Trường THPT Lương Thế Vinh
Tổ Sinh – Hóa – Thể dục

Gv. Nguyễn Thị Thơm

Chương 7: HIĐROCACBON THƠM. NGUỒN HIĐROCACBON THIÊN NHIÊN
HỆ THỐNG HÓA VỀ HIĐROCACBON
Bài 35: BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG. MỘT SỐ HIĐROCACBON THƠM KHÁC.
Môn học: Hóa học; lớp: 11
Thời gian thực hiện: 02 tiết
I. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức
- Định nghĩa, công thức chung, đặc điểm cấu tạo, đồng phân, danh pháp.
- Tính chất vật lí: Quy luật biến đổi nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất trong
dãy đồng đẳng benzen.
- Tính chất hoá học: Phản ứng thế (quy tắc thế), phản ứng cộng vào vòng benzen; phản
ứng thế và oxi hoá mạch nhánh.
- Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, tính chất hoá học của stiren (tính chất của hidrocacbon
thơm; Tính chất của hidrocacbon không no: Phản ứng cộng, phản ứng trùng hợp ở liên kết
đôi của mạch nhánh).
2. Năng lực
2.1. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: Hoàn thành được phiếu học tập cá nhân, các bài tập củng cố
kiến thức trong bài.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác để hoàn thành các nhiệm vụ
giáo viên
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các vấn đề nêu ra trong bài học.
2.2. Năng lực hóa học
a. Năng lực nhận thức hóa học
- Viết được công thức cấu tạo của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng, stiren.
- Viết được các phương trình hoá học biểu diễn tính chất hoá học của benzen, stiren, vận
dụng quy tắc thế để dự đoán sản phẩm phản ứng.
- Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên.
- Tính khối lượng benzen, toluen tham gia phản ứng hoặc thành phần phần trăm về
khối lượng của chất trong hỗn hợp.
b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học được thực hiện thông qua các hoạt động
- Quan sát, thu thập thông tin, phân tích xử lí số liệu, dự đoán kết quả nghiên cứu
- Đặt câu hỏi cho vấn đề nghiên cứu, xây dựng giả thuyết, lập KH, trình bày kết quả
c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được một số hiện tượng trong tự
nhiên
- Đặt câu hỏi cho vấn đề nghiên cứu, xây dựng giả thuyết, lập KH, thực hiện KH, trình
bày kết quả
- Ứng xử phù hợp với sức khỏe của bản thân, gia đình, cộng đồng và môi trường tự nhiên
3. Phẩm chất
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

- Xây dựng lòng biết ơn các nhà khoa học và ý thức học tập tích cực, chủ động, hợp tác,
có kế hoạch kế thừa hoạt động nghiên cứu khoa học giúp ích cho xã hội.
- Chăm chỉ, tự tìm tòi thông tin
- HS có trách nhiệm trong việc hoạt động nhóm, hoàn thành các nội dung được giao.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
Giáo viên
Học sinh
video Vì sao nhiều người thích ngửi mùi
xăng
https://vnexpress.net/vi-sao-nhieu-nguoithich-ngui-mui-xang-3961187.html
III. Tiến trình dạy học
Tiết 52
1. Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng khởi, chuẩn bị học bài mới.
b) Nội dung: GV cho HS xem video và bài báo về benzen và trả lời câu hỏi
1. Hidrocacbon thơm là gì?
2. Phân loại hidrocacbon thơm?
c) Sản phẩm: HS nắm chắc kiến thức.
Hiđrocacbon thơm là những hiđrocacbon trong phân tử chứa một hay nhiều vòng benzen.
Hiđrocacbon thơm được chia thành hai loại: Loại có một vòng benzen, loại có nhiều vòng
benzen.
d) Tổ chức thực hiện:
Giao nhiệm vụ học tập: HS xem video chung cả lớp Vì sao nhiều người thích ngửi mùi
xăng, sau đó GV trình chiếu hình ảnh
- bài báo bệnh nhiễm độc benzen và hợp chất đồng đẳng của benzen năm 2020
- bài báo Sát thủ benzen trong không khí tại HCM năm 2008

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

Kết thúc video/ hình ảnh, GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi: Các em có biết hình
ảnh này nói đến các hợp chất hữu cơ nào không?
Thực hiện nhiệm vụ: HS lắng nghe, suy nghĩ
Báo cáo, thảo luận: GV và HS đàm thoại dựa trên phiếu học tập HS đã chuẩn bị. HS có
tín hiệu xung phong nhanh nhất sẽ được gọi để trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung nếu có
Kết luận, nhận định: GV dẫn dắt để vào bài:
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Cấu tạo, đồng đẳng, đồng phân, danh pháp.
Mục tiêu: Biết cấu tạo của benzen.
Hoạt động của GV -HS
Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp thành các
A. BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG
nhóm nhỏ 4 HS/ nhóm
I. CẤU TẠO - ĐỒNG ĐẲNG Thực hiện nhiệm vụ: GV chiếu nhiệm vu của các
ĐỒNG PHÂN - DANH PHÁP.
nhóm, HS làm việc nhóm trong thời gian 18 phút
1) Cấu tạo: Đối với benzen
Nhóm 1:
mục tiêu: Cấu tạo vòng benzen (Lịch sử + đặc
hay
điểm)
nhiệm vụ:
Năm 1865 Kê-ku-lê đề xuất
1. giới thiệu hai công thức cấu tạo thu gọn CTCT của benzen
của benzen.
2) Dãy đồng đẳng của benzen:
2. Thời gian, tên nhà khoa học tìm ra benzen
Nhóm 2:
mục tiêu: Đồng đẳng, đồng phân
nhiệm vụ:
1. benzen có CTPT C6H6 là chất đứng đầu dãy
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

đồng đẳng, hãy viết CTPT của những hợp chất
tiếp theo trong dãy đồng đẳng của benzen.
2. Viết CT tổng quát của dãy đồng đẳng
Nhóm 3:
Mục tiêu: đồng phân C8H10
nhiệm vụ: Lắp ráp mô hình phân tử các đồng
phân C8H10 từ quả táo, nho và que xiên
Nhóm 4:
mục tiêu: Danh pháp thường và danh pháp thay
thế
nhiệm vụ:
1. gọi tên thông thường của C6H6, C7H8,
C8H10 điền vào bảng khuyết
2. Nêu quy tắc gọi tên thay thế
Báo cáo, thảo luận: Các nhóm thực hiện hoạt động
think- pair- share: Các HS số 1, 2,3, 4 nhóm 1, 3, 5,
7, 9, 11 sẽ bắt cặp với các HS số 1, 2, 3, 4 nhóm 2,
4, 6, 8, 10, 12 chia sẻ nội dung kiến thức trong 10
phút
+ Sau 10 phút các thành viên trở về vị trí
GV gọi đại diện nhóm có tín hiệu xung phong trình
bày trước lớp bằng sản phẩm ghi bảng hoặc bảng
phụ
+ Các nhóm lắng nghe
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung, phản biện theo kĩ
thuât 3 khen-2 góp ý-1 câu hỏi (1')
Kết luận, nhận định: GV nhận xét, chuẩn hóa nội
dung và chốt lại mục tiêu hoạt động, chuẩn hóa
- Cấu tạo: Hình lục giác đều , các nguyên tử đều
nằm trong mặt phẳng gọi là mặt phẳng phân tử.
cách đánh số vòng benzen
- Chú ý đối với tên hệ thống: Nếu vòng benzen có
nhiều nhánh (thế) phải đánh số vị trí các nhóm thế
sao cho tổng số vị trí các nhóm thế là nhỏ nhất . Các
nhóm thế đọc theo thứ tự A, B, C của chữ cái đầu
gốc ankyl.

C8H10, C9H12...
Công thức chung: CnH2n – 6 ( n 6)
3) Đồng phân, danh pháp:
- Tên thường
- tên thay thế: tên các nhóm ankyl
+ benzen

Hoạt động 2.2: Tính chất vật lí.
Mục tiêu: Biết tính chất vật lí của hidrocacbon thơm.
Hoạt động của GV -HS

Chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân, quan sát slide
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

Sản
phẩm
dự kiến
Câu trả

và xác định những ý nào là tính chất vật lí của hidrocacbon thơm

lời của
học sinh:
các từ
(1) chất khí
(2) chất lỏng
(3) chất rắn
khóa
(4) mùi khai
(5) mùi đặc trưng
(6) không mùi
tương
(7) nhẹ hơn nước
(8) nặng hơn nước
(9) nhiệt độ sôi tăng
ứng số
theo M
2, 3, 5,
(10) dễ tan trong
(11) Không tan trong (12) hoàn tan nhiều
7, 9, 11,
nước
nước
chất vô cơ
13, 15 là
(13) hoàn tan nhiều (14) không độc
(15) độc
tính chất
chất hữu cơ
vật lí của
- Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát slide, kết hợp sách giáo khoa để thực H2S.
hiện nhiệm vụ được giao.
- Báo cáo:
+ Giáo viên gọi một học sinh giơ tay phát biểu trả lời.
+ Giáo viên gọi một học sinh khác nhận xét . Sau đó, Giáo viên nhận xét và
kết luận chốt kiến thức.
- Đánh giá/ kết luận:
+ Giáo viên chiếu slide đáp án và các slide bổ trợ thêm.
+ Giáo viên thông tin:
Benzen là thành phần tự nhiên của dầu thô và là một trong những hóa chất
dầu cơ bản. Benzen là một chất lỏng không màu và rất dễ cháy và có mùi
thơm, nó tạo ra mùi thơm xung quanh các trạm xăng. Benzen đã bị giới hạn
ở mức dưới 1% trong xăng vì nó là chất gây ung thư ở người. Hầu hết các
ứng dụng phi công nghiệp cũng bị hạn chế vì lý do tương tự.
Hoạt động 2.3: III. Tính chất hóa học
1. Phản ứng thế.
a. Thế nguyên tử H của vòng benzen
Mục tiêu: Hiểu phản ứng thế của các đồng đẳng của benzen.
Hoạt động của GV -HS
Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu
HS hoạt động nhóm theo bàn. Sử
dụng điện thoại di động có kết nối
internet, quét mã QR- code, xem
video thí nghiệm và hoàn thành bản
tường trình thí nghiệm benzen tác
dụng với Brom lỏng, với HNO3 đặc/
H2SO4 đặc

Sản phẩm dự kiến
III. Tính chất hóa học
1) Phản ứng thế:
a) Thế ở nguyên tử H của vòng benzen:
- Phản ứng với halogen: với brom lỏng.

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

Thí

điều

nghiệm kiện

Benzen

ở điều

tác

kiện

dụng

thường

Hiện

PTHH

tượng

với
Brom

có bột
Fe
ở điều

- Phản ứng với axit nitric: HNO3 đặc (xt H2SO4
đặc)

kiện
thường
đun
nóng
- Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát
slide, kết hợp sách giáo khoa để thực
hiện nhiệm vụ được giao.
- Báo cáo:
+ Giáo viên gọi một học sinh giơ tay
phát biểu trả lời.
+ Giáo viên gọi một học sinh khác
nhận xét . Sau đó, Giáo viên nhận
xét và kết luận chốt kiến thức.
- Đánh giá/ kết luận:
+ Giáo viên chiếu slide đáp án và các
slide bổ trợ thêm.
+ Giáo viên nhấn mạnh thông tin:
- Benzen không phản ứng với nước
brom hoặc brom lỏng ở điều kiện
thường
- Phản ứng thế của benzen và
toluen: Halogen hoá, nitro hoá
vòng benzen chú ý điều kiện phản
ứng, quy tắc thế.
3. Hoạt động 3: Luyện tập

Qui tắc thế: Các ankylbenzen dễ tham gia
phản ứng thế nguyên tử H của vòng benzen
hơn benzen và sự thế ưu tiên vị trí ortho và
para so với vị trí nhóm ankyl.

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

a) Mục tiêu: Luyện tập, củng cố kiến thức đã học trong bài.
b) Nội dung: Tổ chức trò chơi “PLICKERS”, học sinh tham gia trả lời các câu hỏi bằng
cách giơ bảng kí hiệu trả lời.
 Cấu trúc phân tử của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng.
 Tính chất hoá học benzen và toluen.
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các bài tập qua bảng kí hiệu
trả lời các câu hỏi trong trò chơi của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện:
- Giáo viên phổ biến luật chơi: dùng phiếu trả lời
- Học sinh cả lớp tham gia trò chơi.
- Giáo viên theo dõi câu trả lời của học sinh, chốt đáp án và công bố kết quả số học sinh trả
lời đúng ở mỗi câu hỏi.
BỘ CÂU HỎI Ở PHẦN LUYỆN TẬP
Câu 1: Công thức chung của ankylbenzen là
A. CnH2n+1C6H5.
B. CnH2n+6 với n ≥ 6.
C. CxHy với x ≥ 6.
D. CnH2n-6 với n ≥ 6.
Câu 2: Cho các công thức:
H

`
(1)

(2)

(3)

Cấu tạo nào là của benzen?
A. (1) và (2).
B. (1) và (3).
C. (2) và (3).
D. (1) ; (2) và (3).
Câu 3: Xét các chất: (a) toluen; (b) o-xilen; (c) etylbenzen; (d) m-đimetylbenzen; (e)
stiren. Đồng đẳng của benzen là:
A. (a), (d).
B. (a), (e).
C. (a), (b), (c), (d).
D. (a), (b), (c), (e).
Câu 4: Hợp chất dưới đây có tên gọi là
CH3

`

CH3

A. o-xilen.
B. m-xilen.
C. p-xilen.
D. 1,5-đimetylbenzen.
Câu 5: Số đồng phân thơm ứng với công thức phân tử C7H8 là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng các kỹ năng, kiến thức để giải quyết các tình huống
trong thực tế.
b) Nội dung: giải quyết câu hỏi thực tiễn
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

2,4-D, 2,4,5-T và Đioxin là những chất gì? chúng là các hidrocacbon thơm có ảnh hưởng
đến địa lí và con người thế nào?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
Vào khoảng những năm 1940 – 1948, người ta phát hiện thấy rằng axit 2,4 điclophenoxiaxetic (2,4-D), axit 2,4,5 -triclophenoxiaxetic (2,4,5-T) ở nồng độ cỡ phần
triệu có tác dụng kích thích sự sinh trưởng thực vật nhưng ở nồng độ cao hơn chúng có
tác dụng tiêu diệt cây cỏ. Từ đó chúng được sản xuất ở quy mô công nghiệp dùng làm
chất diệt cỏ phát quang rừng rậm. Trong quá trình sản xuất 2,4-D và 2,4,5-T luôn tạo ra
một lượng nhỏ tạp chất là đioxin. Đó là một chất cực độc, tác dụng ngay ở nồng độ cực
nhỏ (cỡ phần tỉ), gây ra những tai hoạ cực kì nguy hiểm (ung thư, quái thai, dị tật…).

Trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam, Đế quốc Mỹ rải xuống Miền Nam nước ta hàng
vạn tấn chất độc màu da cam trong đó chứa 2,4-D, 2,4,5-T và đioxin mà hậu quả của nó
vẫn còn cho đến ngày ngay.
d) Tổ chức thực hiện
- Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên quay lại câu chuyện ở hoạt động khởi động.
Yêu cầu học sinh giải thích.
- Thực hiện nhiệm vụ: học sinh vận dụng phần tính chất vật lí của hidrocacbon thơm để
giải thích.
- Báo cáo: học sinh sẽ trình bày câu trả lời ở tiết sau.
- Đánh giá/ kết luận: Giáo viên sẽ nhận xét câu trả lời và chốt kiến thức lại một lần nữa
5. Phụ lục
PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 1:
mục tiêu: Cấu tạo vòng benzen (Lịch sử + đặc điểm)
nhiệm vụ:
1. giới thiệu hai công thức cấu tạo thu gọn của benzen.
…………………………………………………………………………………….
2. Thời gian, tên nhà khoa học tìm ra benzen
………………………………………………………………………………………
PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 2:
mục tiêu: Đồng đẳng, đồng phân
nhiệm vụ:
1. benzen có CTPT C6H6 là chất đứng đầu dãy đồng đẳng, hãy viết CTPT của những
hợp chất tiếp theo trong dãy đồng đẳng của benzen.
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
2. Viết CT tổng quát của dãy đồng đẳng…………………………………………………
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 3:

Mục tiêu: đồng phân C8H10
nhiệm vụ: Lắp ráp mô hình phân tử các đồng phân C8H10 từ quả táo, nho và que xiên
C8H10

PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 4:
mục tiêu: Danh pháp thường và danh pháp thay thế
nhiệm vụ:
1. gọi tên thông thường của C6H6, C7H8, C8H10 điền vào bảng khuyết
CTPT
CTCT

C6H6

C7H8

C8H10
C2H5

CH3

Tên thông ………. …………
thường
Tên thay
…………
thế (tên hệ
thống)

………….

1

CH3

CH3
2

CH3

1

CH3

1

2
3

CH3

4
CH3

3

………….

…………

…………

………….

………….

…………
.

2. Nêu quy tắc gọi tên thay thế………………………….

ĐÁP ÁN
PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 1:
mục tiêu: Cấu tạo vòng benzen (Lịch sử + đặc điểm)
nhiệm vụ:
1.
hay

2. Năm 1865 Kê-ku-lê đề xuất CTCT của benzen
PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 2:
mục tiêu: Đồng đẳng, đồng phân
nhiệm vụ:
1. C7H8, C8H10, C9H12...
2. Công thức chung: CnH2n – 6 ( n 6)
PHIẾU HỌC TẬP Nhóm 3:
nhiệm vụ: Lắp ráp mô hình phân tử các đồng phân C8H10 từ quả táo, nho và que xiên
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

2

C8H10
C2H5

1

CH3

CH3

CH3

1

CH3
2

1

2
3

CH3

2

4
CH3

3

Nhóm 4:
mục tiêu: Danh pháp thường và danh pháp thay thế
nhiệm vụ:
1. gọi tên thông thường của C6H6, C7H8, C8H10 điền vào bảng khuyết
CTPT
CTCT

Tên thông
thường
Tên thay
thế (tên hệ
thống)

2.

C6H6

C7H8

C8H10
C2H5

CH3

Benzen

Toluen
metylben
zen

etylbenzen

tên thay thế: tên các nhóm ankyl + benzen

CH3

1

CH3
2

ortho –
xilen
(o-xilen)
1,2đimetyl
benzen
(o-đimetyl
benzen)

CH3

CH3

1

1

2
3

2
CH3

meta – xilen
(m-xilen)
1,3-đimetyl
benzen
(m-đimetyl
benzen)

4
CH3

3

para –
xilen
(p-xilen)
1,4đimetyl
benzen
(pđimetyl
benzen)

Tiết 53
1. Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng khởi, chuẩn bị học bài mới.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi vận dụng cuối tiết 52 ra giấy sau đó Học sinh tham gia
chơi trò chơi “ ĐI TÌM BỨC TRANH BÍ ẨN”
c) Sản phẩm: Các câu trả lời của học sinh.
1 -benzen; 2- hidrocacbon thơm; 3 – C7H8; 4- phản ứng thế.
Bức tranh bí mật: hộp xốp.
d) Tổ chức thực hiện:
- Chuyển giao nhiệm vụ: tổ chức chơi trò chơi “ ĐI TÌM BỨC TRANH BÍ ẨN”. Giáo
viên chiếu slide.
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

hay

1. Công thức cấu tạo sau
là của hợp chất hữu cơ có tên gọi là
gì?
2. Hidrocacbon trong phân tử có 1 hoặc nhiều vòng benzen gọi là gì?
3. Công thức phân tử của toluen là gì?
4. Phản ứng của ankylbenzen với Brom (Fe, t°), với HNO 3 đặc/ H2SO4 đặc thuộc loại
phản ứng hữu cơ nào?
- Thực hiện nhiệm vụ: đứng lên và giơ tay nhanh để trả lời câu hỏi.
- Báo cáo: thành viên nào giơ tay nhanh nhất giành quyền trả lời, nếu thành viên nhanh
nhất trả lời sai thì cơ hội thuộc về các bạn còn lại.
- Đánh giá/ kết luận: GV chốt đáp án của các mảnh ghép và nói về vai trò, ảnh hưởng của
hộp xốp theo tin tổng hợp và báo Người lao động, đưa ra mâu thuẫn nhận thức để dẫn dắt
vào bài.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: III. Tính chất hóa học (tiếp)
Mục tiêu: Hiểu phản ứng thế, phản ứng cộng, phản ứng oxi hóa của các đồng đẳng của
benzen.
Hoạt động của GV -HS
Sản phẩm dự kiến
- Chuyển giao nhiệm vụ:
III. Tính chất hóa học
ĐÁP ÁN TRẠM 1
GV tổ chức chia lớp thành 6 nhóm
1. Phản ứng thế.
- Chia lớp làm 2 cụm, mỗi cụm chia
Thế nguyên tử H của mạch nhánh
làm 3 trạm như sơ đồ sau:

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

2) Phản ứng cộng:
a) Cộng hiđro:

GV hướng dẫn HS thảo luận, ghi
chép theo phương pháp “dạy học
theo trạm”:
+ Sẽ có 3 lượt thảo luận: mỗi lượt có
thời gian thảo luận là 4 phút 30s.
Lượt 1:
Trạm 1: giải quyết PHT 1,
Trạm 2: giải quyết PHT 2,
Trạm 3: giải quyết PHT 3
Lượt 2: người ngồi yên - PHT di
chuyển.
Trạm 1: PHT 2,
trạm 2: PHT 3,
trạm 3: PHT 1
Tương tự cho lượt 3.
Trạm 1: giải quyết PHT 3,
Trạm 2: giải quyết PHT 1,
Trạm 3: giải quyết PHT 2
Tại lượt 1 và 2, HS làm vào phiếu
học tập cá nhân.
lượt 3, HS làm ra bảng phụ nhóm.
GV giao phiếu học tập
- Nội dung 3 PHT trong phụ lục
(phiếu nhiệm vụ trạm)
- Thực hiện nhiệm vụ:
Cách hoạt động theo trạm
HS hoàn thành PHT 1-2
Tất cả thành viên thảo luận sau đó
ghi chép vào phiếu học tập cá nhân
trong lượt 1-2.
Sau 3 phút 30s Giáo viên yêu cầu
“chuyển phiếu” thì các trạm chuyển
phiếu theo chiều dấu mũi tên.
Lượt 3 làm ra bảng phụ nhóm

b) Cộng clo:

3) Phản ứng oxi hóa:
ĐÁP ÁN TRẠM 2
a) Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn:
Thí
điều
Hiện
PTHH
nghiệm

kiện

tượng

Benzen

ở điều

X

X

tác dụng

kiện

với dung

thường

dịch

đun

X

X

X

X

(1)

KMnO4

nóng
ở điều
kiện

Toluen tác

thường

dụng với

đun

mất

dung dịch

nóng

màu

KMnO4

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

dung
dịch
KMnO4,
tạo ↓
nâu đen

- Báo cáo (3 phút) Giáo viên gọi
ngẫu nhiên 1 cụm. Trong cụm được
chọn thì đại diện các trạm lên trình
bày dưới sự phân công nội dung của
Giáo viên, cụm còn lại nhận xét bổ
sung, phản biện.
- Đánh giá/ kết luận:
GV kết luận, chiếu đáp án Giáo viên
nhận xét và chốt kiến thức
Đánh giá kết quả hoạt động:
Thông qua quan sát: HS quan sát
trực quan và nhận xét, rút ra kết
luận.

(1) C6H5-CH3 + 2KMnO4
C6H5-COOK + 2MnO2 + 2KOH +
H2O
ĐÁP ÁN TRẠM 3
b) Phản ứng oxi hóa hoàn toàn:
CnH2n-6 +
Đáp số :

O2

nCO2 + (n-3)H2O

m 7,04
=0,16 (mol)
=
M
44
n CO 2
0,16
=
=8
Số nguyên tử C=
nankylbenzen 0,02

nCO2=

 CTPT là C8H10

Thông qua kết quả hoạt động nhóm
của HS: mức độ chính xác nhiệm vụ
học tập mà HS thực hiện, đồng thời
rút ra được kiến thức.
Dự kiến khó khăn của HS
HS có thể không hiểu cách viết
PTHH, khi đó GV cần gợi ý.
Sau khi viết phương trình dạng phân
tử, HS có thể không cân bằng hay
viết không đúng phương khi đó GV
nhấn mạnh lại khi chữa bài.
Hoạt động 2.2: B. Một vài hidrocacbon thơm khác
I.
Stiren
Mục tiêu: Hiểu phản ứng thế, phản ứng cộng, phản ứng oxi hóa của các đồng đẳng của
benzen.
Hoạt động của GV -HS
Sản phẩm dự kiến
- Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia 4 nhóm B. MỘT VÀI HIĐROCACBON
chiếu thông tin Stiren lên màn hình chiếu, yêu THƠM KHÁC
I. STIREN.
cầu HS nghiên cứu thông tin trên slide và 1) Cấu tạo và tính chất vật lí:
nghiên cứu SGK, thực hiện nhiệm vụ nhóm a) Cấu tạo:
- CTPT: C8H8.
vào bảng phụ trong thời gian 6 phút.
- CTCT: Phân tử có cấu tạo phẳng:
Nhóm 1, 3: nhiệm vụ 1, 2
Nhóm 2, 4: nhiệm vụ 3
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

PHIẾU NHIỆM VỤ NHÓM
Nhiệm vụ 1. Từ hình ảnh đã cho, em hãy ghi
lại CTPT, CTCT
Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu tính chất vật lí của
stiren trong SGK, sử dụng các thẻ từ khóa để
Xác định TCVL của stiren
Nhiệm vụ 3: Hoàn thành PTHH
Stiren tác dụng với dung dịch Brom, hidro,
phản ứng trùng hợp
Bộ từ khóa:
(1) chất khí, không
màu
(10) dễ tan trong
nước
(7) nhẹ hơn nước
(9) nhiệt độ sôi
146°C
(13) hoàn tan nhiều
chất hữu cơ

b) Tính chất vật lí: 2, 7, 9, 11, 13
Chất lỏng không màu, nhẹ hơn nước,
không tan trong nước. Sôi ở 146°C,
tan nhiều trong dung môi hữu cơ.
2) Tính chất hóa học:
Stiren vừa có tính chất giống anken
vừa có tính chất benzen.
Phản ứng cộng và phản ứng trùng
hợp.
(2) chất lỏng, không
* Giống anken:
màu
(11) Không tan trong a) Phản ứng với dung dịch brom:
C6H5–CH=CH2 + Br2
nước
C6H5– CHBr–CH2Br
(8) nặng hơn nước
b) Phản ứng với hiđro:
(12) hoàn tan nhiều
chất vô cơ
(3) chất rắn

- Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành nhiệm
vụ trong PHT nhóm
Sản phẩm dự kiến:
- Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS báo
cáo, các nhóm khác theo dõi, nhận xét. GV
chiếu đáp án và tiêu chí chấm điểm, các nhóm
HS tự đánh giá và chấm điểm cho nhóm mình.
- Kết luận, nhận định: GV nhận xét quá trình
thực hiện nhiệm vụ của HS, đánh giá lại và ghi
điểm cho các nhóm. GV chốt kiến thức bằng c) Phản ứng trùng hợp:
slide.
GV bổ sung và nhấn mạnh lại cái nội dung
- cấu tạo phân tử của stiren
- Tính chất hoá học của stiren: Trùng
hợp, phản ứng oxi hoá, cộng (vào nhánh
hoặc vòng benzen).
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

-

PoliStiren dùng để chế tạo cao su Buna
S, chế tạo kính ôtô, ống tiêm, nhựa trao
đổi ion …
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Luyện tập, củng cố kiến thức đã học trong bài.
b) Nội dung:
 Cấu trúc phân tử của stiren
 Tính chất hoá học của stiren
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các bài tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Câu 1: Công thức phân tử của stiren (hay vinylbenzen) là
A. C9H12.
B. C8H8.
C. C7H10.
D. C8H10.
Câu 2: Số nguyên tử hiđro trong phân tử stiren là
A. 8.
B. 10.
C. 12.
D. 6.
Câu 3: Stiren có công thức phân tử C8H8 và có công thức cấu tạo: C6H5–CH=CH2. Câu
nào đúng khi nói về stiren?
A. Stiren là hiđrocacbon thơm.
B. Stiren là hiđrocacbon không no.
C. Stiren là đồng đẳng của etilen.
D. Stiren là đồng đẳng của benzen.
Câu 4: Chất nào sau đây làm mất màu dung dịch KMnO4 ở điều kiện thường?
A. Stiren.
B. Toluen.
C. Benzen.
D. metan.
Câu 5: Dung dịch brom có thể phân biệt cặp chất nào sau đây?
A. eten và propen.
B. etilen và stiren.
C. metan và propan.
D. toluen và stiren.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng các kỹ năng, kiến thức để giải quyết các tình huống
trong thực tế.
b) Nội dung: giải quyết câu hỏi thực tiễn
1. cách sử dụng hộp xốp đựng đồ ăn an toàn
2. Vật liệu sửa dụng làm lego là nhựa Abs. Hãy cho biết Abs là polime của các chất hóa
học nào? điều kiện để sử dụng an toàn
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

d) Tổ chức thực hiện
- Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên quay lại câu chuyện ở hoạt động khởi động.
Yêu cầu học sinh giải thích.
- Thực hiện nhiệm vụ: học sinh vận dụng phần tính chất vật lí của stiren để giải thích.
- Báo cáo: học sinh sẽ trình bày câu trả lời ở tiết sau.
- Đánh giá/ kết luận: Giáo viên sẽ nhận xét câu trả lời và chốt kiến thức lại một lần nữa
5. Phụ lục
Họ và tên HS…………………………………………………………………..Lớp………
PHIẾU HỌC TẬP
BÀI 35: BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG. MỘT SỐ HIDROCACBON THƠM KHÁC
(TT)
TRẠM 1: TÔI LÀ NHÀ PHÂN TÍCH
PHIẾU NHIỆM VỤ HỌC TẬP SỐ 1
Hình thức: Hoạt động nhóm – thời gian: 3 phút
MỤC TIÊU
-Hiểu được phản ứng thế ở nguyên tử H của mạch nhánh, phản ứng cộng
-Viết PTHH, gọi tên sản phẩm
THIẾT BỊ, HỌC LIỆU: bút, sách giáo khoa
NHIỆM VỤ
Sử dụng sách giáo khoa, Hoàn thành các PTPƯ sau, viết tên sản phẩm và phân loại
phản ứng hữu cơ đó
……………………………………………………………
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

…………………………………….……………………………
…………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………..
TRẠM 2: TÔI LÀ NHÀ QUAN SÁT
PHIẾU NHIỆM VỤ HỌC TẬP SỐ 2
Hình thức: Hoạt động nhóm – thời gian: 3 phút
MỤC TIÊU
HS biết được phản ứng oxi hóa không hoàn toàn của ankylbenzen
Rèn luyện kĩ năng quan sát video thí nghiệm. Vận dụng viết các PTHH minh họa
THIẾT BỊ, HỌC LIỆU: bút, sách giáo khoa, điện thoại có kết nối internet
NHIỆM VỤ
Sử dụng điện thoại di động có kết nối internet, quét mã QR- code, xem video thí
nghiệm và hoàn thành bản tường trình thí nghiệm Toluen, benzen tác dụng với dung
dịch KMnO4
Thí nghiệm
điều kiện
Hiện tượng PTHH
Benzen tác

ở điều kiện

dụng với dung

thường

dịch KMnO4

đun nóng

Toluen tác

ở điều kiện

dụng với dung

thường

dịch KMnO4

đun nóng
TRẠM 3: TÔI LÀ NHÀ THÔNG THÁI
PHIẾU NHIỆM VỤ HỌC TẬP SỐ 3
Hình thức: Hoạt động nhóm – thời gian: 3 phút

MỤC TIÊU
 HS hiểu được phản ứng oxi hóa hoàn toàn của hidrocacbon thơm
 Rèn kĩ năng tính toán theo PTHH
KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023

THIẾT BỊ, HỌC LIỆU: bút, sách giáo khoa, máy tính bỏ túi
NHIỆM VỤ
Viết PTHH dạng tổng quát khi đốt cháy hidrocacbon thơm
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
Đốt cháy hoàn toàn 0,02 mol một hiđrocacbon X là đồng đẳng của benzen thu được
7,04 gam CO2. Xác định công thức phân tử của X
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

KHBD HH11 tiết 52, 53 năm học 2022-2023