Bến quê - Nguyễn Minh Châu -


A. Mục tiêu cần đạt:
- Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhĩ trong truyện, cảm nhận được ý nghĩa triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời con người.
- Thấy và phân tích được nhứng đặc sắc của truyện: tạo tình huống nghịch lí, trần thuật qua dòng nội tâm nhân vật, ngôn ngữ, giọng điệu đầy chất suy tư, hình ảnh, biểu tượng.
- Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm có sự kết hợp các yếu tố tự sự, trữ tình, triết lí.
- Giáo dục cho học sinh biết nhận ra những vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hương, gia đình.
B . Chuẩn bị của thầy trò:
- Giáo viên đọc các tài liệu có liên quan.
- Học sinh soạn , tóm tắt truyện.
C . Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
? Em hãy kể tên các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học ở sách Ngữ văn 9 kì I? Nêu chủ đề của các tác phẩm đó.
? Học sinh trả lời, Giáo viên nhận xét rồi dẫn vào bài.

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung
? Giới thiệu vài nét về tác giả Nguyễn Minh Châu.




? Trình bày hiểu biết của em về tác phẩm?

Giải thích thêm về tác phẩm như SG.

Giáo viên hướng dẫn đọc: giọng trầm tư, suy ngẫm khi xúc động đượm buồn, khi ân hận xót xa.
? Tóm tắt tác phẩm?
Học sinh tóm tắt - Giáo viên nhận xét.
Tóm tắt chậm.
? Thể loại của tác phẩm? xác định phương thức biểu đạt của tác phẩm?

Giáo viên: Truyện ngắn là tác phẩm tự sự cỡ nhỏ, với đặc điểm nổi bật, ngắn gọn tập phản ánh một vài biến cố trong giai đoạn, một lát cắt nào đó của cuộc đời nhân vật... Nhân vật thường ít , cốt truyện đơn giản...
- Đối với truyện ngắn người ta thường quan tâm tới:
+ Tình huống truyện.
+ Tâm trạng của nhân vật
+ Điểm nhìn của nhân vật.
Vậy điều ấy được thể hiện ở tác phẩm "Bến quê" như thế nào?
Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích văn bản.
? Truyện được trần thuật theo điểm nhìn của nhân vật nào ? (Nhĩ).
? Nhân vật chính của truyện là ai ? (Nhĩ).
Tình huống truyện là yếu tố bất ngờ, ngẫu nhiên , lạ hoá nhưng vẫn hợp lý, nó mang tính nghịch lí nhưng vẫn chấp nhận được.
? Vậy nhân vật Nhĩ trong truyện được đặt ở tình huống nào?




? Xây dựng tình huống ấy , tác giả nhằm thể hiện điều gì ?
Giáo viên liên hệ với các tác phẩm khác .
Qua tình huống nghịch lí ấy tính cách nhân vật Nhĩ được bộc lộ rất rõ nét ......
? Tâm trạng nhân vật Nhĩ được thể hiện theo mạch cảm xúc và suy nghĩ nào?
- Cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và trong một buổi sáng đầu thu.
- Những suy ngẫm của Nhĩ từ hoàn cảnh của mình mà phát hiện quy luật giống như một nghịch lí đời người.
- Câu chuyện của Nhĩ với cậu con trai