CHỦ ĐỀ: CẢM THÔNG, GIÚP ĐỠ NGƯỜI GẶP KHÓ KHĂN
BÀI 3: EM NHẬN BIẾT SỰ CẢM THÔNG, GIÚP ĐỠ NGƯỜI GẶP KHÓ KHĂN
(2 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nêu được một số biểu hiện của sự cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn.
- Biết vì sao phải cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn.
- Thể hiện rõ thái độ với những hành hành động thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ bằng
những lời nói việc làm cụ thể phù hợp.
- Nhắc nhở bạn bè, người thân biết chia sẻ, cảm thông với người gặp khó khăn.
2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học
+ Chủ động học hỏi, tìm hiểu và thực hiện các hành vi thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ
với người gặp khó khăn.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác
+ Trao đổi, chia sẻ với bạn bè, giáo viên để thống nhất tìm ra các biểu hiện của sự
cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
+ Nêu được cách thức giải quyết vấn đề liên quan đến việc cảm thông, giúp đỡ người
gặp khó khăn trong thực tế cuộc sống.
3. Phẩm chất
- Nhân ái:
+ Yêu thương, giúp đỡ những người gặp khó khăn.
II. ĐỒ DÙNG HỌC TẬP

- SGK, SGV, SBT Đạo đức 4 (Bộ cánh diều)
- Tranh, hình ảnh liên quan đến cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn
- Máy chiếu, máy tính,....

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Hoạt động của giáo viên
Học động của học sinh
A. Hoạt động mở đầu
* Mục tiêu:
Thu hút tạo tâm thế trước khi học, khơi gợi cảm xúc đạo đức, khai thác kinh
nghiệm với các chuẩn mực đạo đức để kích thích nhu cầu tìm hiểu trong học tập,
khám phá tri thức mới.
* Cách thực hiện:
* Khởi động:
- HS lắng nghe tên trò chơi.
- GV tổ chức cho học sinh tham gia
trò chơi “ Bịt mắt tìm đồ vật”.
- HS tham gia dưới sự phân chia của GV.
- GV mời 2-4 em học sinh tham gia
trò chơi.
- HS lắng nghe GV hướng dẫn luật chơi.
- GV phổ biến luật chơi:
+ GV chuẩn bị dụng cụ bịt mắt học
sinh và một số vật dụng quen thuộc.
GV yêu cầu học sinh bịt mắt, di
chuyển trong không gian an toàn và
lựa chọn đồ vật theo yêu cầu. Các
học sinh khác trong lớp quan sát, cổ
vũ.
- GV tổ chức cho học sinh tham gia
chơi.
- HS tham gia chơi.
- GV đặt câu hỏi cho học sinh sau khi - HS trả lời: Em thấy không thoải mái,
hoàn thành trò chơi:
không nhìn thấy mọi vật, khó khăn khi di
+ “Em có cảm giác như thế nào khi
chuyển,…
không nhìn thấy mọi thứ xung
- HS trả lời: Em liên tưởng đến người
quanh?”
khiếm thị.
+ “Em liên tưởng đến ai trong trò
chơi vừa rồi?”
+ “Khi không nhìn thấy mọi thứ xung - HS trả lời: Em khó khăn trong học tập,
quanh thì em sẽ gặp những khó khăn đọc sách, di chuyển, vui chơi, ăn uống,…
gì?”,…
- HS lắng nghe GV nhận xét, đánh giá.

- GV nhận xét, đánh giá, tổng kết
hoạt động và dẫn nhập vào bài học.
* Không phải ai sinh ra cũng may
mắn có được cơ thể khỏe mạnh và
lành lặn, sống trong môi trường đầy
đủ, thuận lợi. Xung quanh chúng ta
vẫn còn nhiều người gặp khó khăn
cần được cảm thông và giúp đỡ. Sau
đây chúng ta sẽ đến với Bài 3: Em
nhận biết sự cảm thông, giúp đỡ
người gặp khó khăn để biết được vì
sao phải cảm thông người gặp khó
khăn và những hành động cảm thông
đối với họ nhé!
- Ghi bảng: Bài 3: Em nhận biết sự
cảm thông, giúp đỡ người gặp khó
khăn 

- HS lắng nghe.

- HS nhắc nối tiếp và ghi đầu bài vào vở

B. Hình thành kiến thức
* Mục tiêu
- Học sinh nêu được một số biểu hiện của sự cảm thông, giúp đỡ người gặp
khó khăn.
- Phát triển được các năng lực cơ bản qua phần khám phá: Năng lực điều chỉnh
hành vi, nêu và giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm trong quá trình
qua phần khám phá.
* Cách thực hiện
Hoạt động 1: Quan sát tranh
- HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi:
- GV yêu cầu HS quan sát tranh và
trả lời câu hỏi:
a. Các bạn đã làm gì để cảm thông,
giúp đỡ người gặp khó khăn?
b. Em hãy kể thêm những biểu hiện
khác của sự cảm thông, giúp đỡ
người gặp khó khăn.

- GV mời đại diện 3 – 5 HS trả lời.
Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ
sung ý kiến (nếu có).
- Giáo viên nhận xét, đánh giá và đưa
ra câu trả lời phù hợp.
+ Các biểu hiện của sự cảm thông,
giúp đỡ người gặp khó khăn trong
tranh: giúp người lớn tuổi, người có
sức khỏe yếu qua đường; giúp các
bạn có hoàn cảnh khó khăn có quần
áo; giúp các bạn bị khiếm khuyết,
thương tật mang đồ nặng; chia sẻ,
động viên bạn gặp chuyện buồn.
+ Những biểu hiện khác của sự cảm
thông, giúp đỡ người gặp khó khăn:
tìm giúp đồ cho người bị mất, tặng
quà cho những người có hoàn cảnh
khó khăn.

Hoạt động 2: Đọc câu chuyện và
trả lời câu hỏi
a. Mục tiêu: HS xác định được biểu
hiện của sự cảm thông, giúp đỡ
người gặp khó khăn trong tình huống
cụ thể.

+ 3 – 5 HS trả lời. Các HS khác lắng
nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến.
- Nghe GV nhận xét, đánh giá.
- Lắng nghe.

b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS đọc câu chuyện:
Các em nhỏ và ông cụ.
- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời.
Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ
sung ý kiến (nếu có).
a. Ông cụ đã gặp khó khăn gì?

b. Các em nhỏ đã thể hiện sự cảm
thông, giúp đỡ ông cụ như thế nào?
c. Sự cảm thông, giúp đỡ của các em
nhỏ mang lại điều gì cho ông cụ?
- GV nhận xét, đánh giá và đưa ra
câu trả lời phù hợp.

- HS đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi.

- HS trả lời: “Vợ ông cụ ốm nặng, nằm
bệnh viện mấy tháng nay. Bà ốm nặng
lắm, khó mà qua khỏi.”
- HS trả lời: “Đám trẻ lặng đi. Các em
nhìn ông cụ đầy thương cảm.”
- HS trả lời: Sự cảm thông, giúp đỡ của
các em nhỏ khiến ông cụ nhẹ lòng hơn.
- HS nhận xét câu trả lời của bạn. Các
HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý
kiến.
- Nghe GV nhận xét, đánh giá.

+ Ông cụ đang buồn vì vợ của ông
đang bị ốm nặng, khó qua khỏi.
+ Việc các em nhỏ đã làm là hỏi
thăm ông, thể hiện việc muốn chia
sẻ, hỏi thăm, giúp ông lên xe buýt.
+ Sự cảm thông, giúp đỡ của các em
nhỏ giúp cho ông cụ cảm thấy nhẹ
lòng hơn và được quan tâm hơn.
Hoạt động 3. Đọc ý kiến và thực
hiện theo yêu cầu
a. Mục tiêu: Học sinh biết vì sao
phải cảm thông, giúp đỡ người gặp
khó khăn.

- HS chia nhóm 4.
- Đọc ý kiến trong SGK, thảo luận.

b. Cách tiến hành:
- GV chia lớp thành các nhóm 4.
- GV yêu cầu các nhóm đọc các ý
kiến trong SGK và trả lời câu hỏi:
a. Em thích nhất ý kiến nào? Vì sao?
b. Theo em, tại sao phải cảm thông,
giúp đỡ người gặp khó khăn?
- GV mời đại diện các nhóm phát
biểu ý kiến. Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét.
- Giáo viên nhận xét và tổng kết
những ý kiến phù hợp.
* Kết luận:
- Học sinh thể hiện được lí do khi lựa
chọn một ý kiến.
Học sinh trả lời được tại sao phải
cảm thông, giúp đỡ người gặp khó
khăn như:
+ Với người gặp khó khăn: giúp họ
có thêm niềm tin, nghị lực, tinh thần
lạc quan để vượt qua khó khăn; giúp
họ cảm thấy được yêu thương và nhẹ
lòng hơn.
+ Với bản thân: thể hiện tinh thần
nhân ái, là biểu hiện của người tử tế.

- Đại diện 3-5 nhóm trình bày ý kiến.
+ Với người gặp khó khăn: giúp họ có
thêm niềm tin, nghị lực, tinh thần lạc
quan để vượt qua khó khăn; giúp họ cảm
thấy được yêu thương và nhẹ lòng hơn.
+ Với bản thân: thể hiện tinh thần nhân
ái, là biểu hiện của người tử tế.
- Các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung.
- Lắng nghe.
- HS phát biểu câu trả lời. Các HS khác
lắng nghe, nhận xét.
- Nghe GV nhận xét.

C. Hoạt động Luyện tập
* Mục tiêu
- Thông qua hoạt động, HS nhận xét được một số biểu hiện phù hợp và chưa
phù hợp của sự cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn.
- Học sinh vận dụng được các lí do phải cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn
để đưa ra lời khuyên phù hợp.

* Cách tiến hành
Hoạt động 1: Nhận xét hành động
của các bạn trong những tình
huống.
- GV yêu cầu HS chia nhóm 4 và
thảo luận về tình huống.
+ Em có nhận xét gì về hành vi của
các bạn trong từng tình huống? Vì
sao?
- GV mời đại diện 3 – 5 nhóm HS trả
lời. Các HS khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- Học sinh chia nhóm 4 và thảo luận
nhóm về các câu hỏi có trong tranh phần
luyện tập.

- Đại diện 3 – 5 nhóm trả lời. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến.
Tình huống 1: An và Hà thỏa thuận
không chơi cùng bạn có tật ở chân. Bị tật
ở chân là điều không ai muốn. Chúng ta
cần hỗ trợ, giúp đỡ bạn thay vì cảm thấy
phiền phức và không chơi với bạn.

Tình huống 2: Thấy bạn bị ngã nhưng

Lan không giúp đỡ bạn mà còn trêu cười
bạn. Chúng ta cần giúp bạn đứng dậy, hỏi
bạn có bị thương không và dìu bạn đến
phòng y tế. (nếu cần)

Tình huống 3: Bạn Đức biết cảm thông,
giúp đỡ bạn vì đã hỏi han, chia sẻ với nỗi
buồn của bạn.

- Lắng nghe GV đánh giá, nhận xét.
- Học sinh đọc và thực hiện nhiệm vụ
học tập cần giải quyết.

- 3-5 HS trả lời.
+ Các HS nhận xét, đánh giá nhau về
cách giải quyết phù hợp với tình huống.
- HS nghe.

- Giáo viên nhận xét, đánh giá và đưa

ra câu trả lời phù hợp.
Hoạt động 2: Đưa ra lời khuyên
- GV yêu cầu HS đọc các tình huống
trong sách giáo khoa và đưa ra lời
khuyên phù hợp.
+ Em sẽ khuyên bạn như thế nào để
bạn hiểu được ý nghĩa của việc cảm
thông, giúp đỡ người gặp khó khăn?
- GV mời 3 – 5 HS trả lời. Các HS
khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có).
- Giáo viên nhận xét, đánh giá và đưa
ra câu trả lời phù hợp
* Kết luận:
Khuyên Hoàng không nên nghĩ như
thế vì trẻ em mồ côi rất khó khăn,
tặng quà tết giúp các em vui vẻ và
ấm lòng hơn. Việc này là điều chúng
ta nên làm, cũng giúp Hoàng thể hiện
mình là người tử tế, có lòng nhân ái,
biết yêu thương, cảm thông, giúp đỡ
người gặp khó khăn.
Hoạt động 3: Đọc tình huống và
trả lời câu hỏi
- GV yêu cầu học sinh làm việc theo
nhóm 6 và giao nhiệm vụ cho học
sinh giải quyết.
- GV gọi học sinh đọc tình huống.
- Yêu cầu HS các nhóm thảo luận và
trả lời câu hỏi:
a. Em có nhận xét gì về lời nói và
hành động của An?
b. Nếu em là An, em sẽ làm gì để thể
hiện mình là người biết cảm thông,
giúp đỡ người gặp khó khăn?

- Học sinh làm việc theo nhóm 6 và thực
hiện nhiệm vụ học tập cần giải quyết.
- HS đọc các tình huống.
- HS các nhóm thảo luận, nêu cách ứng
xử phù hợp.
- Đại diện các nhóm trình bày kết quả
thảo luận theo ý hiểu của mình.
+ Hành động An đến hỏi thăm Hạnh là
phù hợp.
+ Lời nói: “Bố mình khỏe lắm, hồi trước
còn đạt huy chương thể thao” là chưa
phù hợp vì việc so sánh sức khỏe với bố
An sẽ làm cho Hạnh buồn hơn.
- Nếu em là An, em sẽ động viên bạn
Hạnh đừng buồn nữa, bố Hạnh sẽ khỏe
và vui nếu Hạnh cố gắng học giỏi. Mọi
người luôn bên cạnh Hạnh và gia đình
Hạnh.
+ Các nhóm nhận xét, đánh giá nhau về
cách giải quyết các tình huống
- HS nghe.

- GV mời đại diện các nhóm trình
bày kết quả thảo luận.
- GV mời các nhóm nhận xét, đánh
giá nhau.
- GV nhận xét đánh giá và rút ra kết
luận cuối cùng về cách xử lý các tình
huống trên.
D. Hoạt động vận dụng
* Mục tiêu
Học sinh sưu tầm được câu chuyện hoặc hình ảnh về một tấm gương biết cảm
thông, giúp đỡ người gặp khó khăn và chia sẻ với các bạn trong lớp.
Qua hoạt động này phát triển một số năng lực sau: Tự chủ và tự học, giao
tiếp và hợp tác.
* Cách thực hiện
Hoạt động: Sưu tầm câu chuyện
hoặc hình ảnh về một tấm gương
biết cảm thông, giúp đỡ người gặp
khó khăn và chia sẻ với các bạn
- HS liệt kê các biểu hiện của sự cảm
trong lớp
thông, giúp đỡ người khó khăn đã được
- GV yêu cầu HS liệt kê các biểu hiện học: giúp người lớn tuổi, người có sức
của sự cảm thông, giúp đỡ người khó khỏe yếu qua đường; giúp các bạn có
khăn đã được học.
hoàn cảnh khó khăn có quần áo; giúp các
bạn bị khiếm khuyết, thương tật mang đồ
nặng; chia sẻ, động viên bạn gặp chuyện
buồn,…
- GV mời 3 - 5 HS phát biểu câu trả
- 3 - 5 HS phát biểu câu trả lời của mình.
lời của mình.
- Lắng nghe.
- Hướng dẫn học sinh cách sưu tầm
câu chuyện, hình ảnh: Trên tivi, sách - Nghe GV hướng dẫn.
báo, tình huống thực tế hằng ngày,… - HS về nhà sưu tầm câu chuyện, tranh
- Sau 1 tuần, học sinh chia sẻ với bạn ảnh về cảm thông, giúp đỡ người khó
khăn.
về một câu chuyện, hình ảnh mình
- Sau 1 tuần, HS chia sẻ kết quả sưu tầm.
sưu tầm được.
- GV nhận xét, tuyên dương các học
sinh tích cực chia sẻ; tuyên dương

học sinh có biểu hiện cảm thông,
giúp đỡ người khó khăn.
* GV chốt, chuyển
- GV cho HS đọc lời khuyên trong
SGK Đạo đức trang 17.
- Nhận xết tiết học.

- Đọc lời khuyên SGK trang 17.
- Lắng nghe.

IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………