Tiết 32:
Chương III
virút bệnh truyền nhiễm và miễn dịch



Bài 29: Cấu trúc các loài virút .
1. Mục tiêu bài dạy:
- Học sinh phải mô tả được hình thái, cấu tạo chung của virút.
- Nêu được 3 đặc điểm của virút.
2. Phương tiện dạy học:
- Tranh vẽ vẽ phóng hình 29.1, 29.2, 29.3 SGK.
3. ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số - chuẩn bị bài của học sinh.
4. Kiểm tra bài cũ:
- Hãy nêu ảnh hưởng của các yếu tố lý học(hoá học) lên sự sinh trưởng của vi sinh vật.
5. Giảng bài mới:


*Em hãy kể tên các loại virút mà em biết.
Tranh hình 29.1
*Em hãy nêu cấu tạo của virút?
*Tại sao virút chưa được gọi là 1 cơ thể sống?(chưa có cấu tạo tế bào)
Lõi A.nuclêic
Vỏ prôtêin

* Em có nhận xét gì về đặc điểm sống của virút?
Tranh hình 29. 2
* Em hãy nêu đặc điểm hình thái, cấu trúc của virút?
*Trả lời câu lệnh trang117
-Virút lai mang hệ gen của virút chủng A(tổng hợp ADN, prôtêin của chủng A
-Khi ở ngoài tế bào chủ virút biểu hiện như thể vô sinh nhưng khi nhiễm vào tế bào sống chúng lại biểu hiện như là thể sống.
- Virút không thể nuôi cấy được như vi khuẩn vì chúng sống ký sinh nội bào bắt buộc.
sau đó 1 thời gian tế bào cũng chết.
I. Cấu tạo:
1) Khái niệm:
- Là thực thể chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ và có cấu tạo rất đơn giản.
2) Cấu tạo:
- Lõi là axit nuclêic( ADN hoặc ARN) là hệ gen của virút.
- Vỏ là prôtêin( Capsit) được cấu tạo từ các đơn vị prôtêin là capsôme.
- 1 số virút còn có thêm lớp vỏ ngoài( lipit kép và prôtêin). Trên bề mặt vỏ ngoài có gai glicôprôtêin. Virút không vỏ là virút trần
3) Đặc điểm sống:
- Sống ký sinh nội bào bắt buộc và chỉ nhân lên được trong tế bào sống.
II. Hình thái:

1) Cấu trúc xoắn:
- Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit nuclêic( Hình que, sợi( virút gây bệnh dại, virút khảm thuốc lá…)
( hình cầu( virút cúm, virút sởi…).

2) Cấu trúc khối:
- Capsôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều( virút bại liệt).

3) Cấu trúc hỗn hợp:
- Đầu có cấu trúc khối chứa axit nuclêic, đuôi có cấu trúc xoắn (Phagơ hay gọi là thể thực khuẩn)

6.Củng cố:
- Câu 2: 3 đặc điểm của virút là: Có kích thước siêu nhỏ, có cấu tạo đơn giản và sống ký sinh nội bào bắt buộc.
- Tại sao nói virút là dạng ký sinh nội bào bắt buộc?
- Trên da luôn có các tế bào chếtHIV bám lên da có lây nhiễm được không?(không).Trường hợp nào có thể lây được?(khi da bị thương)
- Câu 3: Virút lai có dạng lõi của chủng B còn vỏ vừa A và B xen nhau. Nhiễm và phân lập sẽ được virút chủng B vì mọi tính trạng của virút là do hệ gen của virút quyết định.
phiếu học tập
Bảng so sánh virút và vi khuẩn
Tính chất
Virút
Vi khuẩn

Có cấu tạo tế bào