Bến quê

A. Mục tiêu cần đạt :
- Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhĩ trong truyện , cảm nhận được ý nghĩa triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời con người .
- Thấy và phân tích được nhứng đặc sắc của truyện : tạo tình huống nghịch lí , trần thuật qua dòng nội tâm nhân vật , ngôn ngữ , giọng điệu đầy chất suy tư , hình ảnh , biểu tượng .
- Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm có sự kết hợp các yếu tố tự sự , trữ tình , triết lí .
- Giáo dục cho học sinh biết nhận ra những vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hương , gia đình .
B . Chuẩn bị của thầy trò :
- Giáo viên đọc các tài liệu có liên quan .
- Học sinh soạn , tóm tắt truyện .
C . Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :
? Em hãy kể tên các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học ở sách Ngữ văn 9 kì I ? Nêu chủ đề của các tác phẩm đó .
? Học sinh trả lời , Giáo viên nhận xét rồi dẫn vào bài .

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung bài học

Hoạt động 1 : Hướng dẫn tìm hiểu chung
? Giới thiệu vài nét về tác giả Nguyễn Minh Châu .




? Trình bày hiểu biết của em về tác phẩm ?

Giải thích thêm về tác phẩm như SGV .

Giáo viên hướng dẫn đọc : giọng trầm tư , suy ngẫm khi xúc động đượm buồn , khi ân hận xót xa .
? Tóm tắt tác phẩm ?
Học sinh tóm tắt - Giáo viên nhận xét .
Tóm tắt chậm .
? Thể loại của tác phẩm ? xác định phương thức biểu đạt của tác phẩm ?

Giáo viên : Truyện ngắn là tác phẩm tự sự cỡ nhỏ , với đặc điểm nổi bật , ngắn gọn tập phản ánh một vài biến cố trong giai đoạn , một lát cắt nào đó của cuộc đời nhân vật ... Nhân vật thường ít , cốt truyện đơn giản ...
- Đối với truyện ngắn người ta thường quan tâm tới :
+ Tình huống truyện .
+ Tâm trạng của nhân vật
+ Điểm nhìn của nhân vật .
Vậy điều ấy được thể hiện ở tác phẩm "Bến quê" như thế nào?
Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích văn bản.
? Truyện được trần thuật theo điểm nhìn của nhân vật nào ? ( Nhĩ ) .
? Nhân vật chính của truyện là ai ? ( Nhĩ) .
Tình huống truyện là yếu tố bất ngờ , ngẫu nhiên , lạ hoá nhưng vẫn hợp lý , nó mang tính nghịch lí nhưng vẫn chấp nhận được .
? Vậy nhân vật Nhĩ trong truyện được đặt ở tình huống nào ?




? Xây dựng tình huống ấy , tác giả nhằm thể hiện điều gì ?
Giáo viên liên hệ với các tác phẩm khác .
Qua tình huống nghịch lí ấy tính cách nhân vật Nhĩ được bộc lộ rất rõ nét ......
? Tâm trạng nhân vật Nhĩ được thể hiện theo mạch cảm xúc và suy nghĩ nào ?
- Cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và trong một buổi sáng đầu thu .
- Những suy ngẫm của Nhĩ từ hoàn cảnh của mình mà phát hiện quy luật giống như một nghịch lí đời người .
- Câu chuyện của Nhĩ với cậu con trai và sự chiêm