Chương 7
TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HOÁ HỌC
I. Câu hỏi, bài tập tự luận
1. Cho phản ứng A + B
C (1). Tốc độ của phản ứng (1) được biểu thị bởi hệ thức v = k [A] [B]; k là hằng số tốc độ của phản ứng (1).
Hãy cho biết ý nghĩa của hằng số k.
2. a) Tại sao nói cân bằng hoá học là một cân bằng động?
b) Nêu tóm tắt ảnh hưởng của nhiệt độ, áp suất và nồng độ đến cân bằng hoá học?
3. Cho phản ứng sau: 2SO2 + O2
2SO3 (1)
Ở toC, nồng độ lúc cân bằng của các chất là: [SO2] = 0,2 mol/l; [O2] = 0,1 mol/l; [SO3] = 1,8 mol/l. Tốc độ của phản ứng thuận và nghịch được tính theo biểu thức: Vt = kt [SO2]2.[O2], (kt là hằng số tốc độ phản ứng thuận).
Vn = kn [SO3]2, (kn là hằng số tốc độ phản ứng nghịch).
Hỏi tốc độ phản ứng thuận và nghịch sẽ thay đổi như thế nào và cân bằng (1) sẽ chuyển dịch về phía nào khi thể tích của hỗn hợp giảm xuống 3 lần?
3. Cho cân bằng hoá học sau: N2 + 3H2
2NH3 + Q (1)
a) Áp suất và nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến cân bằng (1)?
4. Nồng độ các chất tham gia phản ứng có ảnh hưởng như thế nào đến tốc độ của các phản ứng khi cho các chất sau đây tác dụng với nhau:
a) CaCO3 + HCl ( b) Nhiệt phân CaCO3 (
c) H2 + Cl2 ( d) Fe3O4 + H2 (
5. Cho cân bằng sau đây: PCl5
PCl3 + Cl2
Khi thay đổi áp suất, nồng độ của clo thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều nào? Giải thích?
6. Trong bình kín chứa 1 mol H2, 1 mol N2. Khi phản ứng đạt đến trạng thái cân bằng, có 0,4 mol NH3 được tạo thành.
a) Tính hằng số cân bằng của phản ứng tổng hợp NH3.
b) Khi hệ đang ở trạng thái cân bằng, nếu tăng áp suất cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều nào? Tại sao?
7. Bằng những biện pháp nào để tăng hiệu suất của quá trình nung vôi? Giải thích.
8. Người ta cho 1 mol CH3COOH tác dụng với 1 mol rượu iso - propylic. Ở toC, cân bằng sẽ đạt được khi có 0,6 mol este tạo thành.
Nếu sau đó cho thêm 1 mol CH3COOH, thì thành phần về số mol các chất trong hỗn hợp sau khi cân bằng mới thành lập là bao nhiêu? Biết rằng hằng số tốc độ của phản ứng thuận gấp 2,25 lần hằng số tốc độ của phản ứng nghịch.
9. Tiến hành este hoá 1 mol axit axetic với 1 mol rượu R - OH. Sau mỗi lần 2 giờ, lấy một ít hỗn hợp phản ứng để xác định lượng axit còn lại. Kết quả như sau:
Thời gian (giờ):
2
4
6
8
10
12
14
16

Số mol axit còn:
0,570
0,420
0,370
0,340
0,335
0,330
0,333
0,333

 Vẽ đồ thị biểu diễn sự biến thiên của số mol axit theo thời gian và dựa vào đồ thị hãy cho biết ở trạng thái cân bằng thu được bao nhiêu mol este?
10. a) Hiệu ứng nhiệt của phản ứng hoá học là gì? Nhiệt tạo thành một hợp chất hoá học là gì? Hiệu ứng nhiệt của phản ứng được tính bằng cách nào?
b) Hãy tính nhiệt tạo thành của C2H2 (kJ/mol) biết rằng hiệu ứng nhiệt của phản ứng đốt cháy C2H2 là 1305 kJ/mol; nhiệt tạo thành của CO2 và H2O (hơi) tương ứng là 408 kJ/mol và 241 kJ/mol.
11. a) Hãy giải thích vì sao có phản ứng toả ra năng lượng, có phản ứng chỉ xảy ra khi hấp thụ năng lượng?
b) Hai phản ứng sau đây, phản ứng nào toả nhiệt? Phản ứng nào thu nhiệt?
H2 + Cl2 → 2HCl (1)
và 2HgO → 2Hg + O2 (2)
Biết năng lượng liên kết (E) của các chất như sau:

H2
Cl2
HCl
HgO
Hg
O2

E (kJ/mol)