Tiết 139 – văn bản
BẾN QUÊ
Nguyễn Minh Châu

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
CHUẨN BỊ
TIẾN TRÌNH
Kiểm tra bài cũ:
? Kể tên các tác phẩm thể loại truyện ngắn Việt Nam hiện đại đã được học ở chương trình Ngữ Văn 9?
Bài mới:
*Giới thiệu bài: Các truyện ngắn các em vừa nêu đều là những tác phẩm tiêu biểu cho mỗi thời kì của nền văn xuôi Việt Nam. Làng của Kim Lân là truyện ngắn tiêu biểu của thời kì KCCP. Chiếc lược Ngà, LLSP là các truyện ngắn đặc sắc của thời kì KCCM. Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu một tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Nguyễn Minh Châu, tác phẩm là sự suy ngẫm, trải nghiệm của nhà văn về con người và cuộc đời, thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị, vẻ đẹp bình dị, gần gũi của gia đình, quê hương. Vậy những suy ngẫm, trải nghiệm đó như thế nào chúng ta sẽ tìm thấy qua văn bản Bến Quê.
Mời các em mở sách vở ta học bài mới…
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG


?Nêu vài nét về nhà văn NMC?


-* GV chiếu tác phẩm tiêu biểu
- Bức tranh, Mảnh trăng cuối rừng, CTNX

-GV hướng dẫn HS đọc: Truyện được trần thuật theo cái nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ, trong cảnh ngộ đặc biệt, chú ý giọng trầm tư, suy ngẫm của một người từng trải, cùng giọng xúc động, đượm buồn xẽn lẫn sự ân hận và xót xa…
- Hướng dẫn tìm hiểu từ khó.
?Em hãy tóm tắt văn bản?
-GV chiếu phần tóm tắt lên màn hình
?Nêu xuất xứ của tác phẩm?
? Văn bản thuộc thể loại nào?
? Văn bản sử dụng PTBĐ chính nào?
? Xác định ngôi kể trong văn bản?
? Nhân vật chính trong truyện là ai?
-Nhĩ. Là nhân vật trung tâm,thông qua các mối quan hệ và sự việc để thể hiện tư tưởng của tác phẩm.
? Theo các em, văn bản có thể chia bố cục không? Vì sao?
Văn bản trần thuật qua cái nhìn và
tâm trạng của nhân vật chính là Nhĩ.cho nên ta có thể tìm hiểu văn bản theo mạch cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật.
Vậy mạch cảm xúc và suy ngẫm của Nhĩ được thể hiện như thế nào chúng ta đi vào tìm hiểu chi tiết văn bản.
Mỗi nhà văn đều có một cách xây
dựng tình huống truyện nhất định để thể hiện ý đồ nghệ thuật của mình qua đó gửi gắm bức thông điệp về tư tưởng tới người đọc, vậy tình huống truyện trong văn bản này là gì ta đi vào tìm hiểu … .
? Nhân vật Nhĩ trong truyện được đặt vào tình huống nào?
? Nhĩ lâm vào tình cảnh ntn?
-GV chiếu tình huống lên màn hình.
? Tình huống này chứa đựng những nghịch lí gì?
Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó
xỉnh nào trên trái đất nhưng cuối đời mắc căn bệnh hiểm nghèo, anh phải nằm liệt một chỗ.
Nhĩ phát hiện ra vẻ đẹp mộc mạc
đến lạ lùng của cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình – Một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vào lúc anh cay đắng biết rằng mình sẽ không bao giờ có thể được đặt chân lên mảnh đất ấy, dù nó ở rất gần anh, chỉ cách nhà anh một chuyến đò ngang.
Nhĩ nhờ con trai thay mình sang bên
kia sông để thỏa nỗi ước ao nhưng anh con trai không hiểu ý nguyện của bố. tuấn đã sà vào đám người chơi cờ trên hè phố, rất có thể bị trễ mất chuyến đò duy nhất trong ngày.
? tình huống chứa đầy nghịch lí ấy có ý nghĩa gì?
Nhà văn gửi đến người đọc những
nhận thức và suy ngẫm về quy luật của cs con người: có nhiều điều bất thường, nghịch lí vượt ra ngoài cả dự định, hiểu biết và toan tính của con người, …


I/ TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả:
NMC (1930 – 1989)
Là cây bút văn xuôi xuất sắc của nền VHVNHĐ.

Tác phẩm
Đọc, từ khó, tóm tắt







Xuất xứ: in trong tập Bến Quê (1985)
Thể loại: Truyện ngắn
PTBĐ: Tự sự, miêu tả, biểu cảm.
Ngôi kể: Ngôi thứ 3










II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
Tình huống truyện.



























Cảm xúc và suy ngẫm của Nhĩ
Về vẻ đẹp của thiên nhiên