng :
- Tiết 1 : Từ đầu đến hết mục 2.
- Tiết 2 : Phần còn lại và hướng dẫn bài tập.
III - Nội dung và tiến trình lên lớp:
1/ Chuẩn bị: - Ổn định lớp.
- Kiểm tra sĩ số, vệ sinh.
2/ Trình bài tài liệu mới:
HOẠT ĐỘNG 1
1. Khái niệm vectơ:
( Véctơ là đọan thẳng định hướng.
(
có A là điểm đầu, B là điểm cuối
( Có thể kí hiệu vectơ :

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động học sinh

Cho hai điểm A,B phân biệt :
- Hãy chỉ ra các vectơ được tạo nên bởi hai điểm A và B.
- Hãy so sánh : + Các đoạn thẳng AB và BA.
+ Các vectơ
và


-
và

+ AB = BA
+
khác


HOẠT ĐỘNG 2
2. Vectơ cùng phương, vectơ cùng hướng:
a. Giá của vectơ: Đường thẳng đi qua điểm đầu & điểm cuối của vectơ gọi là giá của vectơ.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động học sinh

HĐ2: (Hãy xem hình 1.3 trong sách)
- Hãy chỉ ra giá của vectơ
,
,
,
,
và
.

- Hãy NX vị trí tương đối của giá của các cặp vectơ sau:

và
.

và
.

và
.
- Ta nói
và
là hai véctơ cùng hướng;
và
là hai vectơ ngược hướng. Hai vectơ cùng hướng hay ngược hướng đgl hai vectơ cùng phương.

- Giá của
là đường thẳng AB; giá của
là đường thẳng CD…

- Giá của
và
trùng nhau.
- Giá của
và
song song nhau
- Giá của
và
trùng nhau

b. Hai vectơ cùng phương cùng hướng.
+ ĐN: Hai vectơ cùng phương là hai vectơ có giá song song hoặc trùng nhau.
+ Hai vectơ cùng phương có thể cùng hướng hoặc ngược hướng.
+ Ba điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng (
cùng phương

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động học sinh

- Cho hình bình hành ABCD. Hãy chỉ ra hai cặp vectơ:

+ cùng phương
+ cùng hướng
- Nếu cho 3 điểm A,B,C phân biệt. Có nhận xét gì về các trường hợp sau:
+
cùng phương

+ Ba điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng
- Như vậy ta có phương pháp để chứng minh 3 điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng ta chứng minh các vectơ
cùng phương

- Cho ba điểm A, B, C phân biệt. Nếu A, B, C thẳng hàng thì có thể kết luận
và
cùng hướng hay không ?
( Dẫn phương pháp chứng minh ba điểm thẳng hàng
- Vậy nếu
và
cùng hướng thì cùng phương. Còn ngược lại nếu cùng phương thì chưa kết luận về hướng, có thể cùng hướng hay ngược hướng.
- Cho hai vectơ
và
cùng phương với nhau. Hãy chọn câu trả lời đúng :
a.
cùng hướng với

b.
cùng phương với

c.
cùng phương với

d. A, B, C, D thẳng hàng.
- Gợi ý trả lời (có thể có nhiều phương án):
+
&
;
&

+
&
;

- Gợi ý trả lời:

+ Ba điểm A, B, C thẳng hàng.
+
cùng phương




- Trả lời: Không thể kết luận
cùng hướng



- Nghe.








Phương án c. đúng

HOẠT ĐỘNG 3
3. Hai vectơ bằng nhau:
a. Độ dài của vectơ:
( Độ dài của véctơ
kí hiệu là |
|.
( |
| = AB
( |
| = 1 (
là vectơ đơn vị
b. Hai vectơ bằng nhau
( Hai vectơ
và
bằng nhau, kí hiệu :
=

(
,
(
,
cùng hướng và cùng độ dài.
( Chú ý: Cho vectơ
và điểm O thì tồn tại duy nhất A sao cho
=

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động học sinh

- Cho hình vẽ sau:
*Hãy so sánh độ dài của các vectơ
và
.
- Cho hai vectơ đơn vị
và
thì
=
đúng hay không?
Cho vectơ
và O. Hãy vẽ
=


Cho ABCDEF là hình lục giác đều tâm O. Chỉ ra các vectơ bằng
.

- |
| = |
|
- Không kết luận được vì
,
có thể không cùng hướng.
AB = BA

khác

-


HOẠT ĐỘNG 4
4. Vectơ- không :
( Véctơ kí hiệu là
.
(
là vectơ có điểm đầu và điểm cuối trùng nhau.
(
=

(
cùng phương, cùng hướng với mọi vectơ
( |
| = 0
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động học sinh

- Cho vectơ
=
. Hỏi
có bằng vectơ
hay không
- Cho hai điểm A và B. Nếu
=
thì:
+
không cùng hướng với

+
=

+ |
| > 0
+ A không trùng với B.

-
=
=> a trùng B =>
=




- Phương án đúng là B

3. Củng cố:
( Định nghĩa vectơ? Có bao nhêu vectơ được tạo nên từ 4 điểm phân biệt A,B,C,D.
( Thế nào là vectơ cùng phương, cùng hướng.
( Hai vectơ bằng nhau.
( Thế nào là vectơ không.

4. Dặn dò:
( Về xem và học lại bài.
( Làm bài tập SGK.
( Đọc trước bài mới: Bài 2 : Tổng và hiệu các vectơ.

HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK

Bài 1:
a. Đúng (Hai vectơ cùng phương có tính chất bắc cầu)
b. Đúng
Bài 2:
- Các vectơ cùng phương :
và
;
,
và
;
,
và

- Các vectơ cùng hướng :
và
; ;
và
;
,
và

- Các vectơ ngược hướng : ;
và
;
và

- Các vectơ bằng nhau :
và
.
Bài 3: Tứ giác ABCD là hình bình hành khi và chỉ khi
=

(() Tứ giác ABCD là hình bình hành ta suy ra:
+ Hai vectơ
và
cùng hướng
+ Cùng độ dài AB = DC.
(() Ta có
=
=> AB = DC và AB // DC
=> Tứ giác ABCD là hình bình hành
Bài 4:
a. Các vectơ khác
cùng phương với vectơ
là:

,
,
.
b. Các vectơ bằng
là :
,
,