CHỦ ĐỀ : PHẢN ỨNG HÓA HỌC
Bài 1:Biến đổi vật lí và biến đổi hóa học
Thời gian thực hiện 3 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a, Nhận biết khoa học tự nhiên
– Nêu được khái niệm sự biến đổi vật lí, biến đổi hoá học.
b,Tìm hiểu khoa học tự nhiên
–Phân biệt được sự biến đổi vật lí, biến đổi hoá học. Đưa ra được ví dụ về sự biến đổi vật
lí và sự biến đổi hoá học.
c,Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học
- Tiến hành được một số thí nghiệm về sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học
2. Phẩm chất
- Chăm chỉ:Thích đọc sách báo, tìm kiếm tư liệu trên mạng internet để mở rộng hiểu biết.
Vận dụng kiến thức, kĩ năng phân biệt sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học để
có ý thức bảo vệ đồ dùng, thức ăn.
- Trách nhiệm:Có ý thức bảo quản và sử dụng hợp lí đồ dùng của bản thân.
Có thói quen giữ gìn vệ sinh, chăm sóc sức khỏe.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1.Thiết bị
- Tranh ảnh (bản điện tử) một số quá trình biến đổi vật lí và biến đổi hóa học
- Dụng cụ: Cốc thủy tinh, bát sứ nhỏ, đèn cồn, kiềng đun, đĩa sứ, bật lửa ( 8 nhóm)
- Hóa chất: Sdium chloride, nước( 8 nhóm), cây nến
- Video thí nghiệm đun nóng đường, thí nghiệm sắt tác dụng với lưu huỳnh, thí nghiệm
đun nóng đường và muối.
2.Học liệu
- Thí nghiệm hòa tan và cô cạn muối. https://youtu.be/nJ4PuwYHMJE
- Thí nghiệm đun nóng đường httpshttps://youtu.be/IWAXV_2gTY4
- Thí nghiệm sắt tác dụng với lưu huỳnh https://youtu.be/3fK05fF4Zvc
- Thí nghiệm đun nóng đường và muối. https://youtu.be/IgB6DtLYZb8
SGK KHTN 7 Cánh Diều : bài 1
SGK KHTN 6 Cánh Diều: Bài
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết
1

Hoạt động

Phương pháp Phương pháp Phương
và kỹ thuật và công cụ ứng
dạy học
đánh giá
CNTT

1.Hoạt động 1.Khởi động PP: Trực quan/
(10')
GQVĐ
1

CCĐG:câu

án
dụng

trả - Powerpoint

KTDH:Kĩ thuật
động não

lời

-PP: Thực hành
thí nghiệm;
Trực quan
- KTDH: Chia
nhóm

- PP: Quan sát - Powerpoint
sản phẩm của - Máy tính
học sinh
- Video Editor
CCĐG:- Phiếu
học tập, Câu hỏi
Ru bic

2

Hoạt động 2.1.2: Tìm hiểu -PP: Thực hành
sự biến đổi hóa học (45')
thí nghiệm;
Trực quan,
động não.
- KTDH: Chia
nhóm

- Quan sát sản - Powerpoint
phẩm của học - Máy tính
sinh
- Video Editor
- Phiếu học tập
- Câu hỏi
- Thang đánh
giá

3

Hoạt động 2.2:Phân biệt sự
biến đổi vật lí và biến đổi
hóa học (25')
3.Hoạt động 3: Luyện tập
(15')

2.Hoạt động 2. Hình
thành kiến thức
Hoạt động 2.1:Tìm hiểu sự
biến đổi chất
Hoạt động 2.1.1: Tìm hiểu
sự biến đổi vật lí (35')

4.Hoạt động 4:Vận dụng
(5')

PP: Trực quan,
động não.

- Quan sát sản
phẩm TN
- Câu hỏi
PPDH: Dạy học PP: Quan sát
thông qua trò
CCĐG:
Câu
chơi, sơ đồ tư
hỏi, bảng kiểm
duy
KTDH: Đặt câu
hỏi

- Máy tính
- Snipping tool

- Powerpoint
- Máy tính
- Snipping tool

-Plicker,
- imindmap
- Snipping tool

PPDH: Trực
PP: Quan sát
- Video Editor
quan, động não CCĐG: Câu hỏi
KTDH: Đặt câu
hỏi

1.Hoạt động 1:Khởi động (10')
a.Mục tiêu:Tạo sự hứng thú, kích thích sự tò mò của HS để tìm hiểu về biến đổi vật lí và
biến đổi hóa học.
b.Nội dung: HS quan sát hình 1.1 SGK/12 trả lời câu hỏi.
c.Sản phẩm: Câu trả lời của HS có thể có
- Hình mô tả hiện tượng chất bị biến đổi thành chất khác:
d) Đốt mẩu giấy vụn.
2

e) Đun đường.
g) Đinh sắt bị gỉ.
- Hình chỉ mô tả sự thay đổi về tính chất vật lí (trạng thái, kích thước, hình dạng, ….):
a) Xé mẩu giấy vụn.
b) Hoà tan đường vào nước.
c) Đinh sắt bị uốn cong.
d.Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Yêu cầu HS quan sát Hình 1.1 trả lời câu hỏi: Quan sát hình 1.1, dự đoán hình nào mô tả
hiện tượng chất bị biến đổi thành chất khác, hình nào chỉ mô tả sự thay đổi về tính chất vật
lí (trạng thái, kích thước, hình dạng, ….)?

* Thực hiện nhiệm vụ :
-Làm việc cá nhân: HS quan sát tranh hết hợp với vốn hiểu biết trả lời câu hỏi.
* Báo cáo thảo luận
Lớp trưởng điều hành:
- Chỉ định hoặc gọi xung phong trả lời câu hỏi.HS khác nhận xét và bổ xung.
- Làm việc cá nhân
* Đánh giá kết quả
- GV đánh giá câu trả lời của HS và dẫn dắt vào bài
2. Hoạt động 2:Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1.1: Sự biến đổi vật lí
a.Mục tiêu:
- Nêu được khái niệm sự biến đổi vật lí.
- Đưa ra được ví dụ về sự biến đổi vật lí trong đời sống.
-Tiến hành được một số thí nghiệm về sự biến đổi vật lí
b. Nội dung:
- Nêu dụng cụ, hóa chất, cách tiến hành TN.
- Làm TN và hoàn thành nội dung PHT số 1
- Xem video thí nghiệm hòa tan và cô cạn muối. https://youtu.be/nJ4PuwYHMJE
3

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS có thể có.Thí nghiệm 1.Đáp án PHT số 1
d. Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hs nghiên cứu TN1 SGK/ 12 nêu dụng cụ, hóa chất và cách tiến hành.
- Hs hoạt động nhóm 4 Làm thí nghiệm 1, hoàn thành phiếu học tập số 1 trong thời gian 15
phút.
- Xem video thí nghiệm hòa tan và cô cạn muối. https://youtu.be/nJ4PuwYHMJE
* Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Hs đọc TN1 trả lời câu hỏi
- Tiến hành TN 1
- Xem video thí nghiệm hòa tan và cô cạn muối. https://youtu.be/nJ4PuwYHMJE
* Báo cáo thảo luận:
- Chỉ định hoặc gọi xung phong hs nêu dụng cụ hóa chất , cách tiến hành TN 1. Hs khác
nhận xét bổ sung ( có thể có)
- Gọi 1 nhóm báo cáo( 01 bạn mô tả kết quả TN1 trên PHT, 01 bạn chỉ sản phẩm thí
nghiệm)
-Nhóm khác nhận xét, bổ sung ( nếu có)
* Đánh giá kết quả:
- Giáo viên nhận xét và đánh giá kết quả của từng nhóm theo mức độ khả năng trả lời câu
hỏi của các nhóm học sinh
Nội dung
đánh giá

Mức 4

Mức 3

Mức 2

Mức 1

(Giỏi)

(Khá)

( Trung bình )

(Yếu)

Kiến thức

Trả lời đúng câu
hỏi 

Trả lời hầu hết các
ý đúng 

Trả lời khoảng 50% Trả lời được rất
các ý đúng 
ít ý đúng  

Hình thức

Trình bày rõ ràng
, ngắn gọn

Viết còn dài hoặc
quá ngắn gọn

Diễn đạt còn chưa
xúc tích

Diễn đạt lúng
túng

- Nghiên cứu mục 2 sgk trang 13, Intenet mỗi thành viên đọc và tìm hiểu TN 2 trả lời 02
câu hỏi SGK và báo cáo trước lớp có minh chứng (tiết sau); Mục II đọc và làm trước ở nhà
cùng thành viên gia đình, thực hành lớp (tiết 3 của chủ đề này);
Hoạt động 2.1: Sự biến đổi chất
Hoạt động 2.1.2: Tìm hiểu sự biến đổi hóa học
a. Mục tiêu:
- Nêu được khái niệm sự biến đổi hóa học.
- Đưa ra được ví dụ về sự biến đổi hóa học trong đời sống.
- Tiến hành được một số thí nghiệm về sự biến đổi hóa học
4

b. Nội dung:
- Nêu dụng cụ, hóa chất, cách tiến hành TN 2
- Làm thí nghiệm 2 hoàn thành nội dung PHT số 2
- Xem video TN2
c. Sản phẩm:
Câu trả lời có thể có của học sinh.Thí nghiệm 2. Hoàn thành phiếu học tập số 2, báo cáo
kết quả thảo luận
d. Tổ chức thực hiện:
*Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hs nghiên TN2 SGK/ 12 nêu dụng cụ, hóa chất và cách tiến hành TN2
- Hs hoạt động nhóm 4 Làm thí nghiệm 2, hoàn thành phiếu học tập số 2 trong thời gian 20
phút.
- Xem video TN2
* Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Hs đọc TN 2 trả lời câu hỏi
- Tiến hành TN 2
- Xem video TN2
* Báo cáo thảo luận:
- Chỉ định hoặc gọi xung phong hs nêu dụng cụ hóa chất, cách tiến hành TN 2. Hs khác
nhận xét bổ sung ( có thể có)
- Gọi 1 nhóm báo cáo( 01 bạn mô tả kết quả TN2 trên PHT, 01 bạn chỉ sản phẩm thí
nghiệm)
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung ( nếu có)
* Đánh giá kết quả:
- Giáo viên nhận xét và đánh giá kết quả của từng nhóm theo thang đánh giá :
Tiêu chí đánh giá

Mức độ đạt được
Tốt

1

Tích cực tham gia các hoạt động của nhóm

2

Tự lực thực hiện các nhiệm vụ được phân công

3

Tinh thần trách nhiệm trong công việc

4

Lắng nghe ý kiến của thành viên trong nhóm

5

Hoàn thành nhiệm vụ đúng thời gian quy định

Khá

TB

- Nghiên cứu mục II làm trước ở nhà cùng thành viên gia đình, thực hành trên lớp (tiết 3
của chủ đề này)
Hoạt động 2.2.Phân biệt sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học
a. Mục tiêu: Phân biệt được sự biến đổi vật lí, biến đổi hoá học.
b. Nội dung:
5

- Nêu dụng cụ, hóa chất, cách tiến hành TN 3.
- Hs tiến hành thí nghiệm, Hs khác theo dõi và nêu hiện tượng.
- Dấu hiệu dùng để phân biệt sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học.uanuauuuQ
- Quan sát hình ảnh trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
*Chuyển giao nhiệm vụ:
- Yêu cầu Hs nêu dụng cụ, hóa chất, cách tiến hành TN 3.
- Yêu cầu 1 Hs lên bảng tiến hành thí nghiệm, Hs khác quan sát và nêu hiện tượng.
- Trả lời câu hỏi: Dấu hiệu dùng để phân biệt sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học.
- Quan sát hình 1.3/ SGK trang 14 và cho biết quá trình nào diễn ra sự biến đổi vật lí, quá
trình nào diễn ra sự biến đổi hóa học.

* Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Hs nghiên cứu sgk trả lời câu hỏi
- 1 Hs lên bảng làm TN3, các hs còn lại quan sát TN trả lời câu hỏi
- Quan sát hình ảnh , suy nghĩ trả lời câu hỏi
* Báo cáo thảo luận:
- Chỉ định 1 hs nêu dụng cụ, hóa chất và cách tiến hành TN 3
- Chỉ định 1 hs khác lên tiến hành làm TN 3, các hs còn lại quan sát TN trả lời câu hỏi
- Hs trả lời câu hỏi
* Đánh giá kết quả:
- GV nhận xét và chốt nội dung phân biệt biến đổi vật lí và biến đổi hóa học.
3.Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu:Hệ thống được một số kiến thức đã học về biến đổi vật lí và biến đổi hóa học.
b. Nội dung:
*Nhiệm vụ 1: HS viết sơ đồ tư duy bài học
*Nhiệm vụ 2: HS tham gia củng cố kiến thức bằng phần mềm Plicker
Câu 1:Quá trình nào sau đây diễn ra sự biến đổi hóa học
A.Vỏ lon nước ngọt bị bóp méo.
B.Hạt gạo được nghiền thành bột.
6

C.Nước hoa khuếch tán trong không khí.
D.Thức ăn để lâu bị ôi thiu.
Câu 2:Khi trời lạnh ta thấy mỡ bị đóng thành ván. Đun nóng các ván mỡ tan chảy. Nếu
đun quá lửa sẽ có 1 phần hóa hơi và một phần cháy đen. Chọn câu đúng
A. Khi trời lạnh mỡ đóng thành ván là hiện tượng vật lý
B. Đun nóng mỡ bị cháy đen là hiện tượng vật lý
C. Mỡ tan chảy khi đun nóng là hiện tượng hóa học
D. Không có hiện tượng xảy ra
Câu 3: Trong các biến đổi sau, biến đổi vật lí là
A.Đường cháy thành than
B.Cơm bị ôi thiu
C.Sữa chua lên men
D.Nước hóa đá ở dưới 00C.
Câu 4: Dấu hiệu chính để phân biệt sự biến đổi vật lý và biến đổi hóa học
A. Sự thay đổi về màu sắc của chất
B. Sự xuất hiện chất mới
C. Sự thay đổi về trạng thái của chất
D. Sự thay đổi về hình dạng của chất
c. Sản phẩm:
- Sơ đồ tư duy bài học có thể có:

- Kết quả trên phần mềm Plicker
d. Tổ chức thực hiện:
*Nhiệm vụ 1: HS viết sơ đồ tư duy bài học
* Chuyển giao nhiệm vụ:HS làm việc cá nhân viết sơ đồ tư duy bài học vào giấy A4.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập:HS hoàn thành nhiệm vụ được giao.
7

* Báo cáo thảo luận: GV chỉ định hoặc gọi xung phong một bạn lên bảng trình bày sơ đồ
tư duy của mình.HS khác nhận xét và bổ xung.
* Đánh giá kết quả:GV nhận xét rút ra kết luận
* Phương án đánh giá:

- GV cho HS đánh giá về sản phẩm học tập của bạn qua Bảng kiểm sau:
Các tiêu chí

Có

Không

Nêu đầy đủ, chính xác nội dung bài học.
Bố cục sơ đồ cân đối, đẹp mắt.
Ngôn ngữ báo cáo rõ ràng, văn phong ngắn gọn, súc tích, dễ
hiểu.
*Nhiệm vụ 2: HS tham gia củng cố kiến thức bằng phần mềm Plicker
* Chuyển giao nhiệm vụ: GV phát thẻ plicker cho HS, hướng dẫn cách giơ thẻ để GV
quét mã.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS hoàn thành nhiệm vụ theo hướng dẫn.
* Báo cáo thảo luận: Kết quả trên ứng dụng.
* Đánh giá kết quả: GV gửi file bảng kết quả và nhận xét cho HS.
4.Hoạt động 4:Vận dụng
a. Mục tiêu: .
b. Nội dung:
- Xem video trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
*Chuyển giao nhiệm vụ:
- Yêu cầu Hs xem video : Thí nghiệm đun nóng đường và
muối.https://youtu.be/ghfIW1kf07M, phân biệt sự biến đổi vật lí và biến đổi hóa học.
- Nêu ứng dụng của quá trình đun nóng đường trong đời sống.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Hs xem video và trả lời câu hỏi
* Báo cáo thảo luận:
- Chỉ định hoặc gọi tinh thần xung phong trả lời câu hỏi.Hs khác nhận xét và bổ xung (nếu
có).
* Đánh giá kết quả:
- GV nhận xét.

8

IV. CÁC PHỤ LỤC
Nhóm:........
Tên thành viên trong nhóm:.............................................
PHIẾU HỌC TẬP 1
Nhiệm vụ 1.Tiến hành TN 1 hoàn thành bảng sau:
Tiến hành

Hiện tượng

Bước
1

Trạng thái, kích thước
của sodium chloride

Lấy 1 thìa sodiumchloride cho vào
cốc, thêm 30ml nước, khuấy đều đến
khi sodiumchloride tan hết.
Bước
Lấy 1ml dd sodium chloride trên cho
vào bát sứ đặt trên kiềng đun có lưới
2
thép, đun trên ngọn lửa đèn cồn cho
đến khi cạn dd.
Nhiệm vụ2.Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi:
1. Biến đổi vật lí là gì?. Trong các quá trình được mô tả ở hình 1.1, quá trình nào diễn ra sự biến đổi
vật lí?Giải thích?
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
2.Kể thêm 2-3 hiện tượng xảy ra trong thực tế có sự biến đổi vật lí?
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................

Nhóm:........

9

Tên thành viên trong nhóm:.............................................
PHIẾU HỌC TẬP 2
Nhiệm vụ 1.Tiến hành TN 2, quan sát trả lời câu hỏi
1.Mô tả hiện tượng khi đun nóng hỗn hợp ở bước 2:
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2.Ở bước 3, mẩu nam châm có bị hút vào đáy ống nghiệm 2 không?Giải thích?
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
Nhiệm vụ 2: Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi
1. Biến đổi hóa họclà gì?. Trong các quá trình được mô tả ở hình 1.1, quá trình nào diễn ra sự biến đổi hóa
học?Giải thích?
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2.Kể thêm 2-3 hiện tượng xảy ra trong thực tế có sự biến đổi hóa học?
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

V.NHẬN XÉT

10