Ngày soạn:
Người soạn: Huỳnh Minh Trung
Chương 7: HIĐROCACBON THƠM NGUỒN HIĐROCACBON THIÊN NHIÊN
HỆ THỐNG HÓA VỀ HIĐROCACBON

Bài 35
BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG.
MỘT SỐ HIĐROCACBON THƠM KHÁC
(tt)
I. Mục tiêu
1) Kiến thức
− Nêu được tính chất hoá học: Phản ứng thế (quy tắc thế), phản ứng cộng vào vòng benzen; Phản ứng thế và oxi hoá mạch nhánh và đồng đẳng.
− Trình bày được sự liên quan của cấu trúc phân tử và tính chất hóa học của benzen
− Vận dụng được quy tắc thế ở nhân benzen để viết phương trình hoá học điều chế các dẫn xuất của benzen.
− Biết được các phản ứng cộng, phản ứng oxi hóa của benzen và một số đồng đẳng của nó.
− Biết được một vài tính chất của một số hidrocacbon thơm khác.
− Biết được ứng dụng của hidrocacbon thơm.
2) Kĩ năng
− Viết được công thức cấu tạo của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng.
− Viết được các phương trình hoá học biểu diễn tính chất hoá học của benzen, vận dụng quy tắc thế để dự đoán sản phẩm phản ứng.
− Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên.
− Tính khối lượng benzen, toluen tham gia phản ứng hoặc thành phần phần trăm về khối lượng của chất trong hỗn hợp.
3) Thái độ:
− Giáo dục ý thức ham học hỏi, tích cực trong học tập.
− Hiểu được cách giải quyết mâu thuẫn giữa cấu tạo và tính chất hóa học của hidrocacbon thơm tạo nên sự hướng thú khi giải quyết vấn đề mới.
4) Năng lực cần hướng
− Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học: gọi tên các hidrocacbon thơm.
Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học:
+ Nhận dạng được các dạng đồng đẳng của Benzen và gọi tên chúng.
+ Sử dụng hiệu quả các công thức hóa học để giải các bài tập liên quan.
+ Năng lực tính toán hóa học.
+ Năng lực làm việc nhóm.
II. Trọng tâm
− Cấu trúc phân tử của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng.
− Tính chất hoá học benzen và toluen.
III. Chuẩn bị
1) Đồ dùng dạy học
Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, máy chiếu.
- Video thí nghiệm, hình ảnh.
Học sinh:Học bài và xem trước phần tiếp theo của bài benzen và đồng đẳng.
2) Phương pháp dạy học
- Đàm thoại nêu vấn đề, thuyết trình, trực quan, gợi mở.
IV. Tiến trình dạy học
1. Ổn định lớp (1 phút): kiểm tra sĩ số, tác phong hoc sinh.
2. Kiểm tra kiến thức cũ
Gv: Viết đồng phân C8H10 và gọi tên.
3. Tiến trình bài giảng (40 phút).
- Tiết trước chúng ta tìm hiểu xong phản ứng thế của benzen và đồng đẳng. Tiếp theo chúng ta tìm hiểu tiếp các phản ứng còn lại.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

Hoạt động 1: Phản ứng cộng

 Từ cấu tạo benzen ta thấy rằng benzen có hệ liên kết π liên hợp vì vậy benzen và đồng đẳng có khả năng tham gia phản ứng cộng với hiđro giống với anken.
- Viết ví dụ benzen cộng với hiđro.
- Yêu cầu học sinh viết phương trình phản ứng cộng với Clo.


- HS viết phương trình:




2. Phản ứng cộng
a) Cộng hidro





b) Cộng clo




Chú ý: Phản ứng này được dùng để sản xuất thuốc trừ sâu 666 nhưng do chất này có độc tính cao và phân hủy chậm nên ngày nay không được sử dụng.

Hoạt động 2: Phản ứng oxi hóa

- Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát, mô tả hiện tượng thí nghiệm SGKvà viết PTHH.







- Nhận xét và rút ra kết luận, nhấn mạnh với học sinh là chỉ nhóm ankyl bị oxi hóa.



- Yêu cầu học sinh viết phương trình phản ứng cháy của benzen.
- Nhận xét và đưa ra phương trình tổng quát.
 Học sinh quan sát và mô tả hiện tượng. Khi đun nóng thì ống nghiệm chứa toluen thì màu tím nhạc dần và có kết tủa nâu đen của MnO2.
- PTHH:






- Học sinh viết phương trình:
2C6H6 + 15O2 => 12CO2 + 6H2O

3. Phản ứng oxi hóa
a) Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn
- Benzen không làm mất màu dd thuốc tím kể cả khi đun nóng.
- Các ankylbenzen làm mất màu dung dịch thuốc tím khi đun nóng.